15/10/2012

Poszukiwany, poszukiwana – na tropie autorytetu

Tempo zmian niczym rollercoaster porywa w górę nasze pragnienie stabilności, by następnie zepchnąć w dół w poczuciu jego braku. Wyczuleni na zmienność, w jakiej funkcjonujemy, z tym większą troską, zaczynamy szukać stabilności w sobie, zamiast w otoczeniu.

Kryje się za tym głębokie zrozumienie prostego faktu, że największy wpływ mamy na samego siebie. Zatem im większa troska o siebie, tym bardziej charakterystyczne budowanie osobistej wiarygodności. Jedni nazwą to profesjonalnym wizerunkiem, inni siłą charakteru, a jeszcze inni autorytetem. Ci ostatni mogą pokusić się o pytanie: "jaką mamy szansę zbudować osobisty autorytet w okolicznościach tak mocno dziś nie sprzyjających jego budowaniu?".

Siedząc w samolocie, w drodze na szkolenie sięgam po magazyn z kieszeni fotela przede mną, otwieram i cóż widzę - niczym królik z kapelusza wyskakuje artykuł o autorytecie autorstwa prezydenta Lecha Wałęsy. Jego główny wniosek: nie rezygnować z szukania autorytetów. Cóż - temat musi być nośny skoro atakuje mnie na wysokości 8 tysięcy metrów nad ziemią. Pozwólcie zatem, Drodzy Czytelnicy, że przytoczę kilka zdarzeń, które sprowokowały refleksje w temacie autorytetu i zaproszę Was do nadania im znaczenia.

Seria zdarzeń, jakich doświadczyłam ostatnio we współpracy z menadżerami wywołała emocje rozpięte niczym trójkąt bermudzki między rozbawieniem, poczuciem zawodu, a zadziwieniem. Co mnie sprowokowało? Pierwsze zdarzenie, to krótki dialog jaki zarejestrowałam słuchając menedżerów wyższego szczebla podczas warsztatu dla liderów.

Pozwólcie, że zacytuję:
Menedżer 1: - "Dziś Panowie nikt nas nie rozlicza z tego, czy mamy autorytet, czy nie, tylko z tego jakie osiągamy wyniki."
Menedżer 2: - "Moim zdaniem, jak bilans jest dodatni, robisz cyfrę - to Twój autorytet rośnie automatycznie."
Menedżer 3: - "Czy mam rozumieć Panowie, że z uwagi na Wasze bardzo dobre wyniki jesteście dla siebie nawzajem autorytetem?"

Jak domyślasz się Czytelniku, menedżer numer 3 nie doczekał się odpowiedzi...

Kolejne zdarzenie, które wywołało temat autorytetu to przypadek firmy, która postanowiła uzdrowić swoją sytuację. Co ich do tego skłoniło? Brak wyników, duża rotacja, zły PR w środowisku biznesowym i można by tak wymieniać dalej. Zdecydowano, że punktem wyjściowym będzie diagnoza zaistniałej sytuacji. W tym celu zaproszono specjalistów (nie nas niestety), by w sposób gwarantujący każdemu pracownikowi dyskrecję odbyć serię indywidualnych rozmów. Jesteście ciekawi finału? Otóż wkrótce po rozmowach zwolniono jednego z głównych dyrektorów zarządzających. Nie przedstawiono żadnego raportu, który prezentowałby efekty diagnozy. Nie przedstawiono również planów, jakie działania zamierza podjąć firma. Skorzystano z rozwiązania szybkiego i niskobudżetowego.

Pole rażenia tych dwóch ostatnich doświadczeń skłoniło mnie to postawienia tezy, że dziś mamy czasy, w których dominuje swoisty dualizm rozpięty pomiędzy odwiecznym pragnieniem autorytetów, a bardzo łatwym ich kwestionowaniem. To sytuacja z jednej strony popytu, a z drugiej posuchy. Siła krytyczna jest tak duża, że niełatwo dziś o zbudowanie stabilnego autorytetu, bardziej realny w dzisiejszych czasach wydaje się autorytet sytuacyjny. Każda z cytowanych historii pokazuje zapętlenie wokół zjawiska autorytetu zarówno pojedynczego człowieka jak i organizacji. Kiedy na szkoleniu pytam o opinię w tej sprawie w odpowiedzi słyszę: "Wyniki i osiągnięcia są produktem ubocznym posiadanego autorytetu ale nie jego gwarantem". A Ty co o tym sadzisz Czytelniku? W kwestii historii firmy, która wdrożyła skrócony program samoleczenia, a zakończyła na ustanowieniu kozła ofiarnego słyszę opinię: "Ludzie firmę ocenią po czynach, nie słowach, trudno o szacunek tam, gdzie nie ma odpowiedzi na pytanie "po co to wszystko?".

