10.12.2018

Innowacyjność w Polsce – jak to naprawdę wygląda?

Innowacyjność w Polsce ma różne oblicza. Dużo w tym kontekście mówi się o start-upach, i słusznie. A jak sytuacja wygląda w firmach dojrzałych, posiadających doświadczone działy badań i rozwoju, które jak dotąd stanowią koło zamachowe naszej gospodarki?

Czy Polacy mają potencjał innowacyjności? Tak. Niejednokrotnie przekonałem się o tym, prowadząc szkolenia z TRIZ (metodologii służącej rozwiązywaniu problemów technicznych i generowaniu innowacji). Czy Polska jest krajem innowacyjnym? Tu niestety nie jest tak różowo.

Polska a Ranking Innowacyjności

Komisja Europejska co roku publikuje Europejski Ranking Innowacyjności (The European Innovation Scoreboard), który mierzy i porównuje poziom innowacyjności w państwach członkowskich Unii Europejskiej (ranking obejmuje również Chorwację, Turcję, Islandię, Norwegię i Szwajcarię). Na pozycję w rankingu składa się 26 wskaźników, tj. zasoby ludzkie dla nauki i techniki, edukacja, patenty, nakłady na działalność innowacyjną i efekty tej działalności mierzone wartością sprzedaży wyrobów nowych i zmodernizowanych, współpraca w zakresie działalności innowacyjnej itp.

W rankingu za rok 2017 Polska zajmuje czwarte miejsce... od końca! Wyprzedza jedynie Rumunię, Bułgarię i Chorwację.

Czy ten stan rzeczy ma szansę się zmienić? Zapytałem o opinię na ten temat szefów R&D z kilku firm. Rozmawialiśmy o innowacyjności w ich organizacjach, o wyzwaniach w tym zakresie, a także o kondycji polskiego rynku wsparcia R&D.

Poniżej perspektywa trzech dojrzałych firm (z różnych branż i różnych regionów kraju) mających w Polsce własne działy R&D. Żadna z nich nie jest start-upem i żadna nie zajmuje się informatyką, ale to właśnie takie firmy cały czas jeszcze tworzą większość naszego PKB.

Perspektywa firm dojrzałych

Wszystkie wymienione w artykule firmy są oddziałami koncernów międzynarodowych. Każda z nich, dzięki prowadzonym w Polsce pracom badawczo-rozwojowym, odnosi sukcesy w kategorii "innowacyjność" (mierzone wynikami finansowymi).

Tomasz Michalik, Dyrektor Techniczny, Standard Motor Products (SMP)

Białostocka fabryka amerykańskiego koncernu motoryzacyjnego SMP projektuje i produkuje podzespoły sterowania dla silników spalinowych. Zakład zatrudnia 700 osób. W ciągu bieżącego roku SMP w Białymstoku wdrożyło do produkcji ponad 100 nowych wyrobów, ciągle uruchamia nowe maszyny i technologie.

Tomasz Michalik, mając porównanie z innymi krajami, zauważa, że w Polsce rynek wsparcia dla działów rozwoju nie rozwija się wystarczająco szybko, jest stosunkowo płytki, powolny w reakcji i po prostu drogi. W państwach o rozwiniętej kulturze technicznej wybór firm usługowych, konsultingowych i eksperckich jest zdecydowanie lepszy. Dlatego SMP chętnie wspiera rozwój takich firm w Polsce poprzez lokowanie w naszym kraju projektów i zlecanie części prac rozwojowych.

Drugi, nie mniej ważny problem to poziom innowacji w oferowanych przez firmy wsparcia R&D rozwiązaniach. Kopiowanie rozwiązań znanych od wielu lat sprawdzało się jeszcze dekadę temu, lecz nie wszyscy zauważyli, że teraz potrzebne są naprawdę oryginalne rozwiązania. Dlatego cieszy go wzrastające zainteresowanie narzędziami TRIZ w kolejnych firmach w Polsce.

Dla Tomasza Michalika największym wyzwaniem jest szybko zmieniający się rynek i jego wymagania. Aby na nim wygrywać, buduje kompetentny zespół dumny ze swoich osiągnięć. Uważa, że tylko z dobrym zespołem może po analizie trendów opracować i realizować skuteczną strategię rozwojową.

