4/03/2019

Jak, a nie co – kiedy proces jest ważniejszy niż cel

Ludzie odnoszący sukcesy i ich nieodnoszący mają takie same cele.

Jeśli popatrzymy na przykład na dwie osoby, które, myśląc o nadchodzącym lecie, postanawiają popracować nad swoją sylwetką, to każda z nich ma podobny cel: dobrze wyglądać latem (pewnie na plaży). To, że jednej osobie się uda, a drugiej nie, prawdopodobnie nie zależy od tego, czyj cel jest bardziej zgodny z zasadą SMART.

Podobnie: każdy kandydat na stanowisko pracy ma pewnie cel taki, żeby ją dostać. Co odróżnia osobę, która odnosi sukces w kształtowaniu sylwetki oraz tę, która dostaje pracę, od osób mniej skutecznych? To, że zaangażowały się w działania, które mają większą szansę do celu doprowadzić.

To proces jest decydujący

Choć wydaje się to paradoksalne, proces dochodzenia do celu może być ważniejszy od celu samego w sobie. A z pewnością jest ważniejszy od jednorazowego efektu.

Jedna z najbardziej innowacyjnych firm na świecie, czyli Ideo, szczyci się właśnie swoim procesem, który ma pozwalać na uzyskiwanie innowacyjnych rozwiązań. Okazjonalne porażki są wręcz mile widziane, a pracownicy mówią, że świetnie się w tej firmie czują.

Sam niedawno przekonałem się o sile procesu, biorąc udział w interesującym spotkaniu. Miałem okazję opowiedzieć kilka słów o projekcie, który koordynowałem. Był to projekt realizowany na styku biznesu i uczelni, nastawiony na wypracowanie bardzo praktycznych rozwiązań związanych ze sposobami przyciągania młodego pokolenia przez pracodawców. Temat niezwykle istotny i na czasie.

W trakcie prezentacji opowiadałem, jak osoby, z którymi realizowałem ten projekt, zadbały o bardzo metodyczne podejście do problemu. O tym, że zostało zaaplikowane podejście oparte na dowodach, w postaci ankiet i pogłębionych wywiadów z uważnie wyselekcjonowanymi uczestnikami. No i o tym, że wyniki te zostały opracowane w rzetelny sposób, by mogły zostać wykorzystane w realnym działaniu. Jedna ze słuchających mnie osób zadała trafne pytanie, mówiąc: "No dobrze. Usłyszeliśmy sporo o procesie, ale niewiele o jego wynikach. Jakie są tego projektu namacalne rezultaty, zrealizowane cele? To one są ważne". Powiedziałem, zgodnie z prawdą, że pomysły rozwiązań zostały przyjęte pozytywnie, a sprawa jest na tyle świeża, że na namacalne rezultaty jeszcze trzeba poczekać. Ta odpowiedź nie była chyba taka zła (choć nie do końca mi to oceniać). Po czasie jednak pomyślałem, że powinienem powiedzieć coś innego, a przynajmniej rozszerzyć odpowiedź. Mogłem powiedzieć, że to właśnie proces jest ważny, a realizacja celów jest tylko jego logiczną konsekwencją, którą często warto przejmować się mniej.

Powinienem był o tym pamiętać, bo niedawno czytałem na ten temat bardzo dobrą książkę dotyczącą kształtowania nawyków. Książka pod tytułem "Atomic habits", napisana przez Jamesa Cleara, który podaje dowody na to, że proces jest istotniejszy od celu. Powody (nazwane przez niego "problemami z celami") są następujące:

1. Ludzie odnoszący sukcesy i ich nieodnoszący mają takie same cele

Wróćmy do przykładu z pracą nad sylwetką. Każdy potrafi taki cel sobie napisać. Ale sama czynność napisania celu nikogo nie przybliży do wymarzonej sylwetki.