Mając na uwadze padające zewsząd mądrości i moją dość buntowniczą naturę zadałam sobie najpierw pytanie, po co nam autorytety? Od wczesnego dzieciństwa mamy potrzebę wzorowania się na kimś, brania przykładu z kogoś, kogo zachowanie uznajemy za szczególnie cenne. Naukowcy od lat mówią jednym głosem: posiadanie wzorców jest w naszym życiu niezwykle ważne. Z jakich powodów? Ponieważ autorytety kształtują nasz charakter, wpływają na nasze życiowe cele, dodają odwagi do działania. Wyniki badań opinii publicznej w ostatnich latach wykazują, że podobne zdanie ma przeszło 70% Polaków. Reszta wątpi w duże znaczenie autorytetów w życiu człowieka. Czy ta statystyka brzmi obiecująco czy pesymistycznie, ciekawe?

Bycie autorytetem to bycie wzorem, do którego można się odnieść, to rama która konstytuuje naszą potrzebę widzenia określonych zjawisk, zachowań i postaw. Podstawą budowania autorytetu jest szacunek i zaufanie. Ludzie ufają autorytetom i jednocześnie szukają w autorytecie inspiracji i spokoju. W kontaktach ze swoimi przełożonymi potrzebę spokoju deklaruje większość menedżerów w procesach coachingowych. Kiedy pracownicy są pytani: "Co sprawia, że możesz zaufać swojemu szefowi?" Najczęściej słychać jak mantrę dwa powtarzające się zdania: "Mówi wprost o co mu chodzi, a o sprawach które mnie dotyczą rozmawia ze mną"; "Jak mówi, tak robi a jeśli musi zrobić inaczej - zawsze to wyjaśnia".

Z tego, co deklarują pracownicy autorytet menedżera jest budowany i wzmacniany przede wszystkim przez sprawną i adekwatną komunikację.
Numer jeden w drodze po autorytet to zaufanie. Numer dwa: również zaufanie - tyle, że do kompetencji merytorycznych szefa. O autorytecie nie stanowi zasób posiadanej wiedzy a raczej doświadczenie korzystania z niej oraz umiejętność pomnażania wiedzy dla korzyści zespołu. Autorytet w biznesie uczy nas jak tę wiedzę zdobyć i co z nią zrobić. To sytuacja, w której nie podziwiamy "króla" z daleka, lecz działamy w jego otoczeniu - a to zasadnicza różnica. Dla przykładu młody menedżer z produkcji mówi: "chcę żeby moi mistrzowie rozumieli wyniki, które co miesiąc dostajemy. Póki co rozumiem je ja. To za mało. Chcę mieć partnerów do dyskusji, a nie tylko osoby które czekają na mój komentarz do wyników". Autorytet jest hojny w tej materii ponieważ jest spokojny o siebie. Teraz Drogi czytelniku - jeśli jesteś menedżerem warto zadać sobie pytanie do jakiej wiedzy mogę dopuścić moich ludzi?

A co z efektywnością, która stanowi dziś epicentrum wszelkiej oceny? Czy menedżerowie którzy na co dzień osiągają bardzo dobre wyniki są dla nas autorytetem? Z ciekawości zapytałam o to 20 osób, których zdanie sobie cenię - odpowiedź brzmiała "To zależy jak te wyniki osiągają". Cóż - prościej ująć się tego nie da.

Wracając do pytania z początku artykułu, o to jaką mamy szansę zbudować autorytet w niestabilnym otoczeniu. Otóż taką, na jaką sobie pozwolimy - szukając inspiracji w innych ludziach i otwierając się na informacje zwrotne. Pamiętając, że wiarygodność jest tym, co sprzyja stabilności w niestabilnej rzeczywistości. Niezależnie od tego czy jesteś menadżerem, rodzicem lub może po prostu czyimś przyjacielem warto gromadzić na swoim koncie zaufania wpłaty w postaci: dotrzymywania obietnic; uczciwości; myślenia w kategoriach win-win; jasności oczekiwań. Można wówczas powiedzieć, że jesteś na tropie swojego moralnego autorytetu. A kiedy połączysz to z silną kompetencją merytoryczną Twój autorytet zatoczy szersze kręgi w biznesie. Pamiętaj jednak, że z uwagi na pluralizm wartości, trampoliną, która pozwala budować autorytet jest gra w jednej drużynie zasad i wartości - na poziomie organizacji, zespołów i pojedynczych ludzi. W przeciwnym wypadku trudno o budowanie autorytetu, a łatwo o jego kwestionowanie.


