26.08.2014

Molestowanie seksualne - problemy Łukasza

Łukasz był atrakcyjnym brunetem. Podobał się kobietom. Po studiach ukończonych ze świetną lokatą i odbyciu kilku staży zdobył pracę w upragnionym dziale marketingu, w jednej z największych polskich korporacji. Wydawało mu się, że złapał Pana Boga za nogi.

W korporacji przyjęto go ciepło. Robił dobre wrażenie, wydawał się być solidny, a przy tym wszystkich urzekł jego entuzjazm i szczera chęć do pracy. W krótkim czasie zaczęto cenić go, jako osobę pomysłową, proponującą ciekawe działania rozwojowe, a jego świeże spojrzenie na różne sprawy było dodatkowym atutem. Dostrzegł to także kierownik działu, który nagradzał pracę Łukasza specjalną premią. Łukaszowi udało się nawiązać pozytywne relacje ze współpracownikami. Pomogła mu w tym Krystyna - ­­­­­­­­­starsza o kilkanaście lat koleżanka z działu. Krystyna pokazała mu jak działa firma, gdzie może rozwiązywać problemy techniczne, z kim kontaktować się w sprawach pracowniczych, u kogo aplikować na najlepsze szkolenia. Przede wszystkim, Krystyna wprowadziła Łukasza do zespołu, który miał nieco hermetyczny charakter. Łukasz był za to bardzo wdzięczny.

(Zbyt) bliskie relacje

Krystyna także cieszyła się, że jej młodszy kolega okazywał jej wdzięczność za pomoc i był zdolnym współpracownikiem. Z czasem relacja Łukasza i Krystyny stała się postrzegana przez współpracowników (mimo sporej różnicy wieku) jako bliska i przyjacielska. Krystyna często komplementowała Łukasza - jego fryzurę, ubiór czy sylwetkę. Łukasz nie widział w tym nic złego i traktował to jako życzliwość ze strony koleżanki. Pewnego dnia Krystyna zaprosiła Łukasza po pracy na drinka. Po trzeciej szklaneczce mocnego alkoholu zaczęła ocierać się o niego. Łukasz uznał to za żart, ale okazało się, że delikatna odmowa nie hamuje zachowań Krystyny, więc chłopak zwyczajnie uciekł. Nie był zainteresowany taką relacją z Krystyną. Sam miał dziewczynę, wiedział też, że i Krystyna jest z kimś związana.

Następnego dnia w pracy Łukasz zachowywał się tak, jakby nic się nie stało. Praca, jak co dzień, szła swoim zwyczajnym torem, nie wydarzyło się nic niepokojącego.

Dwa tygodnie później Łukasz i Krystyna dostali polecenie wspólnego wyjazdu na konferencję i w delegację. Wieczorem, po całodniowych obradach Krystyna zaprosiła Łukasza na drinka do swojego pokoju. Tym razem Krystyna zupełnie jasno określiła swoje oczekiwania wobec współpracownika. Powiedziała mu, że mogliby stworzyć dobry układ nie tylko zawodowy, ale także partnerski.  Krystyna oznajmiła wprost, że nie interesuje ją dziewczyna Łukasza i że oczekuje od niego regularnych spotkań po pracy. Łukasz odmówił i zdenerwowany wybiegł z pokoju Krystyny.  Krystyna nie zniechęciła się. Zapukała do pokoju Łukasza, a gdy drzwi pozostały zamknięte - wysłała do niego kilka SMS-ów z bezpośrednimi propozycjami o podtekście seksualnym. Łukasz odpowiedział na nie negatywnie.

