13.03.2020

Praca zdalna – kluczowe kwestie prawne

W związku z przyspieszonym transferem do pracy zdalnej, stykamy się z pytaniami ze strony działów HR i osób zarządzających.

Poniżej najczęściej pojawiające się pytania i wątpliwości. Odpowiedzi na nie przygotowali prawnicy z naszego zespołu - praktycy tematu:

Praca zdalna a telepraca - czym się różnią?

Telepraca ma charakter umówiony z pracownikiem, szczegółowo określa się zasady jej wykonywania, miejsce i dostępność pracownika.

Praca zdalna ma charakter doraźny. W praktyce różnice są niewielkie. Należy przy tym pamiętać, że praca zdalna nie musi być wykonywana w domu pracownika. Ustawa wskazuje, że ma to być jedynie inne miejsce niż to, które jest oznaczone w umowie o pracę. Praca zdalna musi mieć charakter okresowy i mieć na celu przeciwdziałanie COVID-19.

Kto może się ubiegać o wykonywanie pracy w trybie zdalnym? Czy pracodawca może odmówić?

O pracę zdalną może ubiegać się każdy pracownik, ale tylko od decyzji pracodawcy zależy, czy dojdzie do takiej formy jej wykonywania. Skierowanie do pracy zdalnej jest wyłącznym uprawnieniem pracodawcy.

A czy pracownik może odmówić wykonywania pracy zdalnej?

Nie - szczególne rozwiązania z ustawy z dnia 8 marca 2020 r. pozwalają pracodawcy jednostronnie oddelegować pracownika do pracy zdalnej.

Czy praca zdalna ma wpływ na wynagrodzenie?

Skierowanie pracownika do pracy zdalnej nie może obniżać jego wynagrodzenia. Zmienia się tylko miejsce wykonywania pracy, a nie jej warunki.

Jak wygląda kwestia wyjazdów służbowych?

O tym w ustawie nie wspomniano, ale obowiązują tutaj reguły ogólne. Pracownik ma prawo odmówić wykonywania pracy poza miejscem wskazanym w umowie, jeżeli jego udział w delegacji łączy się z bezpośrednim ryzykiem zachorowania na koronawirusa. Odmowa wykonania takiego polecania jest legalna, jeżeli zagrożenie jest realne i wynika choćby z konieczności korzystania ze środków komunikacji zbiorowej. Zapewne każda firma będzie rozstrzygać ten problem w sposób indywidualny. Osoby, które w obawie o swoje zdrowie nie będą chciały wyjechać służbowo, mogą powołać się na artykuł 210 Kodeksu pracy:

"W razie gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bezpieczeństwa i higieny pracy i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom, pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego".

Co jeśli pracownik podczas wykonywania pracy zdalnej ulegnie wypadkowi? 

Stosujemy tutaj zasady ogólne dotyczące wypadków przy pracy. Decydować będzie związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy okolicznościami wypadku a wykonywanymi zadaniami.

Poniżej odpowiadamy również na inne pojawiające się często pytania związane z prawem pracy: 

Czy pracownik może odmówić przyjścia do zakładu pracy (praca w hali, linia produkcyjna, wielu pracowników)?

Nie. Tak długo, jak działalność zakładu pracy jest dozwolona przez prawo, obowiązkiem pracownika jest świadczyć pracę.

Czy w przypadku konieczności zamknięcia sklepu w centrum handlowym, mamy do czynienia z płatnym przestojem?

Nie. Pracodawca może zlecić pracownikowi inną pracę, np. w innym sklepie w miejscu, w którym handel jest dozwolony. Warunkiem tego jest jedynie to, aby sklep ten znajdował się w miejscu, które zostało określone w umowie o pracę. Trzymiesięczne oddelegowanie do innej pracy nie uwzględnia pracy w innym miejscu niż umówione w umowie o pracę.
 

Czy można zwolnić pracownika powołując się na siłę wyższą (intencją jest ucieczka od odprawy pieniężnej ze zwolnień grupowych)?

Nie. Odprawa pieniężna ma charakter bezwarunkowy, gdy przyczyny rozwiązania umowy o pracę nie dotyczą pracownika. Pojęcie ryzyka pracodawcy uwzględnia także sytuacje, w których zakład pracy popada w trudności gospodarcze niezależnie od własnego działania. Nie należy zwrotu „z przyczyn dotyczących pracodawcy” rozumieć dosłownie. Idzie to o „przyczyny niedotyczące pracownika”. Ten pierwszy zwrot został już w części aktów prawa pracy zastąpiony przyczynami niedotyczącymi pracownikami, ale nawet to wcześniejsze brzmienie nie prowadziło do innego rozumienia przepisu.
 

