23.07.2018

Kultura narodowa w biznesowej globalnej wiosce – czy nadal ma znaczenie?

Dlaczego w Arabii Saudyjskiej manekiny sklepowe nie mają głów?

Co łączy fakt, że popularne w Polsce cukierki krówki nie sprzedawały się w Indiach i to, że w Chinach nikt nie zadzwoni na infolinię o numerze składającym się z samych czwórek?

Wspólnym mianownikiem odpowiedzi na te pytania jest kultura narodowa. Zastanówmy się, jakie ma obecnie znaczenie w biznesie, w czasach powszechnej globalizacji.

Kultura narodowa a biznes

Kultura narodowa to: "zbiorowe zaprogramowanie umysłu, będące wynikiem dorastania w określonym kraju" (za G. Hofstede). Jest bardzo silnie zakorzeniona w podświadomości człowieka i przenika do zachowań konsumenckich i biznesowych.

Dlatego ważne jest uwzględnienie aspektów kultury narodowej, kiedy na przykład planuje się wprowadzenie produktu na zagraniczne rynki. W przeciwnym razie skutki mogą być dla firmy bolesne.

Wspomniane "krówki" nie miały w Indiach szans bytu, ponieważ ich nazwa i logo nazbyt kojarzyły się z krową, zwierzęciem darzonym w tym kraju wielkim szacunkiem. Dość wspomnieć, że krowy mogą swobodnie chodzić po ulicach, a gdy na przykład wejdą do sklepu, to nikt ich nie wyprosi, dopóki same nie postanowią opuścić pomieszczenia. Ale te same cukierki po zmianie nazwy i opakowania są przez Hindusów chętnie kupowane.

Kultura narodowa ma też niemałe znaczenie we współpracy pomiędzy partnerami biznesowymi z różnych krajów. Możemy popełnić duże faux pas, na przykład umawiając się z kontrahentem na lunch. W poszczególnych krajach przyjęte są różne rozkłady dnia. Pora lunchu dla Hiszpana oznacza godzinę 15:00, dla Niemca 12:00, a dla Brytyjczyka 13:00. A więc czy umówienie się na lunch jest prostą sprawą?

Różnice kulturowe często są zauważalne również wśród pracowników tej samej organizacji. Międzynarodowe korporacje zatrudniają osoby pochodzące z różnych krajów i kręgów kulturowych. I tak na przykład pracownicy z Europy Zachodniej, Skandynawii czy USA są w komunikacji bardzo bezpośredni. Szybko skracają dystans i zwracają się do rozmówcy po imieniu, bez uprzedniego zapytania go o zgodę. Wśród Polaków staje się to coraz bardziej powszechne, ale mamy w zwyczaju najpierw zakomunikować chęć zwracania się do siebie "na ty".

Przynależność krajów do grup kulturowych

Pomocna w sprawnym poruszaniu się w środowisku międzynarodowym może być znajomość grup kulturowych (cultural clusters). Kraje, które przynależą do tej samej grupy, nie posiadają takich samych kultur narodowych, ale są one zbliżone.

Takie klasyfikacje zostały opracowane przez wielu ekspertów tematu. Badacze najczęściej wykorzystują następujące wyróżniki grup:

  • Bliskość geograficzna (wyjątek stanowią kraje anglosaskie, które w różnych klasyfikacjach obejmują kraje położone na pięciu kontynentach, co z kolei jest podyktowane wpływami Anglii na zamorskie kolonie);
  • Wspólny język lub wspólna grupa językowa (np. języki germańskie czy słowiańskie);
  • Wspólna religia;
  • Zbliżony poziom rozwoju technicznego.

Polska kultura vs Świat

Polska kultura klasyfikuje się w grupie krajów środkowoeuropejskich. Jednak zachowania polskich menadżerów coraz bardziej zbliżają się do wzorców występujących w Europie Zachodniej (wg wyników badań R. R. Gestelanda).

Młodzi polscy menadżerowie wykazują coraz większe nastawienie protransakcyjne, czyli nastawienie na realizację celu i osiągnięcie określonego wyniku. Stają się pod tym kątem podobni do Niemców czy Skandynawów. Ale nadal zachowują niektóre elementy podejścia propartnerskiego, charakteryzującego się budowaniem długotrwałych, wzajemnych relacji opartych na zaufaniu.

Polskim menadżerom i pracownikom dobrze współpracuje się z Niemcami, Szwedami i Amerykanami, którzy są zwykle obowiązkowi i mają nastawienie na realizację zadań. Natomiast musimy wykazać więcej cierpliwości we współpracy np. z Hiszpanami, którzy nie przykładają tak dużej wagi do czasu i na umówione spotkanie potrafią się znacznie spóźnić. Uznają, że jeśli dotarli w godzinach pracy swojego rozmówcy, to nie ma problemu. Dlatego warto przy umawianiu spotkania zaznaczyć ważność terminu i ograniczoną dostępność czasową.