SMP ściśle współpracuje z Politechniką Białostocką, prowadzi dwa doktoraty wdrożeniowe, programy staży, jak i studiów dualnych. Aby jeszcze bardziej zapewnić dopływ najlepszych pracowników do swojego zespołu, SMP chce docierać do młodych ludzi już na wczesnym etapie edukacji (jeszcze przed studiami), by rozpoczęcie pracy w przemyśle nie było zbytnim szokiem kulturowym i kompetencyjnym.

Aleksandra Błoch, Kierownik działu R&D, ARJO

Na podobne problemy z krajowym wsparciem dla działów badań i rozwoju wskazuje Aleksandra Błoch, kierownik działu R&D w podpoznańskiej fabryce szwedzkiego koncernu ARJO (sprzęt medyczny). Właśnie z powodu kłopotów z możliwością lokalnego zlecenia budowy prototypów inwestuje we własny park maszynowy do tego celu. Jej zespół jeszcze się tworzy, niedawno przejął prace badawczo-rozwojowe z amerykańskiego oddziału ARJO. Pani Aleksandra i jej pracownicy są młodzi i bardzo otwarci na naukę zarówno nowych technologii, jak i metodologii projektowania (znają m.in. Design Thinking, Design for Assembly, a od niedawna także TRIZ).

Aleksandra Błoch, podobnie jak Tomasz Michalik, uważa tworzenie zespołu za swoje główne zadanie, aktywnie pozyskując najlepszych studentów inżynierii z Wielkopolski.

Marek Zaleski, Dyrektor industrializacji, Sonion

Marek Zaleski jest dyrektorem industrializacji w szczecińskim oddziale Sonion (duński koncern z branży komponentów do aparatów słuchowych). Sonion w tym zakładzie projektuje i wytwarza nietypowe urządzenia i maszyny dla swoich dalekowschodnich fabryk.

Marek Zaleski uważa, że największym problemem dla innowacyjności w Polsce jesteśmy my sami - brakuje nam wytrwałości w mozolnym tworzeniu nowych produktów. Często też nie wierzymy, że możemy stworzyć coś nowego, nie podejmujemy ryzyka. Pokutuje jeszcze stereotyp, że wynalazek to dzieło samotnego, szalonego naukowca, podczas gdy jest to ciężka praca zespołu - jego sukcesy i porażki. Zwłaszcza porażki są cenne, bo dzięki nim wiemy, że coś nie działa i możemy doskonalić nasze rozwiązanie.

Inną barierą, jaką widzi, jest biurokracyjna mentalność w instytucjonalnych programach pomocy. Nadal stawia się w nich na zakup innowacji, a nie ich wytworzenie. Szczeciński oddział Sonion pracuje nad wieloma innowacyjnymi technologiami. Mimo że faktycznie są innowacyjne, to gdy próbowano uzyskać dofinansowanie, okazywało się, że nie jest spełnione jedno (tylko jedno!) z wielu kryteriów i Sonion nie zakwalifikował się do programu.

Sonion ceni współpracę z naukowcami z uczelni (choć wypracowanie skutecznego modelu współpracy z uczelnią zajęło niemało czasu). Właśnie dzięki takiej współpracy uzyskał jedno z najwybitniejszych osiągnięć w swojej branży, dotyczące procesu produkcji miniaturowych głośniczków.

Co dalej?

Mimo że Polacy wielokrotnie udowodnili swoją pomysłowość, nie ma to jednak statystycznego przełożenia na innowacyjność w skali całego kraju. Cieszą, jak pojawienie się pierwszych skowronków, przykłady takich firm jak SMP, ARJO czy Sonion. Warto zauważyć, że każdy z moich rozmówców wkłada duży wysiłek w tworzenie swoich zespołów i radzi sobie z przeciwnościami.

Zamiast załamywać ręce nad stanem innowacyjności w naszej gospodarce ludzie tacy jak ci, którzy wypowiedzieli się w tym artykule, spotykają się, aby wymieniać doświadczenia i podejmują nowe inicjatywy.

Na przykład Tomasza Michalika, Aleksandrę Błoch i Marka Zaleskiego będzie można spotkać na marcowym TECHNOVATION Forum we Wrocławiu. Tomasz Michalik jako mówca przedstawi doświadczenia z pierwszej ręki z praktycznego zastosowaniu krzywej "S" trendów nowych technologii. Pozostali będą panelistami w dyskusjach grup tematycznych.