Czy można wydłużyć w tej chwili przyjęty wcześniej okres rozliczeniowy czasu pracy, np. z 3 miesięcy do 6?

Aby wydłużyć okres rozliczeniowy do maksymalnie do 12 miesięcy wymagana jest zgoda związku zawodowego działającego w zakładzie pracy i powinna być ona wyrażona w treści układu zbiorowego pracy lub osobnego porozumienia. Jeżeli w u pracodawcy nie działa organizacja związkowa to zgodę taką mogą wyrazić przedstawiciele pracowników, którzy wyłaniani są w sposób zwyczajowo przyjęty u pracodawcy. Najczęściej w formie wyboru spośród załogi.
 

 

Polecane:

 

 

30.03.2020

Rozwój w czasach zarazy

Rozwój znajduje się w ćwiartce matrycy Eisenhowera: WAŻNE/NIEPILNE – tak pokazują moje...

[więcej]
23.03.2020

Liderze - doładuj pozytywne emocje

O różnicach pomiędzy byciem menadżerem a liderem powiedziano już bardzo dużo. Aktualna sytuacja to...

[więcej]
13.03.2020

Jak oswoić niepewność – redukuj swój lęk

Kto z nas lubi się bać? Nie chcemy lęku. Unikamy go na różne sposoby (mniej i bardziej zdrowe)....

[więcej]
03.03.2020

Jak cię widzą, tak ci płacą – o znaczeniu ubioru w biznesie

Mówi się, że nie powinniśmy oceniać książki po okładce. A i tak często to robimy - wydajemy opinię...

[więcej]
24.02.2020

Zwinność wodospadu, czyli agile mindset

Turkusowe zarządzanie, samoorganizujące się zespoły, zwinność organizacji. Znamy to, prawda? Te i...

[więcej]
29.01.2020

Project management z perspektywy czasu – jak było i jak będzie

Kiedy poprosiliśmy ministra gospodarki o honorowy patronat nad konferencją Project Management,...

[więcej]
16.12.2019

Samoorganizujący się zespół? Tak, ale po sFRISowaniu

Typowa sytuacja: dołączyłeś do projektu Agile i wiesz, że macie stać się zespołem...

[więcej]
04.12.2019

Goodness is good for business – kilka słów o programach wellbeing

Weekend trwa jeszcze w najlepsze, a Ty myślisz tylko o tym, że następnego dnia musisz iść do pracy....

[więcej]
15.11.2019

Rozwój po nowemu – WOW w procesach rozwojowych

Zmiana pokoleniowa w firmach, wszechobecna technologia i rzeczywistość VUCA kształtują nowe...

[więcej]
28.10.2019

Taki mamy klimat – globalne ocieplenie a przyszłość zarządzania projektami

Nie lubimy zmian. Byłoby świetnie, gdyby sprawy mogły podążać ustalonymi od dekad ścieżkami, gdzie...

[więcej]
08.10.2019

Uważny, obecny i skuteczny, czyli mindfulness lidera

Nie masz chwili wytchnienia. Nadmiar obowiązków, presja, pośpiech, konflikty, zmiany, oczekiwania,...

[więcej]
17.09.2019

Digitalne docenianie – spróbuj, co ci szkodzi

Słowa mają siłę. Szczególnie te, które wyrażają docenienie. Ale jak ich używać, gdy zwykłe...

[więcej]
26.08.2019

Wdrożenie BIM to droga do sukcesu - o ile nie idziesz na skróty

W branży budowlanej, jednej z branż sektora bądź co bądź usługowego, sukces opisany jest w bardzo...

[więcej]
06.08.2019

Program rozwojowy od kuchni – doprawiony 70:20:10

Zainspirowała mnie ostatnio międzynarodowa firma dostarczająca produkty żywnościowe bezpośrednio do...

[więcej]
29.07.2019

Czy opłaca się inwestować w personal branding kadry menadżerskiej?

Czy inwestując w markę osobistą menadżera, nie pomagamy mu w gładkim przejściu do konkurencji?...

[więcej]
08.07.2019

Wódz z nerwami na wodzy

Jaka jest wspólna cecha menadżerów? Poza tym, że kierują ludźmi w organizacjach, zdecydowana...

[więcej]
27.05.2019

Załatwiony w białych rękawiczkach

Menadżerze, markę osobistą buduj wtedy, kiedy masz pracę.

[więcej]
15.05.2019

BIM - siła kompetentnego zespołu

Ostatni rok to czas niezwykle intensywnego rozwoju BIM (Building Information Modeling) w Polsce....