Jolanta Blaszkowska-Bastian, Trener

20/09/2021

Jaką wartość mają wartości w Twojej organizacji?

Jeśli przed pandemią - choć z trzaskiem - dźwigaliśmy braki w kulturze komunikacji czy współpracy w...

7/09/2021

CONTROLLER 5.0 - Controlling Leaders of To(morrow)Day

VUCA Times, globalizacja, Big Data, automatyzacja, robotyzacja, zamiana towarów w usługi, zwinne i...

30/08/2021

Na szerokie wody mnie weź – onboarding w zdalnym wydaniu

Nie zawsze łatwa decyzja o odejściu z poprzedniej firmy, nowe środowisko i zadania, a to wszystko w...

30/07/2021

Klimatyczny wstrząs dla biznesu - „Fit for 55”

Trudno nie dostrzegać symptomów zmian klimatu. Nie tylko zarządzający, ale też pracownicy firm na...

9/07/2021

Trening silnej woli latem (i nie tylko) – to możliwe!

Siła woli to pojęcie, o którym słyszy się stosunkowo często. Zazdrościmy jej tym, którzy ją mają....

21/06/2021

Inspiracja i pragmatyzm – program rozwojowy dla menadżerów w modelu 70:20:10 (case study)

Najbardziej lubię się uczyć na przykładach. Jest w nich dużo inspiracji, ale i lekcji o tym, co...

7/06/2021

Eksperymentowanie - Agile Mindset od kuchni

Zarządzanie w środowisku, w którym nie zachodziły częste zmiany, było relatywnie łatwe. Gdy jest...

24/05/2021

Jaka piękna katastrofa – lekcje płynące z Misji Apollo 13

Wszyscy wiemy, że warto uczyć się na sukcesach. A ja, tak jak bohater filmu Ridleya Scotta „Dobry...

10/05/2021

Nowe potrzeby to nowe benefity – jak zapewnić pracownikom wsparcie psychologiczne

Nowe potrzeby pracowników wymagają świeżego spojrzenia na benefity.

27/04/2021

Agile Mindset – hit czy kit?

Agile, agility, agile mindset, zwinność, agile leadership - to hasła, które od miesięcy są na...

19/04/2021

Na „covidową rzeczywistość” odpowiedz realizmem

Czy wiesz, że większość ludzi poświęca ponad 80% swojego życia na rozpamiętywanie tego, co było lub...

15/03/2021

Leadership w nowej normalności

O transformacji przywództwa mówiono od przynajmniej 10 lat. Jednak to ostatni rok pokazał prawdziwe...

18/01/2021

Zarządzanie konfliktem – ważny element dobrego przywództwa

Burza i pioruny, a potem ciche dni – znasz to? A może jednak od początku cisza, ale atmosfera w...

10/12/2020

Od czego zacząć, gdy spada sprzedaż?

Spadek sprzedaży stawia zarządzających firmą przed dylematem, jak najlepiej na zmiennym rynku...

27/11/2020

Czy sprzedawać wszystkim klientom?

Kiedy spadają przychody, rodzi się pokusa, by sprzedawać wszystkim klientom, którzy się pojawią....

18/11/2020

Zwinność jest wtedy, gdy piłka jest w grze – krótki przewodnik po AGILITY

W sporcie zwinność jest bezcenna. Szybkie podania, przejęcia, zmiany, przepływ energii między...

22/10/2020

Kogo zatrudnić na Dyrektora Sprzedaży? To zależy, co i jak ma sprzedawać

Firma chce się rozwijać, walczyć o rynek, w „covidowych” warunkach dodatkowo poszerzyła lub...

30/09/2020

Oczywiste problemy biznesowe i nieoczywiste odpowiedzi w czasach Covid-19

Wiele firm staje przed wyzwaniem dalszego projektowania swojego wzrostu w wyjątkowo zmiennym...

