7/12/2022

Dlaczego nie chcemy mówić o mobbingu?

Eskalujący konflikt, mobbing, dyskryminacja i molestowanie są ukrytą zmorą niejednej organizacji. Szacuje się, że w Niemczech mobbingiem jest dotkniętych 1,4 miliona osób (ok. 5% zatrudnionych), w Szwecji 185 tysięcy osób (4% pracujących), a w Holandii 250 tysięcy osób (3,5% zatrudnionych) *.

Polskie statystyki sądowe wydają się wskazywać na zgoła inny obraz. W 2021 r. w sądach rejonowych toczyło się zaledwie 448 spraw o zadośćuczynienie z tytułu mobbingu. Na skończonych 111 spraw tylko w 17 przyznano rację pracownikowi.

Czy to oznacza, że osiągnęliśmy stan, w którym mamy szczęście pracować w zdrowym środowisku, w którym panuje wzajemny szacunek, poszanowanie granic, docenienie i akceptacja różnorodności? Albo tak znacząco wzrosła skuteczność systemów przeciwdziałania zjawiskom niepożądanym?

A może o mobbingu się nie mówi?

Co obserwują eksperci?

Eksperci są zgodni. Oficjalne dane zupełnie nie obrazują rzeczywistej sytuacji.

Większość z nas chce dobrze wykonywać swoją pracę. Potrzebujemy uznania, poczucia sensu, świadomości, że to, co robimy, jest ważne, zauważone i docenione. Często nie mamy zgody na poganianie przysłowiowym bacikiem, izolację, szykany i poddawanie wiecznym próbom granic naszej wytrzymałości. Mimo to, z jakiegoś powodu ludzie często nie reagują na niewłaściwie zachowania, przyzwyczajają się do nich lub po prostu tłumaczą sobie, że przecież mogłoby być gorzej.

Sporo osób, nawet kiedy wreszcie zaakceptuje myśl, że niepożądane sytuacje mogą świadczyć np. o mobbingu, nie podejmuje odpowiednich kroków. Nie chroni siebie czy swoich współpracowników. Dlaczego?

Trudność sytuacji polega na tym, że to ofiara musi udowodnić winę mobbera. Prawna definicja mobbingu wymusza zebranie dowodów w zakresie wszystkich przesłanek jego występowania. Polskie prawo nadal nie chroni odpowiednio sygnalistów (czyli osób, które zgłaszają przejawy nieprawidłowości zachodzące w organizacji), w tym świadków, co powoduje, że zgromadzenie dowodów jest dla ofiary zadaniem wybitnie trudnym.

Jaką drogę ofiara wybiera najczęściej? Gdy środowisko pracy jest raczej z kategorii tych mobbingowych, woli złożyć wypowiedzenie niż iść do sądu.

Brakuje zatem pełnej wiedzy o prawdziwej skali problemu.

...a skuteczność systemów przeciwdziałania?

Eksperci przyznają, że w wielu przypadkach sprawy kończą się polubownie wewnątrz firmy. Jest to możliwe wtedy, gdy funkcjonuje system przeciwdziałania zjawiskom niepożądanym, dzięki któremu:

  • działają odpowiednie procedury (a nie tylko istnieją na papierze),
  • pracownicy są edukowani i wiedzą, jak rozróżnić zjawiska niepożądane od tych sytuacji, które nimi nie są,
  • stworzone jest stanowisko ds. prewencji,
  • istnieje sprawny, bezpieczny dla sygnalistów system zgłoszeń i wyjaśniania wątpliwości,
  • powołana jest kompetentna komisja wyjaśniająca składająca się z grona osób cieszących się zaufaniem pracowników.

Czy warto w to wszystko wkładać taki wysiłek?

Analiza statystyk sądowych i ostatecznie wysokość odszkodowań uzależniona od minimalnego wynagrodzenia za pracę (choć w styczniu i lutym 2023 wzrosną dwukrotnie) nie stanowią dla wielu organizacji wielkiego wyzwania.

W czasach wielkiej fali odejść i stawiania na pracowników, którzy posiadają wiedzę, największą stratą jest jednak ucieczka tych najlepszych, a długofalowo brak napływu nowych ze względu na ciągnącą się za organizacją reputacją złego pracodawcy. Utrata dobrego pracownika i pozytywnych opinii o miejscu pracy to koszt dużo większy niż ten, który przewidują przepisy.

Niewiedza - zarazą kultury pracy

Nie każdy zdaje sobie sprawę, że mobberem może być nie tylko przełożony, ale również współpracownik czy podwładny traktujący innych ludzi jak rywali.

Gdyby świadomość tego była większa i pracownicy wiedzieliby, że uznanie ich za mobberów jest jednoznacznie naganne, a dodatkowo grozi im jakaś kara, problem dysfunkcyjnych środowisk pracy byłby u nas zapewne znacznie mniejszy.

