13/03/2020

Praca zdalna – kluczowe kwestie prawne

W związku z przyspieszonym transferem do pracy zdalnej, stykamy się z pytaniami ze strony działów HR i osób zarządzających.

Poniżej najczęściej pojawiające się pytania i wątpliwości. Odpowiedzi na nie przygotowali prawnicy z naszego zespołu - praktycy tematu:

Praca zdalna a telepraca - czym się różnią?

Telepraca ma charakter umówiony z pracownikiem, szczegółowo określa się zasady jej wykonywania, miejsce i dostępność pracownika.

Praca zdalna ma charakter doraźny. W praktyce różnice są niewielkie. Należy przy tym pamiętać, że praca zdalna nie musi być wykonywana w domu pracownika. Ustawa wskazuje, że ma to być jedynie inne miejsce niż to, które jest oznaczone w umowie o pracę. Praca zdalna musi mieć charakter okresowy i mieć na celu przeciwdziałanie COVID-19.

Kto może się ubiegać o wykonywanie pracy w trybie zdalnym? Czy pracodawca może odmówić?

O pracę zdalną może ubiegać się każdy pracownik, ale tylko od decyzji pracodawcy zależy, czy dojdzie do takiej formy jej wykonywania. Skierowanie do pracy zdalnej jest wyłącznym uprawnieniem pracodawcy.

A czy pracownik może odmówić wykonywania pracy zdalnej?

Nie - szczególne rozwiązania z ustawy z dnia 8 marca 2020 r. pozwalają pracodawcy jednostronnie oddelegować pracownika do pracy zdalnej.

Czy praca zdalna ma wpływ na wynagrodzenie?

Skierowanie pracownika do pracy zdalnej nie może obniżać jego wynagrodzenia. Zmienia się tylko miejsce wykonywania pracy, a nie jej warunki.

Jak wygląda kwestia wyjazdów służbowych?

O tym w ustawie nie wspomniano, ale obowiązują tutaj reguły ogólne. Pracownik ma prawo odmówić wykonywania pracy poza miejscem wskazanym w umowie, jeżeli jego udział w delegacji łączy się z bezpośrednim ryzykiem zachorowania na koronawirusa. Odmowa wykonania takiego polecania jest legalna, jeżeli zagrożenie jest realne i wynika choćby z konieczności korzystania ze środków komunikacji zbiorowej. Zapewne każda firma będzie rozstrzygać ten problem w sposób indywidualny. Osoby, które w obawie o swoje zdrowie nie będą chciały wyjechać służbowo, mogą powołać się na artykuł 210 Kodeksu pracy:

"W razie gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bezpieczeństwa i higieny pracy i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom, pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego".

Co jeśli pracownik podczas wykonywania pracy zdalnej ulegnie wypadkowi? 

Stosujemy tutaj zasady ogólne dotyczące wypadków przy pracy. Decydować będzie związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy okolicznościami wypadku a wykonywanymi zadaniami.

Czy pracownik może odmówić przyjścia do zakładu pracy (praca w hali, linia produkcyjna, wielu pracowników)?

Nie. Tak długo, jak działalność zakładu pracy jest dozwolona przez prawo, obowiązkiem pracownika jest świadczyć pracę.

Czy w przypadku konieczności zamknięcia sklepu w centrum handlowym, mamy do czynienia z płatnym przestojem?

Nie. Pracodawca może zlecić pracownikowi inną pracę, np. w innym sklepie w miejscu, w którym handel jest dozwolony. Warunkiem tego jest jedynie to, aby sklep ten znajdował się w miejscu, które zostało określone w umowie o pracę. Trzymiesięczne oddelegowanie do innej pracy nie uwzględnia pracy w innym miejscu niż umówione w umowie o pracę.
 

Czy można zwolnić pracownika powołując się na siłę wyższą (intencją jest ucieczka od odprawy pieniężnej ze zwolnień grupowych)?

Nie. Odprawa pieniężna ma charakter bezwarunkowy, gdy przyczyny rozwiązania umowy o pracę nie dotyczą pracownika. Pojęcie ryzyka pracodawcy uwzględnia także sytuacje, w których zakład pracy popada w trudności gospodarcze niezależnie od własnego działania. Nie należy zwrotu „z przyczyn dotyczących pracodawcy” rozumieć dosłownie. Idzie to o „przyczyny niedotyczące pracownika”. Ten pierwszy zwrot został już w części aktów prawa pracy zastąpiony przyczynami niedotyczącymi pracownikami, ale nawet to wcześniejsze brzmienie nie prowadziło do innego rozumienia przepisu.
 

