10/12/2018

Innowacyjność w Polsce – jak to naprawdę wygląda?

Innowacyjność w Polsce ma różne oblicza. Dużo w tym kontekście mówi się o start-upach, i słusznie. A jak sytuacja wygląda w firmach dojrzałych, posiadających doświadczone działy badań i rozwoju, które jak dotąd stanowią koło zamachowe naszej gospodarki?

Czy Polacy mają potencjał innowacyjności? Tak. Niejednokrotnie przekonałem się o tym, prowadząc szkolenia z TRIZ (metodologii służącej rozwiązywaniu problemów technicznych i generowaniu innowacji). Czy Polska jest krajem innowacyjnym? Tu niestety nie jest tak różowo.

Polska a Ranking Innowacyjności

Komisja Europejska co roku publikuje Europejski Ranking Innowacyjności (The European Innovation Scoreboard), który mierzy i porównuje poziom innowacyjności w państwach członkowskich Unii Europejskiej (ranking obejmuje również Chorwację, Turcję, Islandię, Norwegię i Szwajcarię). Na pozycję w rankingu składa się 26 wskaźników, tj. zasoby ludzkie dla nauki i techniki, edukacja, patenty, nakłady na działalność innowacyjną i efekty tej działalności mierzone wartością sprzedaży wyrobów nowych i zmodernizowanych, współpraca w zakresie działalności innowacyjnej itp.

W rankingu za rok 2017 Polska zajmuje czwarte miejsce... od końca! Wyprzedza jedynie Rumunię, Bułgarię i Chorwację.

Czy ten stan rzeczy ma szansę się zmienić? Zapytałem o opinię na ten temat szefów R&D z kilku firm. Rozmawialiśmy o innowacyjności w ich organizacjach, o wyzwaniach w tym zakresie, a także o kondycji polskiego rynku wsparcia R&D.

Poniżej perspektywa trzech dojrzałych firm (z różnych branż i różnych regionów kraju) mających w Polsce własne działy R&D. Żadna z nich nie jest start-upem i żadna nie zajmuje się informatyką, ale to właśnie takie firmy cały czas jeszcze tworzą większość naszego PKB.

Perspektywa firm dojrzałych

Wszystkie wymienione w artykule firmy są oddziałami koncernów międzynarodowych. Każda z nich, dzięki prowadzonym w Polsce pracom badawczo-rozwojowym, odnosi sukcesy w kategorii "innowacyjność" (mierzone wynikami finansowymi).

Tomasz Michalik, Dyrektor Techniczny, Standard Motor Products (SMP)

Białostocka fabryka amerykańskiego koncernu motoryzacyjnego SMP projektuje i produkuje podzespoły sterowania dla silników spalinowych. Zakład zatrudnia 700 osób. W ciągu bieżącego roku SMP w Białymstoku wdrożyło do produkcji ponad 100 nowych wyrobów, ciągle uruchamia nowe maszyny i technologie.

Tomasz Michalik, mając porównanie z innymi krajami, zauważa, że w Polsce rynek wsparcia dla działów rozwoju nie rozwija się wystarczająco szybko, jest stosunkowo płytki, powolny w reakcji i po prostu drogi. W państwach o rozwiniętej kulturze technicznej wybór firm usługowych, konsultingowych i eksperckich jest zdecydowanie lepszy. Dlatego SMP chętnie wspiera rozwój takich firm w Polsce poprzez lokowanie w naszym kraju projektów i zlecanie części prac rozwojowych.

Drugi, nie mniej ważny problem to poziom innowacji w oferowanych przez firmy wsparcia R&D rozwiązaniach. Kopiowanie rozwiązań znanych od wielu lat sprawdzało się jeszcze dekadę temu, lecz nie wszyscy zauważyli, że teraz potrzebne są naprawdę oryginalne rozwiązania. Dlatego cieszy go wzrastające zainteresowanie narzędziami TRIZ w kolejnych firmach w Polsce.

Dla Tomasza Michalika największym wyzwaniem jest szybko zmieniający się rynek i jego wymagania. Aby na nim wygrywać, buduje kompetentny zespół dumny ze swoich osiągnięć. Uważa, że tylko z dobrym zespołem może po analizie trendów opracować i realizować skuteczną strategię rozwojową.