Czujność cechą dobrego systemu

Zjawiska mobbingu, dyskryminacji, molestowania wymagają stałej uważności. Zmiany prawne (spodziewane zmiany w zakresie sygnalistów, zmiana linii orzecznictwa czy spodziewane zmiany definicji prawnych ułatwiających ofiarom proces dowodowy), zmiany sposobu wykonywania pracy prowadzące do zwiększenia wyrafinowania działań mobberów, czy po prostu zmiana praktyk biznesowych, wymagają "trzymania ręki na pulsie" i stałej aktualizacji systemu przeciwdziałania zjawiskom niepożądanym.

Szczególnie istotnym elementem przeciwdziałania jest także budowanie u pracowników świadomości związanej z poprawnym rozpoznawaniem i przeciwdziałaniem niepożądanym sytuacjom. Skutecznym ku temu narzędziem są szkolenia, w tym e-learningi, które pozwalają pracownikom w szybki, wygodny i skuteczny sposób zdobyć, czy też zaktualizować wiedzę w zakresie przeciwdziałania mobbingowi i dyskryminacji.

Warto pamiętać, że mobbing to zjawisko, które może dotknąć każdą organizację. Kluczowe jest podejmowanie odpowiedniego działania, w tym edukowanie i rozmowa o przeciwdziałaniu zjawiskom niepożądanym. Nasze doświadczenie podpowiada, że to właśnie zdrowe organizacje najchętniej edukują pracowników i to właśnie one chcą głośno mówić o mobbingu, by się przed nim skutecznie uchronić.

Joanna Parchem, Dyrektor obszaru Digitalizacji, GRUPA ODITK

 

*Źródło: Rzeczpospolita, rp.pl

 

Polecane rozwiązania:

 

 

Autor artykułu
Joanna Parchem
31/01/2023

TRIZ w rozwiązywaniu problemów na produkcji – „butelkowe” case study

Prowadząc szkolenia i praktyczne warsztaty z technik rozwiązywania problemów narzędziami TRIZ,...

21/11/2022

Relaunch zespołu – nowe otwarcie dla efektywności

Choć wiele firm w ostatnich miesiącach podjęło decyzję o częściowym lub pełnym powrocie do biur,...

8/11/2022

Gry, które rozwijają ludzi i integrują zespół!

Wyobraź sobie stację badawczą zlokalizowaną na dnie oceanu. To podwodne laboratorium jest też domem...

17/10/2022

Quiet quitting – wyzwanie dla menedżera

Praca na „pół gwizdka”, „mi to lotto”, „co ubijesz, to ujedziesz”, „jak zarobić, żeby się nie...

19/09/2022

Mądre usprawnienia, które dostarczają wartość biznesową

Przypomnij sobie sytuację, kiedy musiałeś rozwiązać jakiś problem, np. naprawić coś, co się zepsuło.

10/08/2022

Czy wiesz, jak naładować swój osobisty powerbank?

Czy znasz to uczucie, gdy w zasadzie dbasz o siebie, jednak coraz częściej boli Cię głowa,...

4/07/2022

Rozwój menedżerów - trendy vs potrzeby

Jakie działania rozwojowe otrzymali menedżerowie w Twojej organizacji w 2022 roku? Jaki rozwój im...

20/06/2022

Rodzic ze spokojem w pracy – Pozytywna Dyscyplina w praktyce

Głośne dyskusje i słynne słowo „ZARAZ”. Foch i trzaskanie drzwiami. Posiłek, który ciągnie się...

23/05/2022

Jeśli pracownik umie, ale nie chce – jak wzmacniać motywację i zaangażowanie?

Poznaj Roberta. Pracuje w firmie od dłuższego czasu. Świetnie radzi sobie ze wszystkimi, nawet...

17/05/2022

Kiedy pracownik nie umie, ale chce – przywództwo sytuacyjne w świeżej odsłonie

Ewa rozpoczyna pracę na produkcji. Porusza się po firmie i przydzielonych zadaniach jak we mgle....

11/04/2022

Gorące, klimatyczne okazje biznesowe

W biznesie rzadko jakiś trend jest tak jednoznaczny i długoterminowy jak aktualna fala zmian...

14/03/2022

Od inżynierii produktu do inżynierii wartości – Value Engineering

Projektowanie produktów i usług powinno być wyraźnie połączone z potrzebami ich odbiorców. Czy tak...

14/02/2022

Trendy w rozwoju menadżerów

Ostatnie dwa lata zmieniły krajobraz naszych biur i sposób pracy. Model pracy hybrydowej zostanie z...

17/01/2022

Społeczności – organizacyjny potencjał synergii i transferu wiedzy

W nowej rzeczywistości każda organizacja potrzebuje nie tylko przetrwać kryzysowy czas, ale...

13/12/2021

Nie ma dymu bez ognia i zespołu bez zaufania - jak budować bezpieczeństwo psychiczne

„Nie ma zespołu bez zaufania” jak twierdzi Paul Santagata (Head of Industry w Google). Twierdzenie...

22/11/2021

Innowacje w czasie katastrofy klimatycznej

Potrzeba nam dziś rewolucyjnych, dysruptywnych innowacji - tysięcy nakładających się większych i...