 

Michał Hałas - Trener GRUPY ODITK, Gospodarz konferencji TECHNOVATION

 

 

Najbliższa konferencja TECHNOVATION - Forum Dyrektorów Technicznych, Produkcji i Rozwoju odbędzie się 6-7 marca 2019 we Wrocławiu i będzie połączona ze zwiedzaniem fabryki VOLVO Buses. Szczegóły na stronie wydarzenia: www.technovationforum.pl

15.05.2019

BIM - siła kompetentnego zespołu

Ostatni rok to czas niezwykle intensywnego rozwoju BIM (Building Information Modeling) w Polsce....

[więcej]
08.04.2019

Głodni doceniania, czyli słów kilka o roli docenienia w miejscu pracy

Paradoks dzisiejszych czasów: mnożą się programy uznaniowe i benefitowe dla pracowników, a poziom...

[więcej]
26.03.2019

Złoto ukryte u konstruktorów, czyli Design For Assembly (DFA)

Realia pracy konstruktorów zwykle wyglądają tak, że menadżerowie oczekują od nich sporego tempa. Bo...

[więcej]
04.03.2019

Jak, a nie co – kiedy proces jest ważniejszy niż cel

Ludzie odnoszący sukcesy i ich nieodnoszący mają takie same cele.

[więcej]
18.02.2019

Business acumen, czyli czy leci z nami pilot

Poprawa EBITDA o 2,5% jest jednym z celów strategicznych pewnej firmy. Brzmi sensownie. Ale czy...

[więcej]
21.01.2019

Menadżerze, chcesz „uczynić” ludzi odpowiedzialnymi?

Jednym z wyzwań, o których najczęściej mówią liderzy, jest brak odpowiedzialności w ich...

[więcej]
09.01.2019

Storywatching w działaniach HR

W grudniu „Forbes” opublikował listę najlepiej zarabiających Youtuberów. Na jej szczycie znalazł...

[więcej]
17.12.2018

Trendy rozwojowe 2018/2019 – czym bije serce rozwoju?

I znów znienacka dopadł nas koniec roku! Myślę, że nie tylko mnie zatrważa, jak czas po prostu...

[więcej]
05.11.2018

Relacje – cichy zabójca sprzedaży?

Od kilku lat w procesach sprzedażowych kładzie się nacisk na budowanie relacji z klientem. Kierunek...

[więcej]
29.10.2018

Zmiany i nowości w wytycznych i certyfikacji IPMA

Najnowsza wersja „Wytycznych Kompetencji Indywidualnych w Zarządzaniu Projektami, Programami i...

[więcej]
15.10.2018

Planowanie programu rozwojowego – z kim i o czym rozmawiać

Fakt: Programy rozwojowe często nie osiągają założonych rezultatów.

[więcej]
01.10.2018

Grywalizacja – let's talk about fun

Super poważny zawodowy świat zmienia oblicze. Domaga się świeżości, lekkości i funu. Millenialsi,...

[więcej]
03.09.2018

Czego menadżer może się nauczyć od psa?

Zespoły mogły się już uczyć od dzikich gęsi. Sprawdzonym trenerem okazał się też koń. Mnie...

[więcej]
20.08.2018

Kto decyduje o wdrożeniu strategii organizacji - duży i mały obrazek

Typowy obrazek z polskich organizacji: zarząd wypracowuje strategię, a następnie zaprasza...

[więcej]
06.08.2018

Zator ogłoszony, czyli BIM w zamówieniach publicznych już w Polsce

Wyobraźmy sobie taką sytuację. Długo oczekiwana inwestycja w centrum miasta. Przebudowa, która...

[więcej]
23.07.2018

Kultura narodowa w biznesowej globalnej wiosce – czy nadal ma znaczenie?

Dlaczego w Arabii Saudyjskiej manekiny sklepowe nie mają głów?

[więcej]
09.07.2018

Związki zawodowe – czy pojawią się w każdej firmie?

Na początku czerwca 2018 r. sejm przyjął ustawę, która zasadniczo zmienia przepisy regulujące...

[więcej]
18.06.2018

Programy rozwojowe i model 70:20:10 – historia z happy endem?

Odnoszę wrażenie, iż wszyscy zgadzamy się, że model 70:20:10 powinien stanowić kręgosłup programów...

[więcej]
21.05.2018

Etyczna sprzedaż w branży ubezpieczeniowej – poszukiwanie jednorożca?

„Czy da się wyżyć w sprzedaży, nie oszukując?” – takim pytaniem zaskoczył mnie kilka dni temu...

