13/03/2020

Praca zdalna – kluczowe kwestie prawne

W związku z przyspieszonym transferem do pracy zdalnej, stykamy się z pytaniami ze strony działów HR i osób zarządzających.

Poniżej najczęściej pojawiające się pytania i wątpliwości. Odpowiedzi na nie przygotowali prawnicy z naszego zespołu - praktycy tematu:

Praca zdalna a telepraca - czym się różnią?

Telepraca ma charakter umówiony z pracownikiem, szczegółowo określa się zasady jej wykonywania, miejsce i dostępność pracownika.

Praca zdalna ma charakter doraźny. W praktyce różnice są niewielkie. Należy przy tym pamiętać, że praca zdalna nie musi być wykonywana w domu pracownika. Ustawa wskazuje, że ma to być jedynie inne miejsce niż to, które jest oznaczone w umowie o pracę. Praca zdalna musi mieć charakter okresowy i mieć na celu przeciwdziałanie COVID-19.

Kto może się ubiegać o wykonywanie pracy w trybie zdalnym? Czy pracodawca może odmówić?

O pracę zdalną może ubiegać się każdy pracownik, ale tylko od decyzji pracodawcy zależy, czy dojdzie do takiej formy jej wykonywania. Skierowanie do pracy zdalnej jest wyłącznym uprawnieniem pracodawcy.

A czy pracownik może odmówić wykonywania pracy zdalnej?

Nie - szczególne rozwiązania z ustawy z dnia 8 marca 2020 r. pozwalają pracodawcy jednostronnie oddelegować pracownika do pracy zdalnej.

Czy praca zdalna ma wpływ na wynagrodzenie?

Skierowanie pracownika do pracy zdalnej nie może obniżać jego wynagrodzenia. Zmienia się tylko miejsce wykonywania pracy, a nie jej warunki.

Jak wygląda kwestia wyjazdów służbowych?

O tym w ustawie nie wspomniano, ale obowiązują tutaj reguły ogólne. Pracownik ma prawo odmówić wykonywania pracy poza miejscem wskazanym w umowie, jeżeli jego udział w delegacji łączy się z bezpośrednim ryzykiem zachorowania na koronawirusa. Odmowa wykonania takiego polecania jest legalna, jeżeli zagrożenie jest realne i wynika choćby z konieczności korzystania ze środków komunikacji zbiorowej. Zapewne każda firma będzie rozstrzygać ten problem w sposób indywidualny. Osoby, które w obawie o swoje zdrowie nie będą chciały wyjechać służbowo, mogą powołać się na artykuł 210 Kodeksu pracy:

"W razie gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bezpieczeństwa i higieny pracy i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom, pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego".

Co jeśli pracownik podczas wykonywania pracy zdalnej ulegnie wypadkowi? 

Stosujemy tutaj zasady ogólne dotyczące wypadków przy pracy. Decydować będzie związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy okolicznościami wypadku a wykonywanymi zadaniami.

Czy pracownik może odmówić przyjścia do zakładu pracy (praca w hali, linia produkcyjna, wielu pracowników)?

Nie. Tak długo, jak działalność zakładu pracy jest dozwolona przez prawo, obowiązkiem pracownika jest świadczyć pracę.

Czy w przypadku konieczności zamknięcia sklepu w centrum handlowym, mamy do czynienia z płatnym przestojem?

Nie. Pracodawca może zlecić pracownikowi inną pracę, np. w innym sklepie w miejscu, w którym handel jest dozwolony. Warunkiem tego jest jedynie to, aby sklep ten znajdował się w miejscu, które zostało określone w umowie o pracę. Trzymiesięczne oddelegowanie do innej pracy nie uwzględnia pracy w innym miejscu niż umówione w umowie o pracę.
 

Czy można zwolnić pracownika powołując się na siłę wyższą (intencją jest ucieczka od odprawy pieniężnej ze zwolnień grupowych)?

Nie. Odprawa pieniężna ma charakter bezwarunkowy, gdy przyczyny rozwiązania umowy o pracę nie dotyczą pracownika. Pojęcie ryzyka pracodawcy uwzględnia także sytuacje, w których zakład pracy popada w trudności gospodarcze niezależnie od własnego działania. Nie należy zwrotu „z przyczyn dotyczących pracodawcy” rozumieć dosłownie. Idzie to o „przyczyny niedotyczące pracownika”. Ten pierwszy zwrot został już w części aktów prawa pracy zastąpiony przyczynami niedotyczącymi pracownikami, ale nawet to wcześniejsze brzmienie nie prowadziło do innego rozumienia przepisu.
 