4/10/2021

Docenianie - bo żeby docenić…. trzeba cenić

Jak to jest, że 80% badanych Polaków uważa, że warto doceniać, chciałoby być docenianym częściej i...

20/09/2021

Jaką wartość mają wartości w Twojej organizacji?

Jeśli przed pandemią - choć z trzaskiem - dźwigaliśmy braki w kulturze komunikacji czy współpracy w...

7/09/2021

CONTROLLER 5.0 - Controlling Leaders of To(morrow)Day

VUCA Times, globalizacja, Big Data, automatyzacja, robotyzacja, zamiana towarów w usługi, zwinne i...

30/08/2021

Na szerokie wody mnie weź – onboarding w zdalnym wydaniu

Nie zawsze łatwa decyzja o odejściu z poprzedniej firmy, nowe środowisko i zadania, a to wszystko w...

30/07/2021

Klimatyczny wstrząs dla biznesu - „Fit for 55”

Trudno nie dostrzegać symptomów zmian klimatu. Nie tylko zarządzający, ale też pracownicy firm na...

9/07/2021

Trening silnej woli latem (i nie tylko) – to możliwe!

Siła woli to pojęcie, o którym słyszy się stosunkowo często. Zazdrościmy jej tym, którzy ją mają....

21/06/2021

Inspiracja i pragmatyzm – program rozwojowy dla menadżerów w modelu 70:20:10 (case study)

Najbardziej lubię się uczyć na przykładach. Jest w nich dużo inspiracji, ale i lekcji o tym, co...

7/06/2021

Eksperymentowanie - Agile Mindset od kuchni

Zarządzanie w środowisku, w którym nie zachodziły częste zmiany, było relatywnie łatwe. Gdy jest...

24/05/2021

Jaka piękna katastrofa – lekcje płynące z Misji Apollo 13

Wszyscy wiemy, że warto uczyć się na sukcesach. A ja, tak jak bohater filmu Ridleya Scotta „Dobry...

10/05/2021

Nowe potrzeby to nowe benefity – jak zapewnić pracownikom wsparcie psychologiczne

Nowe potrzeby pracowników wymagają świeżego spojrzenia na benefity.

27/04/2021

Agile Mindset – hit czy kit?

Agile, agility, agile mindset, zwinność, agile leadership - to hasła, które od miesięcy są na...

19/04/2021

Na „covidową rzeczywistość” odpowiedz realizmem

Czy wiesz, że większość ludzi poświęca ponad 80% swojego życia na rozpamiętywanie tego, co było lub...

15/03/2021

Leadership w nowej normalności

O transformacji przywództwa mówiono od przynajmniej 10 lat. Jednak to ostatni rok pokazał prawdziwe...

18/01/2021

Zarządzanie konfliktem – ważny element dobrego przywództwa

Burza i pioruny, a potem ciche dni – znasz to? A może jednak od początku cisza, ale atmosfera w...

10/12/2020

Od czego zacząć, gdy spada sprzedaż?

Spadek sprzedaży stawia zarządzających firmą przed dylematem, jak najlepiej na zmiennym rynku...

27/11/2020

Czy sprzedawać wszystkim klientom?

Kiedy spadają przychody, rodzi się pokusa, by sprzedawać wszystkim klientom, którzy się pojawią....

18/11/2020

Zwinność jest wtedy, gdy piłka jest w grze – krótki przewodnik po AGILITY

W sporcie zwinność jest bezcenna. Szybkie podania, przejęcia, zmiany, przepływ energii między...

22/10/2020

Kogo zatrudnić na Dyrektora Sprzedaży? To zależy, co i jak ma sprzedawać

Firma chce się rozwijać, walczyć o rynek, w „covidowych” warunkach dodatkowo poszerzyła lub...

30/09/2020

Oczywiste problemy biznesowe i nieoczywiste odpowiedzi w czasach Covid-19

Wiele firm staje przed wyzwaniem dalszego projektowania swojego wzrostu w wyjątkowo zmiennym...

29/09/2020

Wirtualne przywództwo, czyli lider w digitalnym świecie

Przywództwo to świadomy wybór, sama charyzma nie wystarczy, by być dobrym liderem.

28/09/2020

Strategia w czasach pandemii

Często kryzys, obok zagrożenia, stwarza nowe okazje. Aby je dostrzec, trzeba być elastycznym....

4/09/2020

Tarcza 4.0. i kolejne zmiany w prawie pracy

Kolejna tarcza antykryzysowa wprowadziła sporo ważnych zmian w prawie pracy.

22/08/2020

Kontrolujesz własne decyzje? O pułapkach, które funduje nam mózg

Mózg wpada w wiele różnych pułapek, z których nie zdajemy sobie sprawy. A one mają wpływ na...

4/08/2020

BIM Koordynator – pierwsza linia obrony

Ostatni rok będziemy pamiętać nie tylko jako rok Covid-19, ale też rok gwałtownej rewolucji...