Następnego dnia, po zakończeniu konferencji Łukasz i Krystyna wrócili do domu osobno. W pracy zmieniło się wszystko. Krystyna w krótkim czasie otrzymała awans na kierownika referatu, w którym pracował Łukasz. Gdy tylko Łukasz został jej formalnym podwładnym, urażona Krystyna rozpoczęła drobiazgową kontrolę pracy Łukasza. Z cenionego i innowacyjnego pracownika, stał się on w mgnieniu oka człowiekiem niedokładnym i niespełniającym standardów pracy firmy. Krystyna szybko doprowadziła do odebrania mu uprzednio przyznanej premii motywując to kiepskimi efektami pracy. Zaczęła także publicznie krytykować Łukasza na spotkaniach zespołu. Łukasz szybko spadł z piedestału, nie był już pupilkiem, a stał się symbolem braku kompetencji. W negatywnym świetle zaczęli go też postrzegać współpracownicy.

Zwolnienie dyscyplinarne?

Po jakimś czasie kierownik działu i Krystyna zaprosili Łukasza na rozmowę. Na biurku szefa leżały przygotowane dwa dokumenty: oświadczenie pracodawcy o zwolnieniu dyscyplinarnym i porozumienie o rozwiązaniu umowy o pracę.

Dyrektor wyjaśnił Łukaszowi, że firma dowiedziała się, że sprzedaje on konkurencji dane klientów, dlatego też zostaje zwolniony w trybie natychmiastowym, ale firma daje mu szansę odejścia po cichu, za porozumieniem stron. Łukasz najpierw próbował się tłumaczyć, ale ostatecznie podpisał porozumienie. Pod drzwiami gabinetu szefa czekał na niego ochroniarz. Łukasz zabrał z biurka swoje osobiste rzeczy i po 15 minutach nie było go już w pracy.

Sprawa w sądzie pracy

Po kilku miesiącach od zwolnienia, Łukasz (z pomocą zaprzyjaźnionego prawnika) złożył przeciwko pracodawcy pozew o odszkodowanie za molestowanie seksualne w pracy. Prawnik Łukasza wskazywał, że molestowanie seksualne jest formą nierównego traktowania ze względu na płeć pracownika, która ma charakter niepożądany. Jej celem (lub skutkiem) jest stworzenie wobec pracownika wrogiej, zastraszającej i upokarzającej atmosfery. Mogą temu służyć zachowania werbalne, niewerbalne i elementy pozawerbalne.

Zdaniem Łukasza został on zwolniony, gdyż konsekwentnie odmawiał propozycji seksualnych swojej koleżance, a następnie przełożonej. Pracownik argumentował, że zachowania werbalne to nachalne propozycje i sugestie na tle seksualnym, ocenianie jego wyglądu i fryzury w powiązaniu ze składanymi propozycjami, które Krystyna kierowała do Łukasza. Za zachowania niewerbalne potraktowano wymuszanie dotyku, ocieranie się o Łukasza i inne formy inicjowania kontaktu fizycznego. Zachowań pozawerbalnych (przez co rozumie się najczęściej nachalne prezentowanie treści o charakterze seksualnym, np. pornografii czy erotyki w miejscu pracy) Krystyna w tym przypadku nie przejawiała.

Pozwany pracodawca nie zgodził się z zarzutami i przedstawił szereg świadków, którzy zeznali, że Łukasz i Krystyna pozostawali w szczególnych stosunkach - byli ze sobą blisko związani, ponadto  Krystyna opiekowała się Łukaszem w pracy. Zdaniem świadków widać było wyraźnie, że relacje Łukasza i Krystyny opierały się na wzajemnej sympatii, a późniejsza krytyka Łukasza wynikała z faktu, że Krystyna przejęła rolę kierownika i musiała oceniać pracę wszystkich osób, w tym Łukasza. Pracodawca argumentował także, że zarzucane przez Łukasza sytuacje miały miejsce poza siedzibą zakładu pracy, więc nie mają żadnego związku z firmą. W praktyce, w takich sprawach zeznania świadków są dowodem trudnym do oceny.  Ich wypowiedzi nie zawsze są swobodne, gdy zeznają w sprawie, gdzie stroną jest ich pracodawca. Poza tym znają oni jedynie pewien wycinek relacji osób takich jak Łukasz i Krystyna. Wycinek ten często nie koresponduje wprost z zachowaniami o charakterze molestowania seksualnego, gdyż to, co najistotniejsze w takich sprawach - bywa dla innych niewidoczne.