[więcej]
08.04.2019

Głodni doceniania, czyli słów kilka o roli docenienia w miejscu pracy

Paradoks dzisiejszych czasów: mnożą się programy uznaniowe i benefitowe dla pracowników, a poziom...

[więcej]
26.03.2019

Złoto ukryte u konstruktorów, czyli Design For Assembly (DFA)

Realia pracy konstruktorów zwykle wyglądają tak, że menadżerowie oczekują od nich sporego tempa. Bo...

[więcej]
04.03.2019

Jak, a nie co – kiedy proces jest ważniejszy niż cel

Ludzie odnoszący sukcesy i ich nieodnoszący mają takie same cele.

[więcej]
18.02.2019

Business acumen, czyli czy leci z nami pilot

Poprawa EBITDA o 2,5% jest jednym z celów strategicznych pewnej firmy. Brzmi sensownie. Ale czy...

[więcej]
21.01.2019

Menadżerze, chcesz „uczynić” ludzi odpowiedzialnymi?

Jednym z wyzwań, o których najczęściej mówią liderzy, jest brak odpowiedzialności w ich...

[więcej]
09.01.2019

Storywatching w działaniach HR

W grudniu „Forbes” opublikował listę najlepiej zarabiających Youtuberów. Na jej szczycie znalazł...

[więcej]
17.12.2018

Trendy rozwojowe 2018/2019 – czym bije serce rozwoju?

I znów znienacka dopadł nas koniec roku! Myślę, że nie tylko mnie zatrważa, jak czas po prostu...

[więcej]
10.12.2018

Innowacyjność w Polsce – jak to naprawdę wygląda?

Innowacyjność w Polsce ma różne oblicza. Dużo w tym kontekście mówi się o start-upach, i słusznie....

[więcej]
05.11.2018

Relacje – cichy zabójca sprzedaży?

Od kilku lat w procesach sprzedażowych kładzie się nacisk na budowanie relacji z klientem. Kierunek...

[więcej]
29.10.2018

Zmiany i nowości w wytycznych i certyfikacji IPMA

Najnowsza wersja „Wytycznych Kompetencji Indywidualnych w Zarządzaniu Projektami, Programami i...

[więcej]
15.10.2018

Planowanie programu rozwojowego – z kim i o czym rozmawiać

Fakt: Programy rozwojowe często nie osiągają założonych rezultatów.

[więcej]
01.10.2018

Grywalizacja – let's talk about fun

Super poważny zawodowy świat zmienia oblicze. Domaga się świeżości, lekkości i funu. Millenialsi,...

[więcej]
03.09.2018

Czego menadżer może się nauczyć od psa?

Zespoły mogły się już uczyć od dzikich gęsi. Sprawdzonym trenerem okazał się też koń. Mnie...

[więcej]
20.08.2018

Kto decyduje o wdrożeniu strategii organizacji - duży i mały obrazek

Typowy obrazek z polskich organizacji: zarząd wypracowuje strategię, a następnie zaprasza...

[więcej]
06.08.2018

Zator ogłoszony, czyli BIM w zamówieniach publicznych już w Polsce

Wyobraźmy sobie taką sytuację. Długo oczekiwana inwestycja w centrum miasta. Przebudowa, która...

[więcej]
23.07.2018

Kultura narodowa w biznesowej globalnej wiosce – czy nadal ma znaczenie?

Dlaczego w Arabii Saudyjskiej manekiny sklepowe nie mają głów?

[więcej]
09.07.2018

Związki zawodowe – czy pojawią się w każdej firmie?

Na początku czerwca 2018 r. sejm przyjął ustawę, która zasadniczo zmienia przepisy regulujące...

[więcej]
18.06.2018

Programy rozwojowe i model 70:20:10 – historia z happy endem?

Odnoszę wrażenie, iż wszyscy zgadzamy się, że model 70:20:10 powinien stanowić kręgosłup programów...

[więcej]
21.05.2018

Etyczna sprzedaż w branży ubezpieczeniowej – poszukiwanie jednorożca?

„Czy da się wyżyć w sprzedaży, nie oszukując?” – takim pytaniem zaskoczył mnie kilka dni temu...

[więcej]
07.05.2018

Mentoring – nie zaczynaj od ogona

Nie mogę wyjść z zaskoczenia, gdy w kolejnej organizacji, która uruchamia mentoring, stykam się z...

[więcej]
23.04.2018

BIM Manager – praca szuka człowieka

BIM (Building Information Modeling) - ten skrót od 2 lat jest niesłychanie „modny” w branży...

[więcej]
09.04.2018

To coach or not to coach – coaching menadżerski w ujęciu MAC

Certyfikowani coachowie i związane z tym specjalizacje mnożą się jak grzyby po deszczu. Dostępny...

[więcej]