2. Cel często osiąga się jedynie na moment, proces zaś jest bardziej trwały

Rzeczywistość przyzwyczaiła nas do tego, by kłaść nacisk na rezultaty. Prezesi zarządów, szefowie działów, kierownicy i specjaliści tracą swoje stanowiska dlatego, że "nie dowożą rezultatów". Warto natomiast zwrócić uwagę na to, że nierzadko podejście silnie nastawione na rezultaty prowadzi do tego, by myśleć krótkofalowo.

Profesor Blikle powiedział kiedyś, że nie wprowadził premii w swojej firmie dlatego, że łatwo premiować można sprzedaż, a jemu zależało na czymś innym. Mianowicie na tym, aby jego pracownik tak traktował klienta, żeby ten chciał wrócić. Nawet jeśli w związku z tym konieczne będzie niesprzedanie mu niczego. Proces obsługi, jaki jest niezbędny do tego, by klient wracał, może być inny od tego, który prowadzi do celu, jakim jest jak najwyższa sprzedaż. To prawda, że powrót klienta do sklepu także można postrzegać jako cel, ale ten cel dużo trudniej zmierzyć i zweryfikować. Proces dobrej obsługi zaś nigdy nie będzie z nim sprzeczny.

3. Cele dają ograniczoną satysfakcję, proces pozwala odczuwać ją cały czas

Często wydaje nam się, że realizacja danego celu uczyni nas szczęśliwymi. Mówimy: "będę szczęśliwy, gdy...", kończąc to zdanie np.: "dostanę ten kontrakt, awansuję, zarobię więcej niż zarabiam obecnie, dostanę nagrodę". Prawda jest taka, że odczuwana satysfakcja jest niestety często krótkotrwała. Pojawia się kolejna rzecz na horyzoncie, do której chcemy lub trzeba dążyć i zaczynamy wierzyć, że być może ta ostatnia nie dała tak długotrwałego szczęścia, jak się spodziewaliśmy, ale następna będzie pewnie pod tym względem inna. Myślenie o tym, że to realizacja celu daje nam radość, jest także zero-jedynkowe. Albo cel zostanie osiągnięty i dostanę kontrakt, czyli zwyciężę, albo moje działania skończą się porażką. Czerpanie radości z procesu może trwać cały czas.

Cele nadają kierunek

Czy wszystkie te argumenty mają oznaczać, że ustalenie celów jest bez sensu? Oczywiście, że nie. Cele nadają kierunek, a ambitne cele są powiązane z lepszymi rezultatami. Niemniej jednak dobry proces będzie działać zawsze. Natomiast nawet najbardziej jasno określony efekt końcowy, w pełni zgodny z podręcznikowymi zasadami, nic nie da (lub da coś tylko jednorazowo), jeśli nie będziemy mieć dobrego procesu. Jak mówi Mark Manson, autor książki, która nosi tytuł "Subtelnie mówię f**k! Sprzeczna z logiką metoda na szczęśliwe życie", ludzi nie powinno się pytać o to, co jest ich celem. Powinno się pytać o to, jak dużo bólu są gotowi znieść, realizując swoje zamierzenia.

Co zatem powinienem był powiedzieć mojemu słuchaczowi? Do tego, co powiedziałem, dodałbym, że po prostu nie wiem, w jakim stopniu rozwiązania, jakie wypracowano w ramach koordynowanego przeze mnie projektu, zostaną faktycznie wdrożone w życie (choć z uwagą będę je śledził). Trochę prowokacyjnie oznajmiłbym, że w związku z tym, że w zespole wypracowaliśmy właściwy proces, może to nie mieć aż tak wielkiego znaczenia. Proces pozwoli bowiem w sposób powtarzalny radzić sobie ze skomplikowanymi problemami i znajdować oparte na rzetelnych informacjach propozycje rozwiązań, nawet jeśli wiele z nich nie przełoży się na realny, namacalny efekt. Długofalowo dobry proces doprowadzi do bardzo dobrych rezultatów. Czasem trzeba mu dać trochę czasu i szans.

Paweł Ziemiański, Trener GRUPY ODITK

 

 

Autor artykułu
4/10/2021

Docenianie - bo żeby docenić…. trzeba cenić

Jak to jest, że 80% badanych Polaków uważa, że warto doceniać, chciałoby być docenianych częściej i...