Prawnik Łukasza odpowiedział na to ujawnieniem treści SMS-ów, które Krystyna wymieniała z Łukaszem. Utrwalono je z pomocą notariusza. Sądy dopuszczają dowody z takich źródeł, jeżeli są wystarczająco dobrze udokumentowane.

Argumentem Łukasza było także to, że to pracodawca powinien udowodnić, że do molestowania seksualnego nie doszło i że pracownik się myli zarzucając molestowanie seksualne.

Sąd podzielił zdanie Łukasza uznając, że opisana sytuacja miała wszelkie cechy molestowania seksualnego.

W pierwszej kolejności sąd pracy uznał, że w sprawach związanych z dyskryminacją (której jedną z form jest molestowanie seksualne) ciężar dowodu, a więc konieczność udowodnienia swoich twierdzeń pod rygorem przegrania procesu, spoczywa na pracodawcy. Warunkiem jest uprawdopodobnienie przez pracownika swoich roszczeń. Sąd uznał, że narracja sprawy i zeznania Łukasza są takim uprawdopodobnieniem. Jedynym dowodem, którego dostarczył pracodawca, byli świadkowie. Nie mogli oni jednak oceniać całokształtu relacji Łukasza i Krystyny, bo znali jedynie ten jej wycinek, który mogli zaobserwować w pracy.

Sąd pracy wskazał także, że smsy przedstawione przez Łukasza jako dowód są wiarygodnym zapisem relacji pomiędzy pracownikami. Zdaniem sądu, samo składanie propozycji seksualnych lub chęć związania się z innym pracownikiem nie są naganne, tak długo, jak nie spotyka się to z jasną odmową adresata takich zachowań. Krystyna nie naruszyła więc prawa zalecając się do Łukasza. Co więcej, nie doszłoby do jego naruszenia nawet wtedy, gdyby Łukasz przystał na złożoną mu propozycję i nawiązał relacje intymne z Krystyną. O molestowaniu seksualnym można mówić dopiero w momencie, gdy jedna ze stron słyszy "nie" i nie powstrzymuje się od dalszych działań. Nie było więc dla sądu decydujące, czy Łukasz i Krystyna kiedykolwiek byli w relacji intymnej. Dla rozstrzygnięcia sprawy decydujące było to, czy Krystyna, która była stroną inicjującą pewne zachowania, usłyszała negatywną odpowiedź i czy powstrzymało ją to od dalszych działań. Z materiału dowodowego wynikało, że jednoznaczna odmowa Łukasza w żaden sposób nie powstrzymywała zachowań Krystyny.

Z powyższych powodów sąd przyznał Łukaszowi odszkodowanie.

Wyrok wzbudził wątpliwości pracodawcy w kwestii oceny postawy Krystyny.  Gdy po jakimś czasie kolejni jej współpracownicy zaczęli sygnalizować podobne kłopoty w swoich z nią relacjach - pracodawca postanowił wypowiedzieć Krystynie umowę o pracę. Do sądu pracy z tym wypowiedzeniem Krystyna się już nie udała.

 

Grzegorz Ilnicki - Trener Grupy ODiTK

10.12.2018

Innowacyjność w Polsce – jak to naprawdę wygląda?

Innowacyjność w Polsce ma różne oblicza. Dużo w tym kontekście mówi się o start-upach, i słusznie....

[więcej]
05.11.2018

Relacje – cichy zabójca sprzedaży?

Od kilku lat w procesach sprzedażowych kładzie się nacisk na budowanie relacji z klientem. Kierunek...

[więcej]
29.10.2018

Zmiany i nowości w wytycznych i certyfikacji IPMA

Najnowsza wersja „Wytycznych Kompetencji Indywidualnych w Zarządzaniu Projektami, Programami i...