SMP ściśle współpracuje z Politechniką Białostocką, prowadzi dwa doktoraty wdrożeniowe, programy staży, jak i studiów dualnych. Aby jeszcze bardziej zapewnić dopływ najlepszych pracowników do swojego zespołu, SMP chce docierać do młodych ludzi już na wczesnym etapie edukacji (jeszcze przed studiami), by rozpoczęcie pracy w przemyśle nie było zbytnim szokiem kulturowym i kompetencyjnym.

Aleksandra Błoch, Kierownik działu R&D, ARJO

Na podobne problemy z krajowym wsparciem dla działów badań i rozwoju wskazuje Aleksandra Błoch, kierownik działu R&D w podpoznańskiej fabryce szwedzkiego koncernu ARJO (sprzęt medyczny). Właśnie z powodu kłopotów z możliwością lokalnego zlecenia budowy prototypów inwestuje we własny park maszynowy do tego celu. Jej zespół jeszcze się tworzy, niedawno przejął prace badawczo-rozwojowe z amerykańskiego oddziału ARJO. Pani Aleksandra i jej pracownicy są młodzi i bardzo otwarci na naukę zarówno nowych technologii, jak i metodologii projektowania (znają m.in. Design Thinking, Design for Assembly, a od niedawna także TRIZ).

Aleksandra Błoch, podobnie jak Tomasz Michalik, uważa tworzenie zespołu za swoje główne zadanie, aktywnie pozyskując najlepszych studentów inżynierii z Wielkopolski.

Marek Zaleski, Dyrektor industrializacji, Sonion

Marek Zaleski jest dyrektorem industrializacji w szczecińskim oddziale Sonion (duński koncern z branży komponentów do aparatów słuchowych). Sonion w tym zakładzie projektuje i wytwarza nietypowe urządzenia i maszyny dla swoich dalekowschodnich fabryk.

Marek Zaleski uważa, że największym problemem dla innowacyjności w Polsce jesteśmy my sami - brakuje nam wytrwałości w mozolnym tworzeniu nowych produktów. Często też nie wierzymy, że możemy stworzyć coś nowego, nie podejmujemy ryzyka. Pokutuje jeszcze stereotyp, że wynalazek to dzieło samotnego, szalonego naukowca, podczas gdy jest to ciężka praca zespołu - jego sukcesy i porażki. Zwłaszcza porażki są cenne, bo dzięki nim wiemy, że coś nie działa i możemy doskonalić nasze rozwiązanie.

Inną barierą, jaką widzi, jest biurokracyjna mentalność w instytucjonalnych programach pomocy. Nadal stawia się w nich na zakup innowacji, a nie ich wytworzenie. Szczeciński oddział Sonion pracuje nad wieloma innowacyjnymi technologiami. Mimo że faktycznie są innowacyjne, to gdy próbowano uzyskać dofinansowanie, okazywało się, że nie jest spełnione jedno (tylko jedno!) z wielu kryteriów i Sonion nie zakwalifikował się do programu.

Sonion ceni współpracę z naukowcami z uczelni (choć wypracowanie skutecznego modelu współpracy z uczelnią zajęło niemało czasu). Właśnie dzięki takiej współpracy uzyskał jedno z najwybitniejszych osiągnięć w swojej branży, dotyczące procesu produkcji miniaturowych głośniczków.

Co dalej?

Mimo że Polacy wielokrotnie udowodnili swoją pomysłowość, nie ma to jednak statystycznego przełożenia na innowacyjność w skali całego kraju. Cieszą, jak pojawienie się pierwszych skowronków, przykłady takich firm jak SMP, ARJO czy Sonion. Warto zauważyć, że każdy z moich rozmówców wkłada duży wysiłek w tworzenie swoich zespołów i radzi sobie z przeciwnościami.

Zamiast załamywać ręce nad stanem innowacyjności w naszej gospodarce ludzie tacy jak ci, którzy wypowiedzieli się w tym artykule, spotykają się, aby wymieniać doświadczenia i podejmują nowe inicjatywy.

Na przykład Tomasza Michalika, Aleksandrę Błoch i Marka Zaleskiego będzie można spotkać na marcowym TECHNOVATION Forum we Wrocławiu. Tomasz Michalik jako mówca przedstawi doświadczenia z pierwszej ręki z praktycznego zastosowaniu krzywej "S" trendów nowych technologii. Pozostali będą panelistami w dyskusjach grup tematycznych.