Czy można wydłużyć w tej chwili przyjęty wcześniej okres rozliczeniowy czasu pracy, np. z 3 miesięcy do 6?

Aby wydłużyć okres rozliczeniowy do maksymalnie do 12 miesięcy wymagana jest zgoda związku zawodowego działającego w zakładzie pracy i powinna być ona wyrażona w treści układu zbiorowego pracy lub osobnego porozumienia. Jeżeli w u pracodawcy nie działa organizacja związkowa to zgodę taką mogą wyrazić przedstawiciele pracowników, którzy wyłaniani są w sposób zwyczajowo przyjęty u pracodawcy. Najczęściej w formie wyboru spośród załogi.
 

 

Polecane:

 

 

Autor artykułu
4/10/2021

Docenianie - bo żeby docenić…. trzeba cenić

Jak to jest, że 80% badanych Polaków uważa, że warto doceniać, chciałoby być docenianych częściej i...

20/09/2021

Jaką wartość mają wartości w Twojej organizacji?

Jeśli przed pandemią - choć z trzaskiem - dźwigaliśmy braki w kulturze komunikacji czy współpracy w...

7/09/2021

CONTROLLER 5.0 - Controlling Leaders of To(morrow)Day

VUCA Times, globalizacja, Big Data, automatyzacja, robotyzacja, zamiana towarów w usługi, zwinne i...

30/08/2021

Na szerokie wody mnie weź – onboarding w zdalnym wydaniu

Nie zawsze łatwa decyzja o odejściu z poprzedniej firmy, nowe środowisko i zadania, a to wszystko w...

30/07/2021

Klimatyczny wstrząs dla biznesu - „Fit for 55”

Trudno nie dostrzegać symptomów zmian klimatu. Nie tylko zarządzający, ale też pracownicy firm na...

9/07/2021

Trening silnej woli latem (i nie tylko) – to możliwe!

Siła woli to pojęcie, o którym słyszy się stosunkowo często. Zazdrościmy jej tym, którzy ją mają....

21/06/2021

Inspiracja i pragmatyzm – program rozwojowy dla menadżerów w modelu 70:20:10 (case study)

Najbardziej lubię się uczyć na przykładach. Jest w nich dużo inspiracji, ale i lekcji o tym, co...

7/06/2021

Eksperymentowanie - Agile Mindset od kuchni

Zarządzanie w środowisku, w którym nie zachodziły częste zmiany, było relatywnie łatwe. Gdy jest...

24/05/2021

Jaka piękna katastrofa – lekcje płynące z Misji Apollo 13

Wszyscy wiemy, że warto uczyć się na sukcesach. A ja, tak jak bohater filmu Ridleya Scotta „Dobry...

10/05/2021

Nowe potrzeby to nowe benefity – jak zapewnić pracownikom wsparcie psychologiczne

Nowe potrzeby pracowników wymagają świeżego spojrzenia na benefity.

27/04/2021

Agile Mindset – hit czy kit?

Agile, agility, agile mindset, zwinność, agile leadership - to hasła, które od miesięcy są na...

19/04/2021

Na „covidową rzeczywistość” odpowiedz realizmem

Czy wiesz, że większość ludzi poświęca ponad 80% swojego życia na rozpamiętywanie tego, co było lub...

15/03/2021

Leadership w nowej normalności

O transformacji przywództwa mówiono od przynajmniej 10 lat. Jednak to ostatni rok pokazał prawdziwe...

18/01/2021

Zarządzanie konfliktem – ważny element dobrego przywództwa

Burza i pioruny, a potem ciche dni – znasz to? A może jednak od początku cisza, ale atmosfera w...

10/12/2020

Od czego zacząć, gdy spada sprzedaż?

Spadek sprzedaży stawia zarządzających firmą przed dylematem, jak najlepiej na zmiennym rynku...

27/11/2020

Czy sprzedawać wszystkim klientom?

Kiedy spadają przychody, rodzi się pokusa, by sprzedawać wszystkim klientom, którzy się pojawią....

18/11/2020

Zwinność jest wtedy, gdy piłka jest w grze – krótki przewodnik po AGILITY

W sporcie zwinność jest bezcenna. Szybkie podania, przejęcia, zmiany, przepływ energii między...

22/10/2020

Kogo zatrudnić na Dyrektora Sprzedaży? To zależy, co i jak ma sprzedawać

Firma chce się rozwijać, walczyć o rynek, w „covidowych” warunkach dodatkowo poszerzyła lub...