20/09/2021

Jaką wartość mają wartości w Twojej organizacji?

Jeśli przed pandemią - choć z trzaskiem - dźwigaliśmy braki w kulturze komunikacji czy współpracy w...

7/09/2021

CONTROLLER 5.0 - Controlling Leaders of To(morrow)Day

VUCA Times, globalizacja, Big Data, automatyzacja, robotyzacja, zamiana towarów w usługi, zwinne i...

30/08/2021

Na szerokie wody mnie weź – onboarding w zdalnym wydaniu

Nie zawsze łatwa decyzja o odejściu z poprzedniej firmy, nowe środowisko i zadania, a to wszystko w...

30/07/2021

Klimatyczny wstrząs dla biznesu - „Fit for 55”

Trudno nie dostrzegać symptomów zmian klimatu. Nie tylko zarządzający, ale też pracownicy firm na...

9/07/2021

Trening silnej woli latem (i nie tylko) – to możliwe!

Siła woli to pojęcie, o którym słyszy się stosunkowo często. Zazdrościmy jej tym, którzy ją mają....

21/06/2021

Inspiracja i pragmatyzm – program rozwojowy dla menadżerów w modelu 70:20:10 (case study)

Najbardziej lubię się uczyć na przykładach. Jest w nich dużo inspiracji, ale i lekcji o tym, co...

7/06/2021

Eksperymentowanie - Agile Mindset od kuchni

Zarządzanie w środowisku, w którym nie zachodziły częste zmiany, było relatywnie łatwe. Gdy jest...

24/05/2021

Jaka piękna katastrofa – lekcje płynące z Misji Apollo 13

Wszyscy wiemy, że warto uczyć się na sukcesach. A ja, tak jak bohater filmu Ridleya Scotta „Dobry...

10/05/2021

Nowe potrzeby to nowe benefity – jak zapewnić pracownikom wsparcie psychologiczne

Nowe potrzeby pracowników wymagają świeżego spojrzenia na benefity.

27/04/2021

Agile Mindset – hit czy kit?

Agile, agility, agile mindset, zwinność, agile leadership - to hasła, które od miesięcy są na...

19/04/2021

Na „covidową rzeczywistość” odpowiedz realizmem

Czy wiesz, że większość ludzi poświęca ponad 80% swojego życia na rozpamiętywanie tego, co było lub...

15/03/2021

Leadership w nowej normalności

O transformacji przywództwa mówiono od przynajmniej 10 lat. Jednak to ostatni rok pokazał prawdziwe...

18/01/2021

Zarządzanie konfliktem – ważny element dobrego przywództwa

Burza i pioruny, a potem ciche dni – znasz to? A może jednak od początku cisza, ale atmosfera w...

10/12/2020

Od czego zacząć, gdy spada sprzedaż?

Spadek sprzedaży stawia zarządzających firmą przed dylematem, jak najlepiej na zmiennym rynku...

27/11/2020

Czy sprzedawać wszystkim klientom?

Kiedy spadają przychody, rodzi się pokusa, by sprzedawać wszystkim klientom, którzy się pojawią....

18/11/2020

Zwinność jest wtedy, gdy piłka jest w grze – krótki przewodnik po AGILITY

W sporcie zwinność jest bezcenna. Szybkie podania, przejęcia, zmiany, przepływ energii między...

22/10/2020

Kogo zatrudnić na Dyrektora Sprzedaży? To zależy, co i jak ma sprzedawać

Firma chce się rozwijać, walczyć o rynek, w „covidowych” warunkach dodatkowo poszerzyła lub...

30/09/2020

Oczywiste problemy biznesowe i nieoczywiste odpowiedzi w czasach Covid-19

Wiele firm staje przed wyzwaniem dalszego projektowania swojego wzrostu w wyjątkowo zmiennym...

29/09/2020

Wirtualne przywództwo, czyli lider w digitalnym świecie

Przywództwo to świadomy wybór, sama charyzma nie wystarczy, by być dobrym liderem.