Różnice kulturowe bywają w biznesie niemałym wyzwaniem. Kultura narodowa ma spory wpływ na zachowania, dlatego pracując w środowisku wielokulturowym czy sprzedając na rynki zagraniczne, warto nie pomijać jej wśród czynników sukcesu.

A dla zaciekawionych pytaniami, które pojawiły się na początku artykułu: gdyby manekiny sklepowe w Arabii Saudyjskiej miały głowy, musiałyby mieć zasłonięte twarze, zgodnie z obowiązującymi kanonami stroju w tym kraju, wynikającymi z religii. A w Chinach najbardziej nielubianą cyfrą jest czwórka, ponieważ fonetycznie cztery brzmi jak słowo śmierć. Dlatego z tą cyfrą wiąże się wiele przesądów i mieszkańcy tego kraju wolą jej unikać.

Agnieszka Nowicka-Przyborska, Trener GRUPY ODITK

10.12.2018

Innowacyjność w Polsce – jak to naprawdę wygląda?

Innowacyjność w Polsce ma różne oblicza. Dużo w tym kontekście mówi się o start-upach, i słusznie....

[więcej]
05.11.2018

Relacje – cichy zabójca sprzedaży?

Od kilku lat w procesach sprzedażowych kładzie się nacisk na budowanie relacji z klientem. Kierunek...

[więcej]
29.10.2018

Zmiany i nowości w wytycznych i certyfikacji IPMA

Najnowsza wersja „Wytycznych Kompetencji Indywidualnych w Zarządzaniu Projektami, Programami i...

[więcej]
15.10.2018

Planowanie programu rozwojowego – z kim i o czym rozmawiać

Fakt: Programy rozwojowe często nie osiągają założonych rezultatów.

[więcej]
01.10.2018

Grywalizacja – let's talk about fun

Super poważny zawodowy świat zmienia oblicze. Domaga się świeżości, lekkości i funu. Millenialsi,...

[więcej]
03.09.2018

Czego menadżer może się nauczyć od psa?

Zespoły mogły się już uczyć od dzikich gęsi. Sprawdzonym trenerem okazał się też koń. Mnie...

[więcej]
20.08.2018

Kto decyduje o wdrożeniu strategii organizacji - duży i mały obrazek

Typowy obrazek z polskich organizacji: zarząd wypracowuje strategię, a następnie zaprasza...

[więcej]
06.08.2018

Zator ogłoszony, czyli BIM w zamówieniach publicznych już w Polsce

Wyobraźmy sobie taką sytuację. Długo oczekiwana inwestycja w centrum miasta. Przebudowa, która...

[więcej]
09.07.2018

Związki zawodowe – czy pojawią się w każdej firmie?

Na początku czerwca 2018 r. sejm przyjął ustawę, która zasadniczo zmienia przepisy regulujące...

[więcej]
18.06.2018

Programy rozwojowe i model 70:20:10 – historia z happy endem?

Odnoszę wrażenie, iż wszyscy zgadzamy się, że model 70:20:10 powinien stanowić kręgosłup programów...

[więcej]
21.05.2018

Etyczna sprzedaż w branży ubezpieczeniowej – poszukiwanie jednorożca?

„Czy da się wyżyć w sprzedaży, nie oszukując?” – takim pytaniem zaskoczył mnie kilka dni temu...

[więcej]
07.05.2018

Mentoring – nie zaczynaj od ogona

Nie mogę wyjść z zaskoczenia, gdy w kolejnej organizacji, która uruchamia mentoring, stykam się z...

[więcej]
23.04.2018

BIM Manager – praca szuka człowieka

BIM (Building Information Modeling) - ten skrót od 2 lat jest niesłychanie „modny” w branży...

[więcej]
09.04.2018

To coach or not to coach – coaching menadżerski w ujęciu MAC

Certyfikowani coachowie i związane z tym specjalizacje mnożą się jak grzyby po deszczu. Dostępny...

[więcej]
05.03.2018

Wszystko zaczyna się od empatii – Design Thinking

Irytujesz się, kiedy podczas dyskusji pada stwierdzenie: „Spróbuj wejść w moje buty”? Jeżeli to...

[więcej]
19.02.2018

Nowy rok, nowe cele – strategia a procesy i pracownicy

Początek roku to dla wielu organizacji ogłoszenie nowych kierunków i celów strategicznych będących...

[więcej]
05.02.2018

Sposób na przełom w innowacjach

Co robić, gdy wszystkie nisko wiszące owoce zostały już zebrane? W życiu – wiadomo – zwykle trzeba...

[więcej]
29.01.2018

Microlearning – panaceum na oporny mózg

Kto nie chciałby uczyć się szybciej, łatwiej, efektywniej? Niestety mózg często stawia nam czynny...