 

Michał Hałas - Trener GRUPY ODITK, Gospodarz konferencji TECHNOVATION

 

 

Najbliższa konferencja TECHNOVATION - Forum Dyrektorów Technicznych, Produkcji i Rozwoju odbędzie się 6-7 marca 2019 we Wrocławiu i będzie połączona ze zwiedzaniem fabryki VOLVO Buses. Szczegóły na stronie wydarzenia: www.technovationforum.pl

Autor artykułu
Michał Hałas
20/09/2021

Jaką wartość mają wartości w Twojej organizacji?

Jeśli przed pandemią - choć z trzaskiem - dźwigaliśmy braki w kulturze komunikacji czy współpracy w...

7/09/2021

CONTROLLER 5.0 - Controlling Leaders of To(morrow)Day

VUCA Times, globalizacja, Big Data, automatyzacja, robotyzacja, zamiana towarów w usługi, zwinne i...

30/08/2021

Na szerokie wody mnie weź – onboarding w zdalnym wydaniu

Nie zawsze łatwa decyzja o odejściu z poprzedniej firmy, nowe środowisko i zadania, a to wszystko w...

30/07/2021

Klimatyczny wstrząs dla biznesu - „Fit for 55”

Trudno nie dostrzegać symptomów zmian klimatu. Nie tylko zarządzający, ale też pracownicy firm na...

9/07/2021

Trening silnej woli latem (i nie tylko) – to możliwe!

Siła woli to pojęcie, o którym słyszy się stosunkowo często. Zazdrościmy jej tym, którzy ją mają....

21/06/2021

Inspiracja i pragmatyzm – program rozwojowy dla menadżerów w modelu 70:20:10 (case study)

Najbardziej lubię się uczyć na przykładach. Jest w nich dużo inspiracji, ale i lekcji o tym, co...

7/06/2021

Eksperymentowanie - Agile Mindset od kuchni

Zarządzanie w środowisku, w którym nie zachodziły częste zmiany, było relatywnie łatwe. Gdy jest...

24/05/2021

Jaka piękna katastrofa – lekcje płynące z Misji Apollo 13

Wszyscy wiemy, że warto uczyć się na sukcesach. A ja, tak jak bohater filmu Ridleya Scotta „Dobry...

10/05/2021

Nowe potrzeby to nowe benefity – jak zapewnić pracownikom wsparcie psychologiczne

Nowe potrzeby pracowników wymagają świeżego spojrzenia na benefity.

27/04/2021

Agile Mindset – hit czy kit?

Agile, agility, agile mindset, zwinność, agile leadership - to hasła, które od miesięcy są na...

19/04/2021

Na „covidową rzeczywistość” odpowiedz realizmem

Czy wiesz, że większość ludzi poświęca ponad 80% swojego życia na rozpamiętywanie tego, co było lub...

15/03/2021

Leadership w nowej normalności

O transformacji przywództwa mówiono od przynajmniej 10 lat. Jednak to ostatni rok pokazał prawdziwe...

18/01/2021

Zarządzanie konfliktem – ważny element dobrego przywództwa

Burza i pioruny, a potem ciche dni – znasz to? A może jednak od początku cisza, ale atmosfera w...

10/12/2020

Od czego zacząć, gdy spada sprzedaż?

Spadek sprzedaży stawia zarządzających firmą przed dylematem, jak najlepiej na zmiennym rynku...

27/11/2020

Czy sprzedawać wszystkim klientom?

Kiedy spadają przychody, rodzi się pokusa, by sprzedawać wszystkim klientom, którzy się pojawią....

18/11/2020

Zwinność jest wtedy, gdy piłka jest w grze – krótki przewodnik po AGILITY

W sporcie zwinność jest bezcenna. Szybkie podania, przejęcia, zmiany, przepływ energii między...

22/10/2020

Kogo zatrudnić na Dyrektora Sprzedaży? To zależy, co i jak ma sprzedawać

Firma chce się rozwijać, walczyć o rynek, w „covidowych” warunkach dodatkowo poszerzyła lub...

30/09/2020

Oczywiste problemy biznesowe i nieoczywiste odpowiedzi w czasach Covid-19

Wiele firm staje przed wyzwaniem dalszego projektowania swojego wzrostu w wyjątkowo zmiennym...