28/09/2020

Strategia w czasach pandemii

Często kryzys, obok zagrożenia, stwarza nowe okazje. Aby je dostrzec, trzeba być elastycznym....

4/09/2020

Tarcza 4.0. i kolejne zmiany w prawie pracy

Kolejna tarcza antykryzysowa wprowadziła sporo ważnych zmian w prawie pracy.

22/08/2020

Kontrolujesz własne decyzje? O pułapkach, które funduje nam mózg

Mózg wpada w wiele różnych pułapek, z których nie zdajemy sobie sprawy. A one mają wpływ na...

4/08/2020

BIM Koordynator – pierwsza linia obrony

Ostatni rok będziemy pamiętać nie tylko jako rok Covid-19, ale też rok gwałtownej rewolucji...

30/07/2020

Inne podejście do sukcesji

Wiadomo, że słowo 'sukces' kojarzy się pozytywnie. A co się stanie, kiedy dodamy do niego dwie...

29/06/2020

Are you ready to go online? Jak przygotować handlowców do transformacji sprzedaży

O transformacji sprzedaży do online mówiono od kilku dobrych lat, ale była to raczej aspiracja,...

15/06/2020

Projekt ekstremalny od środka – the good, the bad and the ugly

Niezwykłe czasy rodzą niezwykłe historie. Przedstawiam anatomię z projektu, który okazał się być...

1/06/2020

Jak motywować w nieprzewidywalnych czasach

Menadżerowie wciąż poszukują skutecznych sposobów motywowania swoich pracowników. A jeśli w tzw....

27/04/2020

O co tyle krzyku z odpornością psychiczną?

Wyobraź sobie, że jesteś wysoko w górach. Pogoda może zmienić się w każdej chwili. Czasem świeci...

6/04/2020

Ty kontra stres – o mądrej rozgrywce i przygotowaniu na nowe

Pamiętam, jak w 2008 roku pisałem artykuły o zarządzaniu stresem w obliczu kryzysu ekonomicznego,...

30/03/2020

Rozwój w czasach zarazy

Rozwój znajduje się w ćwiartce matrycy Eisenhowera: WAŻNE/NIEPILNE – tak pokazują moje...

23/03/2020

Liderze - doładuj pozytywne emocje

O różnicach pomiędzy byciem menadżerem a liderem powiedziano już bardzo dużo. Aktualna sytuacja to...

13/03/2020

Jak oswoić niepewność – redukuj swój lęk

Kto z nas lubi się bać? Nie chcemy lęku. Unikamy go na różne sposoby (mniej i bardziej zdrowe)....

13/03/2020

Praca zdalna – kluczowe kwestie prawne

W związku z przyspieszonym transferem do pracy zdalnej, stykamy się z pytaniami ze strony działów...

3/03/2020

Jak cię widzą, tak ci płacą – o znaczeniu ubioru w biznesie

Mówi się, że nie powinniśmy oceniać książki po okładce. A i tak często to robimy - wydajemy opinię...

24/02/2020

Zwinność wodospadu, czyli agile mindset

Turkusowe zarządzanie, samoorganizujące się zespoły, zwinność organizacji. Znamy to, prawda? Te i...

29/01/2020

Project management z perspektywy czasu – jak było i jak będzie

Kiedy poprosiliśmy ministra gospodarki o honorowy patronat nad konferencją Project Management,...

16/12/2019

Samoorganizujący się zespół? Tak, ale po sFRISowaniu

Typowa sytuacja: dołączyłeś do projektu Agile i wiesz, że macie stać się zespołem...

4/12/2019

Goodness is good for business – kilka słów o programach wellbeing

Weekend trwa jeszcze w najlepsze, a Ty myślisz tylko o tym, że następnego dnia musisz iść do pracy....

15/11/2019

Rozwój po nowemu – WOW w procesach rozwojowych

Zmiana pokoleniowa w firmach, wszechobecna technologia i rzeczywistość VUCA kształtują nowe...