30/09/2020

Oczywiste problemy biznesowe i nieoczywiste odpowiedzi w czasach Covid-19

Wiele firm staje przed wyzwaniem dalszego projektowania swojego wzrostu w wyjątkowo zmiennym...

29/09/2020

Wirtualne przywództwo, czyli lider w digitalnym świecie

Przywództwo to świadomy wybór, sama charyzma nie wystarczy, by być dobrym liderem.

28/09/2020

Strategia w czasach pandemii

Często kryzys, obok zagrożenia, stwarza nowe okazje. Aby je dostrzec, trzeba być elastycznym....

4/09/2020

Tarcza 4.0. i kolejne zmiany w prawie pracy

Kolejna tarcza antykryzysowa wprowadziła sporo ważnych zmian w prawie pracy.

22/08/2020

Kontrolujesz własne decyzje? O pułapkach, które funduje nam mózg

Mózg wpada w wiele różnych pułapek, z których nie zdajemy sobie sprawy. A one mają wpływ na...

4/08/2020

BIM Koordynator – pierwsza linia obrony

Ostatni rok będziemy pamiętać nie tylko jako rok Covid-19, ale też rok gwałtownej rewolucji...

30/07/2020

Inne podejście do sukcesji

Wiadomo, że słowo 'sukces' kojarzy się pozytywnie. A co się stanie, kiedy dodamy do niego dwie...

29/06/2020

Are you ready to go online? Jak przygotować handlowców do transformacji sprzedaży

O transformacji sprzedaży do online mówiono od kilku dobrych lat, ale była to raczej aspiracja,...

15/06/2020

Projekt ekstremalny od środka – the good, the bad and the ugly

Niezwykłe czasy rodzą niezwykłe historie. Przedstawiam anatomię z projektu, który okazał się być...

1/06/2020

Jak motywować w nieprzewidywalnych czasach

Menadżerowie wciąż poszukują skutecznych sposobów motywowania swoich pracowników. A jeśli w tzw....

27/04/2020

O co tyle krzyku z odpornością psychiczną?

Wyobraź sobie, że jesteś wysoko w górach. Pogoda może zmienić się w każdej chwili. Czasem świeci...

6/04/2020

Ty kontra stres – o mądrej rozgrywce i przygotowaniu na nowe

Pamiętam, jak w 2008 roku pisałem artykuły o zarządzaniu stresem w obliczu kryzysu ekonomicznego,...

30/03/2020

Rozwój w czasach zarazy

Rozwój znajduje się w ćwiartce matrycy Eisenhowera: WAŻNE/NIEPILNE – tak pokazują moje...

23/03/2020

Liderze - doładuj pozytywne emocje

O różnicach pomiędzy byciem menadżerem a liderem powiedziano już bardzo dużo. Aktualna sytuacja to...

13/03/2020

Jak oswoić niepewność – redukuj swój lęk

Kto z nas lubi się bać? Nie chcemy lęku. Unikamy go na różne sposoby (mniej i bardziej zdrowe)....

3/03/2020

Jak cię widzą, tak ci płacą – o znaczeniu ubioru w biznesie

Mówi się, że nie powinniśmy oceniać książki po okładce. A i tak często to robimy - wydajemy opinię...

24/02/2020

Zwinność wodospadu, czyli agile mindset

Turkusowe zarządzanie, samoorganizujące się zespoły, zwinność organizacji. Znamy to, prawda? Te i...

29/01/2020

Project management z perspektywy czasu – jak było i jak będzie

Kiedy poprosiliśmy ministra gospodarki o honorowy patronat nad konferencją Project Management,...

16/12/2019

Samoorganizujący się zespół? Tak, ale po sFRISowaniu

Typowa sytuacja: dołączyłeś do projektu Agile i wiesz, że macie stać się zespołem...

4/12/2019

Goodness is good for business – kilka słów o programach wellbeing

Weekend trwa jeszcze w najlepsze, a Ty myślisz tylko o tym, że następnego dnia musisz iść do pracy....

15/11/2019

Rozwój po nowemu – WOW w procesach rozwojowych

Zmiana pokoleniowa w firmach, wszechobecna technologia i rzeczywistość VUCA kształtują nowe...

28/10/2019

Taki mamy klimat – globalne ocieplenie a przyszłość zarządzania projektami

Nie lubimy zmian. Byłoby świetnie, gdyby sprawy mogły podążać ustalonymi od dekad ścieżkami, gdzie...