29/09/2020

Wirtualne przywództwo, czyli lider w digitalnym świecie

Przywództwo to świadomy wybór, sama charyzma nie wystarczy, by być dobrym liderem.

28/09/2020

Strategia w czasach pandemii

Często kryzys, obok zagrożenia, stwarza nowe okazje. Aby je dostrzec, trzeba być elastycznym....

4/09/2020

Tarcza 4.0. i kolejne zmiany w prawie pracy

Kolejna tarcza antykryzysowa wprowadziła sporo ważnych zmian w prawie pracy.

22/08/2020

Kontrolujesz własne decyzje? O pułapkach, które funduje nam mózg

Mózg wpada w wiele różnych pułapek, z których nie zdajemy sobie sprawy. A one mają wpływ na...

4/08/2020

BIM Koordynator – pierwsza linia obrony

Ostatni rok będziemy pamiętać nie tylko jako rok Covid-19, ale też rok gwałtownej rewolucji...

30/07/2020

Inne podejście do sukcesji

Wiadomo, że słowo 'sukces' kojarzy się pozytywnie. A co się stanie, kiedy dodamy do niego dwie...

29/06/2020

Are you ready to go online? Jak przygotować handlowców do transformacji sprzedaży

O transformacji sprzedaży do online mówiono od kilku dobrych lat, ale była to raczej aspiracja,...

15/06/2020

Projekt ekstremalny od środka – the good, the bad and the ugly

Niezwykłe czasy rodzą niezwykłe historie. Przedstawiam anatomię z projektu, który okazał się być...

1/06/2020

Jak motywować w nieprzewidywalnych czasach

Menadżerowie wciąż poszukują skutecznych sposobów motywowania swoich pracowników. A jeśli w tzw....

27/04/2020

O co tyle krzyku z odpornością psychiczną?

Wyobraź sobie, że jesteś wysoko w górach. Pogoda może zmienić się w każdej chwili. Czasem świeci...

6/04/2020

Ty kontra stres – o mądrej rozgrywce i przygotowaniu na nowe

Pamiętam, jak w 2008 roku pisałem artykuły o zarządzaniu stresem w obliczu kryzysu ekonomicznego,...

30/03/2020

Rozwój w czasach zarazy

Rozwój znajduje się w ćwiartce matrycy Eisenhowera: WAŻNE/NIEPILNE – tak pokazują moje...

23/03/2020

Liderze - doładuj pozytywne emocje

O różnicach pomiędzy byciem menadżerem a liderem powiedziano już bardzo dużo. Aktualna sytuacja to...

13/03/2020

Jak oswoić niepewność – redukuj swój lęk

Kto z nas lubi się bać? Nie chcemy lęku. Unikamy go na różne sposoby (mniej i bardziej zdrowe)....

13/03/2020

Praca zdalna – kluczowe kwestie prawne

W związku z przyspieszonym transferem do pracy zdalnej, stykamy się z pytaniami ze strony działów...

3/03/2020

Jak cię widzą, tak ci płacą – o znaczeniu ubioru w biznesie

Mówi się, że nie powinniśmy oceniać książki po okładce. A i tak często to robimy - wydajemy opinię...

24/02/2020

Zwinność wodospadu, czyli agile mindset

Turkusowe zarządzanie, samoorganizujące się zespoły, zwinność organizacji. Znamy to, prawda? Te i...

29/01/2020

Project management z perspektywy czasu – jak było i jak będzie

Kiedy poprosiliśmy ministra gospodarki o honorowy patronat nad konferencją Project Management,...

16/12/2019

Samoorganizujący się zespół? Tak, ale po sFRISowaniu

Typowa sytuacja: dołączyłeś do projektu Agile i wiesz, że macie stać się zespołem...

4/12/2019

Goodness is good for business – kilka słów o programach wellbeing

Weekend trwa jeszcze w najlepsze, a Ty myślisz tylko o tym, że następnego dnia musisz iść do pracy....

15/11/2019

Rozwój po nowemu – WOW w procesach rozwojowych

Zmiana pokoleniowa w firmach, wszechobecna technologia i rzeczywistość VUCA kształtują nowe...

28/10/2019

Taki mamy klimat – globalne ocieplenie a przyszłość zarządzania projektami

Nie lubimy zmian. Byłoby świetnie, gdyby sprawy mogły podążać ustalonymi od dekad ścieżkami, gdzie...