[więcej]
07.05.2018

Mentoring – nie zaczynaj od ogona

Nie mogę wyjść z zaskoczenia, gdy w kolejnej organizacji, która uruchamia mentoring, stykam się z...

[więcej]
23.04.2018

BIM Manager – praca szuka człowieka

BIM (Building Information Modeling) - ten skrót od 2 lat jest niesłychanie „modny” w branży...

[więcej]
09.04.2018

To coach or not to coach – coaching menadżerski w ujęciu MAC

Certyfikowani coachowie i związane z tym specjalizacje mnożą się jak grzyby po deszczu. Dostępny...

[więcej]
05.03.2018

Wszystko zaczyna się od empatii – Design Thinking

Irytujesz się, kiedy podczas dyskusji pada stwierdzenie: „Spróbuj wejść w moje buty”? Jeżeli to...

[więcej]
19.02.2018

Nowy rok, nowe cele – strategia a procesy i pracownicy

Początek roku to dla wielu organizacji ogłoszenie nowych kierunków i celów strategicznych będących...

[więcej]
05.02.2018

Sposób na przełom w innowacjach

Co robić, gdy wszystkie nisko wiszące owoce zostały już zebrane? W życiu – wiadomo – zwykle trzeba...

[więcej]
29.01.2018

Microlearning – panaceum na oporny mózg

Kto nie chciałby uczyć się szybciej, łatwiej, efektywniej? Niestety mózg często stawia nam czynny...

[więcej]
15.01.2018

Różnorodność w zespole boli i leczy

Z różnorodnością spotykamy się coraz częściej. Dotyczy ona już nie tylko płci czy pokolenia, ale...

[więcej]
18.12.2017

Co było i co będzie – trendy w HR 2017-2018

Rok 2017 dobiega końca. To czas podsumowań tego, co się udało, co zrobiliśmy, ale też moment, w...

[więcej]
04.12.2017

Building Information Modeling (BIM) – nowy wymiar branży budowlanej

Branża budowlana to stale rosnące wymagania w obszarze tworzenia nowej infrastruktury oraz nowych...

[więcej]
20.11.2017

O systemie antymobbingowym i antydyskryminacyjnym w działaniu - reagowanie i monitorowanie

Efektywny system antydyskryminacyjny i antymobbingowy opiera się na trzech filarach:...

[więcej]
06.11.2017

Etykieta biznesu czyli o kulturze budowania relacji

Co jakiś czas, w różnych sytuacjach, mamy okazję obserwować zachowania osób pełniących ważne...

[więcej]
23.10.2017

Kultura feedbacku - o sile informacji zwrotnej

O sile informacji zwrotnej korygującej dane mi było przekonać się w pewne czerwcowe przedpołudnie...

[więcej]
06.10.2017

TRIZ - fakty i mity

Każdy menadżer staje przed wyzwaniami przez duże „W”, w których nie ma mowy o prostej poprawie...

[więcej]
15.09.2017

Wymagania w projektach zwinnych – działasz Agile czy tylko o tym mówisz

„Działamy teraz Agile” to częsta deklaracja, którą potem szybko i boleśnie weryfikuje codzienność.

[więcej]
04.09.2017

E-learning – pięć filarów sukcesu

Apetyt polskich firm i urzędów na e-learning rośnie. Niestety próby jego wykorzystania często...

[więcej]
20.08.2017

Ewolucja w sprzedaży – przystosuj się albo zgiń

Świat się zmienia. W każdej dowolnie wybranej dziedzinie, wiedza i zasób informacji podwajają się...

[więcej]
31.07.2017

Zdawać czy nie zdawać - certyfikacja project management

Zapytałam Justynę, certyfikowaną Project Manager oraz moją bliską przyjaciółkę, czy wiedza, którą...

[więcej]
17.07.2017

O pracy płytkiej i głębokiej

„Tak to można szatkować kapustę” – powiedziała moja współpracowniczka, gdy w związku ze spóźnieniem...

[więcej]
03.07.2017

HR bez procesów – w tym szaleństwie jest metoda

HR jest zwyczajowo postrzegany jako dział, który „wspiera organizację”, „zaspokaja potrzeby...

[więcej]
26.06.2017

AGILE – zwinny sposób na projekt nie tylko dla IT

Złośliwi mówią, że gdyby na książce kucharskiej napisać Agile, to jej sprzedaż by wzrosła. Fakty są...

[więcej]