[więcej]
15.10.2018

Planowanie programu rozwojowego – z kim i o czym rozmawiać

Fakt: Programy rozwojowe często nie osiągają założonych rezultatów.

[więcej]
01.10.2018

Grywalizacja – let's talk about fun

Super poważny zawodowy świat zmienia oblicze. Domaga się świeżości, lekkości i funu. Millenialsi,...

[więcej]
03.09.2018

Czego menadżer może się nauczyć od psa?

Zespoły mogły się już uczyć od dzikich gęsi. Sprawdzonym trenerem okazał się też koń. Mnie...

[więcej]
20.08.2018

Kto decyduje o wdrożeniu strategii organizacji - duży i mały obrazek

Typowy obrazek z polskich organizacji: zarząd wypracowuje strategię, a następnie zaprasza...

[więcej]
06.08.2018

Zator ogłoszony, czyli BIM w zamówieniach publicznych już w Polsce

Wyobraźmy sobie taką sytuację. Długo oczekiwana inwestycja w centrum miasta. Przebudowa, która...

[więcej]
23.07.2018

Kultura narodowa w biznesowej globalnej wiosce – czy nadal ma znaczenie?

Dlaczego w Arabii Saudyjskiej manekiny sklepowe nie mają głów?

[więcej]
09.07.2018

Związki zawodowe – czy pojawią się w każdej firmie?

Na początku czerwca 2018 r. sejm przyjął ustawę, która zasadniczo zmienia przepisy regulujące...

[więcej]
18.06.2018

Programy rozwojowe i model 70:20:10 – historia z happy endem?

Odnoszę wrażenie, iż wszyscy zgadzamy się, że model 70:20:10 powinien stanowić kręgosłup programów...

[więcej]
21.05.2018

Etyczna sprzedaż w branży ubezpieczeniowej – poszukiwanie jednorożca?

„Czy da się wyżyć w sprzedaży, nie oszukując?” – takim pytaniem zaskoczył mnie kilka dni temu...

[więcej]
07.05.2018

Mentoring – nie zaczynaj od ogona

Nie mogę wyjść z zaskoczenia, gdy w kolejnej organizacji, która uruchamia mentoring, stykam się z...

[więcej]
23.04.2018

BIM Manager – praca szuka człowieka

BIM (Building Information Modeling) - ten skrót od 2 lat jest niesłychanie „modny” w branży...

[więcej]
09.04.2018

To coach or not to coach – coaching menadżerski w ujęciu MAC

Certyfikowani coachowie i związane z tym specjalizacje mnożą się jak grzyby po deszczu. Dostępny...

[więcej]
05.03.2018

Wszystko zaczyna się od empatii – Design Thinking

Irytujesz się, kiedy podczas dyskusji pada stwierdzenie: „Spróbuj wejść w moje buty”? Jeżeli to...

[więcej]
19.02.2018

Nowy rok, nowe cele – strategia a procesy i pracownicy

Początek roku to dla wielu organizacji ogłoszenie nowych kierunków i celów strategicznych będących...

[więcej]
05.02.2018

Sposób na przełom w innowacjach

Co robić, gdy wszystkie nisko wiszące owoce zostały już zebrane? W życiu – wiadomo – zwykle trzeba...

[więcej]
29.01.2018

Microlearning – panaceum na oporny mózg

Kto nie chciałby uczyć się szybciej, łatwiej, efektywniej? Niestety mózg często stawia nam czynny...

[więcej]
15.01.2018

Różnorodność w zespole boli i leczy

Z różnorodnością spotykamy się coraz częściej. Dotyczy ona już nie tylko płci czy pokolenia, ale...

[więcej]
18.12.2017

Co było i co będzie – trendy w HR 2017-2018

Rok 2017 dobiega końca. To czas podsumowań tego, co się udało, co zrobiliśmy, ale też moment, w...

[więcej]
04.12.2017

Building Information Modeling (BIM) – nowy wymiar branży budowlanej

Branża budowlana to stale rosnące wymagania w obszarze tworzenia nowej infrastruktury oraz nowych...