29/09/2020

Wirtualne przywództwo, czyli lider w digitalnym świecie

Przywództwo to świadomy wybór, sama charyzma nie wystarczy, by być dobrym liderem.

28/09/2020

Strategia w czasach pandemii

Często kryzys, obok zagrożenia, stwarza nowe okazje. Aby je dostrzec, trzeba być elastycznym....

4/09/2020

Tarcza 4.0. i kolejne zmiany w prawie pracy

Kolejna tarcza antykryzysowa wprowadziła sporo ważnych zmian w prawie pracy.

22/08/2020

Kontrolujesz własne decyzje? O pułapkach, które funduje nam mózg

Mózg wpada w wiele różnych pułapek, z których nie zdajemy sobie sprawy. A one mają wpływ na...

4/08/2020

BIM Koordynator – pierwsza linia obrony

Ostatni rok będziemy pamiętać nie tylko jako rok Covid-19, ale też rok gwałtownej rewolucji...

30/07/2020

Inne podejście do sukcesji

Wiadomo, że słowo 'sukces' kojarzy się pozytywnie. A co się stanie, kiedy dodamy do niego dwie...

29/06/2020

Are you ready to go online? Jak przygotować handlowców do transformacji sprzedaży

O transformacji sprzedaży do online mówiono od kilku dobrych lat, ale była to raczej aspiracja,...

15/06/2020

Projekt ekstremalny od środka – the good, the bad and the ugly

Niezwykłe czasy rodzą niezwykłe historie. Przedstawiam anatomię z projektu, który okazał się być...

1/06/2020

Jak motywować w nieprzewidywalnych czasach

Menadżerowie wciąż poszukują skutecznych sposobów motywowania swoich pracowników. A jeśli w tzw....

27/04/2020

O co tyle krzyku z odpornością psychiczną?

Wyobraź sobie, że jesteś wysoko w górach. Pogoda może zmienić się w każdej chwili. Czasem świeci...

6/04/2020

Ty kontra stres – o mądrej rozgrywce i przygotowaniu na nowe

Pamiętam, jak w 2008 roku pisałem artykuły o zarządzaniu stresem w obliczu kryzysu ekonomicznego,...

30/03/2020

Rozwój w czasach zarazy

Rozwój znajduje się w ćwiartce matrycy Eisenhowera: WAŻNE/NIEPILNE – tak pokazują moje...

23/03/2020

Liderze - doładuj pozytywne emocje

O różnicach pomiędzy byciem menadżerem a liderem powiedziano już bardzo dużo. Aktualna sytuacja to...

13/03/2020

Jak oswoić niepewność – redukuj swój lęk

Kto z nas lubi się bać? Nie chcemy lęku. Unikamy go na różne sposoby (mniej i bardziej zdrowe)....

13/03/2020

Praca zdalna – kluczowe kwestie prawne

W związku z przyspieszonym transferem do pracy zdalnej, stykamy się z pytaniami ze strony działów...

3/03/2020

Jak cię widzą, tak ci płacą – o znaczeniu ubioru w biznesie

Mówi się, że nie powinniśmy oceniać książki po okładce. A i tak często to robimy - wydajemy opinię...

24/02/2020

Zwinność wodospadu, czyli agile mindset

Turkusowe zarządzanie, samoorganizujące się zespoły, zwinność organizacji. Znamy to, prawda? Te i...

29/01/2020

Project management z perspektywy czasu – jak było i jak będzie

Kiedy poprosiliśmy ministra gospodarki o honorowy patronat nad konferencją Project Management,...

16/12/2019

Samoorganizujący się zespół? Tak, ale po sFRISowaniu

Typowa sytuacja: dołączyłeś do projektu Agile i wiesz, że macie stać się zespołem...

4/12/2019

Goodness is good for business – kilka słów o programach wellbeing

Weekend trwa jeszcze w najlepsze, a Ty myślisz tylko o tym, że następnego dnia musisz iść do pracy....

15/11/2019

Rozwój po nowemu – WOW w procesach rozwojowych

Zmiana pokoleniowa w firmach, wszechobecna technologia i rzeczywistość VUCA kształtują nowe...

28/10/2019

Taki mamy klimat – globalne ocieplenie a przyszłość zarządzania projektami

Nie lubimy zmian. Byłoby świetnie, gdyby sprawy mogły podążać ustalonymi od dekad ścieżkami, gdzie...