Czy można wydłużyć w tej chwili przyjęty wcześniej okres rozliczeniowy czasu pracy, np. z 3 miesięcy do 6?

Aby wydłużyć okres rozliczeniowy do maksymalnie do 12 miesięcy wymagana jest zgoda związku zawodowego działającego w zakładzie pracy i powinna być ona wyrażona w treści układu zbiorowego pracy lub osobnego porozumienia. Jeżeli w u pracodawcy nie działa organizacja związkowa to zgodę taką mogą wyrazić przedstawiciele pracowników, którzy wyłaniani są w sposób zwyczajowo przyjęty u pracodawcy. Najczęściej w formie wyboru spośród załogi.
 

 

Polecane:

 

 

Autor artykułu
15/03/2024

Dobrostan pracowników – jak go wzmacniać?

W dzisiejszym dynamicznym środowisku biznesowym sukces organizacji nie zależy tylko od efektywności...

12/02/2024

Sztuczna inteligencja w produkcji – czego się spodziewać? Co już się dzieje?

Jestem wielkim entuzjastą sztucznej inteligencji (AI). Ogromne wrażenie robi na mnie szybki rozwój...

24/10/2023

Cisza – negocjacyjne złoto

Ostatni kwartał roku to czas wzmożonych negocjacji. Wydajemy budżety, walczymy o budżety, umowy,...

25/09/2023

Przepis na wypalenie zawodowe

Karolina, menadżerka dużego zespołu, jadąc jak co dzień do pracy, tym razem płakała. Zawsze...

30/08/2023

Have fun! – jak czerpać radość z codziennej pracy

Czy wiesz, jak czerpać radość z codziennych czynności i jak zarażać nią nawet największych...

31/07/2023

Poczucie szczęścia u pracowników – droga do budowania odpowiedzialności w zespole

Powiem to wprost – jeżeli chcesz mieć odpowiedzialnych ludzi, musisz zadbać o ich poczucie...

3/07/2023

Data storytelling – jak opowiadać o danych?

Współcześni inżynierowie i menadżerowie to nie tylko osoby zarządzające procesami, projektami czy...

12/06/2023

Talenty i mocne strony - podejście na nowe czasy

W 2018 roku Instytut Gallupa przeprowadził badania, z których wynika, że ludzie mający okazję...

22/05/2023

Jak znaleźć gen innowacji u inżyniera?

Jak odróżnić inżyniera, który będzie żyłą złota dla firmy ze względu na swoje pomysły, od innego,...

5/04/2023

Czy szukanie sensu w pracy ma sens? I co z tym wspólnego ma retencja Talentów.

Pozyskiwanie Talentów z rynku pracy jest nie lada wyzwaniem, ale ich retencja w organizacji jest...

21/03/2023

Menadżer Coachem – czyli jak prowadzić pracownika w świecie BANI

Coaching menadżerski, temat znany od dawna, dziś przeżywa swój renesans. Dlaczego? Bo żyjemy w...

14/02/2023

Nie jestem szefem - po co mi marka osobista w Internecie?

Z marką osobistą jest jak z pogodą - zawsze jakaś jest. Nie każdemu będzie to odpowiadać! Nawet...

31/01/2023

TRIZ w rozwiązywaniu problemów na produkcji – „butelkowe” case study

Prowadząc szkolenia i praktyczne warsztaty z technik rozwiązywania problemów narzędziami TRIZ,...

7/12/2022

Dlaczego nie chcemy mówić o mobbingu?

Eskalujący konflikt, mobbing, dyskryminacja i molestowanie są ukrytą zmorą niejednej organizacji....

21/11/2022

Relaunch zespołu – nowe otwarcie dla efektywności

Choć wiele firm w ostatnich miesiącach podjęło decyzję o częściowym lub pełnym powrocie do biur,...

8/11/2022

Gry, które rozwijają ludzi i integrują zespół!

Wyobraź sobie stację badawczą zlokalizowaną na dnie oceanu. To podwodne laboratorium jest też domem...

17/10/2022

Quiet quitting – wyzwanie dla menedżera

Praca na „pół gwizdka”, „mi to lotto”, „co ubijesz, to ujedziesz”, „jak zarobić, żeby się nie...

19/09/2022

Mądre usprawnienia, które dostarczają wartość biznesową

Przypomnij sobie sytuację, kiedy musiałeś rozwiązać jakiś problem, np. naprawić coś, co się zepsuło.