[więcej]
20.11.2017

O systemie antymobbingowym i antydyskryminacyjnym w działaniu - reagowanie i monitorowanie

Efektywny system antydyskryminacyjny i antymobbingowy opiera się na trzech filarach:...

[więcej]
06.11.2017

Etykieta biznesu czyli o kulturze budowania relacji

Co jakiś czas, w różnych sytuacjach, mamy okazję obserwować zachowania osób pełniących ważne...

[więcej]
23.10.2017

Kultura feedbacku - o sile informacji zwrotnej

O sile informacji zwrotnej korygującej dane mi było przekonać się w pewne czerwcowe przedpołudnie...

[więcej]
06.10.2017

TRIZ - fakty i mity

Każdy menadżer staje przed wyzwaniami przez duże „W”, w których nie ma mowy o prostej poprawie...

[więcej]
15.09.2017

Wymagania w projektach zwinnych – działasz Agile czy tylko o tym mówisz

„Działamy teraz Agile” to częsta deklaracja, którą potem szybko i boleśnie weryfikuje codzienność.

[więcej]
04.09.2017

E-learning – pięć filarów sukcesu

Apetyt polskich firm i urzędów na e-learning rośnie. Niestety próby jego wykorzystania często...

[więcej]
20.08.2017

Ewolucja w sprzedaży – przystosuj się albo zgiń

Świat się zmienia. W każdej dowolnie wybranej dziedzinie, wiedza i zasób informacji podwajają się...

[więcej]
31.07.2017

Zdawać czy nie zdawać - certyfikacja project management

Zapytałam Justynę, certyfikowaną Project Manager oraz moją bliską przyjaciółkę, czy wiedza, którą...

[więcej]
17.07.2017

O pracy płytkiej i głębokiej

„Tak to można szatkować kapustę” – powiedziała moja współpracowniczka, gdy w związku ze spóźnieniem...

[więcej]
03.07.2017

HR bez procesów – w tym szaleństwie jest metoda

HR jest zwyczajowo postrzegany jako dział, który „wspiera organizację”, „zaspokaja potrzeby...

[więcej]
26.06.2017

AGILE – zwinny sposób na projekt nie tylko dla IT

Złośliwi mówią, że gdyby na książce kucharskiej napisać Agile, to jej sprzedaż by wzrosła. Fakty są...

[więcej]
05.06.2017

Na co masz apetyt? BUY IN dla inicjatyw HR

Przypomnij sobie ostatnią sytuację, gdy byłeś wilczo głodny. Wszystko, co czujesz, to: chcę jeść!...

[więcej]
22.05.2017

Chwila prawdy dla systemu antymobbingowego i antydyskryminacyjnego

W pewnej organizacji do działu HR wpłynęła anonimowa skarga dotycząca molestowania seksualnego,...

[więcej]
09.05.2017

Wyróżnij się - standardy obsługi klienta z pomysłem

„Dzień dobry, dzień dobry wiewiórki i bobry” – tym zdaniem zostałam powitana na pokładzie samolotu...

[więcej]
03.04.2017

Tech-trendy i symplifikacja, czyli jak rozwijać Millenialsów

Na polskim rynku pracy obecnie funkcjonują dwa główne pokolenia: X oraz Millenialsi (pokolenie Y)....

[więcej]
20.03.2017

Zarządzanie przez cele (MBO) dla menadżera

System zarządzania przez cele, opisany przez Petera Drucker’a w książce: „Praktyka zarządzania”,...

[więcej]
07.03.2017

Uzupełnianie kompetencji w projekcie zwinnym

Nikt nie ma już wątpliwości. Cokolwiek by się nie działo Murphy zadziała. Projekt zaawansowany....

[więcej]
06.02.2017

Sposób na "syndrom szczupaka"

Termin „syndrom szczupaka” pochodzi od eksperymentu przeprowadzonego przez niemieckiego zoologa...

[więcej]