[więcej]
15.01.2018

Różnorodność w zespole boli i leczy

Z różnorodnością spotykamy się coraz częściej. Dotyczy ona już nie tylko płci czy pokolenia, ale...

[więcej]
18.12.2017

Co było i co będzie – trendy w HR 2017-2018

Rok 2017 dobiega końca. To czas podsumowań tego, co się udało, co zrobiliśmy, ale też moment, w...

[więcej]
04.12.2017

Building Information Modeling (BIM) – nowy wymiar branży budowlanej

Branża budowlana to stale rosnące wymagania w obszarze tworzenia nowej infrastruktury oraz nowych...

[więcej]
20.11.2017

O systemie antymobbingowym i antydyskryminacyjnym w działaniu - reagowanie i monitorowanie

Efektywny system antydyskryminacyjny i antymobbingowy opiera się na trzech filarach:...

[więcej]
06.11.2017

Etykieta biznesu czyli o kulturze budowania relacji

Co jakiś czas, w różnych sytuacjach, mamy okazję obserwować zachowania osób pełniących ważne...

[więcej]
23.10.2017

Kultura feedbacku - o sile informacji zwrotnej

O sile informacji zwrotnej korygującej dane mi było przekonać się w pewne czerwcowe przedpołudnie...

[więcej]
06.10.2017

TRIZ - fakty i mity

Każdy menadżer staje przed wyzwaniami przez duże „W”, w których nie ma mowy o prostej poprawie...

[więcej]
15.09.2017

Wymagania w projektach zwinnych – działasz Agile czy tylko o tym mówisz

„Działamy teraz Agile” to częsta deklaracja, którą potem szybko i boleśnie weryfikuje codzienność.

[więcej]
04.09.2017

E-learning – pięć filarów sukcesu

Apetyt polskich firm i urzędów na e-learning rośnie. Niestety próby jego wykorzystania często...

[więcej]
20.08.2017

Ewolucja w sprzedaży – przystosuj się albo zgiń

Świat się zmienia. W każdej dowolnie wybranej dziedzinie, wiedza i zasób informacji podwajają się...

[więcej]
31.07.2017

Zdawać czy nie zdawać - certyfikacja project management

Zapytałam Justynę, certyfikowaną Project Manager oraz moją bliską przyjaciółkę, czy wiedza, którą...

[więcej]
17.07.2017

O pracy płytkiej i głębokiej

„Tak to można szatkować kapustę” – powiedziała moja współpracowniczka, gdy w związku ze spóźnieniem...

[więcej]
03.07.2017

HR bez procesów – w tym szaleństwie jest metoda

HR jest zwyczajowo postrzegany jako dział, który „wspiera organizację”, „zaspokaja potrzeby...

[więcej]
26.06.2017

AGILE – zwinny sposób na projekt nie tylko dla IT

Złośliwi mówią, że gdyby na książce kucharskiej napisać Agile, to jej sprzedaż by wzrosła. Fakty są...

[więcej]
05.06.2017

Na co masz apetyt? BUY IN dla inicjatyw HR

Przypomnij sobie ostatnią sytuację, gdy byłeś wilczo głodny. Wszystko, co czujesz, to: chcę jeść!...

[więcej]
22.05.2017

Chwila prawdy dla systemu antymobbingowego i antydyskryminacyjnego

W pewnej organizacji do działu HR wpłynęła anonimowa skarga dotycząca molestowania seksualnego,...

[więcej]
09.05.2017

Wyróżnij się - standardy obsługi klienta z pomysłem

„Dzień dobry, dzień dobry wiewiórki i bobry” – tym zdaniem zostałam powitana na pokładzie samolotu...

[więcej]
03.04.2017

Tech-trendy i symplifikacja, czyli jak rozwijać Millenialsów

Na polskim rynku pracy obecnie funkcjonują dwa główne pokolenia: X oraz Millenialsi (pokolenie Y)....

[więcej]
20.03.2017

Zarządzanie przez cele (MBO) dla menadżera

System zarządzania przez cele, opisany przez Petera Drucker’a w książce: „Praktyka zarządzania”,...

[więcej]
07.03.2017

Uzupełnianie kompetencji w projekcie zwinnym

Nikt nie ma już wątpliwości. Cokolwiek by się nie działo Murphy zadziała. Projekt zaawansowany....

[więcej]
06.02.2017

Sposób na "syndrom szczupaka"

Termin „syndrom szczupaka” pochodzi od eksperymentu przeprowadzonego przez niemieckiego zoologa...

[więcej]
17.01.2017

Utrzymanie koncentracji – jak pomóc sobie w realizacji zadań

Jak długo jesteś w stanie skoncentrować się na jednym zadaniu bez rozpraszania się i przerywania?

[więcej]