10/08/2022

Czy wiesz, jak naładować swój osobisty powerbank?

Czy znasz to uczucie, gdy w zasadzie dbasz o siebie, jednak coraz częściej boli Cię głowa,...

4/07/2022

Rozwój menedżerów - trendy vs potrzeby

Jakie działania rozwojowe otrzymali menedżerowie w Twojej organizacji w 2022 roku? Jaki rozwój im...

20/06/2022

Rodzic ze spokojem w pracy – Pozytywna Dyscyplina w praktyce

Głośne dyskusje i słynne słowo „ZARAZ”. Foch i trzaskanie drzwiami. Posiłek, który ciągnie się...

23/05/2022

Jeśli pracownik umie, ale nie chce – jak wzmacniać motywację i zaangażowanie?

Poznaj Roberta. Pracuje w firmie od dłuższego czasu. Świetnie radzi sobie ze wszystkimi, nawet...

17/05/2022

Kiedy pracownik nie umie, ale chce – przywództwo sytuacyjne w świeżej odsłonie

Ewa rozpoczyna pracę na produkcji. Porusza się po firmie i przydzielonych zadaniach jak we mgle....

11/04/2022

Gorące, klimatyczne okazje biznesowe

W biznesie rzadko jakiś trend jest tak jednoznaczny i długoterminowy jak aktualna fala zmian...

14/03/2022

Od inżynierii produktu do inżynierii wartości – Value Engineering

Projektowanie produktów i usług powinno być wyraźnie połączone z potrzebami ich odbiorców. Czy tak...

14/02/2022

Trendy w rozwoju menadżerów

Ostatnie dwa lata zmieniły krajobraz naszych biur i sposób pracy. Model pracy hybrydowej zostanie z...

17/01/2022

Społeczności – organizacyjny potencjał synergii i transferu wiedzy

W nowej rzeczywistości każda organizacja potrzebuje nie tylko przetrwać kryzysowy czas, ale...

13/12/2021

Nie ma dymu bez ognia i zespołu bez zaufania - jak budować bezpieczeństwo psychiczne

„Nie ma zespołu bez zaufania” jak twierdzi Paul Santagata (Head of Industry w Google). Twierdzenie...

22/11/2021

Innowacje w czasie katastrofy klimatycznej

Potrzeba nam dziś rewolucyjnych, dysruptywnych innowacji - tysięcy nakładających się większych i...

4/10/2021

Docenianie - bo żeby docenić…. trzeba cenić

Jak to jest, że 80% badanych Polaków uważa, że warto doceniać, chciałoby być docenianym częściej i...

20/09/2021

Jaką wartość mają wartości w Twojej organizacji?

Jeśli przed pandemią - choć z trzaskiem - dźwigaliśmy braki w kulturze komunikacji czy współpracy w...

7/09/2021

CONTROLLER 5.0 - Controlling Leaders of To(morrow)Day

VUCA Times, globalizacja, Big Data, automatyzacja, robotyzacja, zamiana towarów w usługi, zwinne i...

30/08/2021

Na szerokie wody mnie weź – onboarding w zdalnym wydaniu

Nie zawsze łatwa decyzja o odejściu z poprzedniej firmy, nowe środowisko i zadania, a to wszystko w...

30/07/2021

Klimatyczny wstrząs dla biznesu - „Fit for 55”

Trudno nie dostrzegać symptomów zmian klimatu. Nie tylko zarządzający, ale też pracownicy firm na...

9/07/2021

Trening silnej woli latem (i nie tylko) – to możliwe!

Siła woli to pojęcie, o którym słyszy się stosunkowo często. Zazdrościmy jej tym, którzy ją mają....

21/06/2021

Inspiracja i pragmatyzm – program rozwojowy dla menadżerów w modelu 70:20:10 (case study)

Najbardziej lubię się uczyć na przykładach. Jest w nich dużo inspiracji, ale i lekcji o tym, co...

7/06/2021

Eksperymentowanie - Agile Mindset od kuchni

Zarządzanie w środowisku, w którym nie zachodziły częste zmiany, było relatywnie łatwe. Gdy jest...

24/05/2021

Jaka piękna katastrofa – lekcje płynące z Misji Apollo 13

Wszyscy wiemy, że warto uczyć się na sukcesach. A ja, tak jak bohater filmu Ridleya Scotta „Dobry...

10/05/2021

Nowe potrzeby to nowe benefity – jak zapewnić pracownikom wsparcie psychologiczne

Nowe potrzeby pracowników wymagają świeżego spojrzenia na benefity.