23.03.2015

Przełom w walce z mobbingiem

W firmie X jakiś czas temu zrobiło się głośno o mobbingu. Wielu pracowników zaczęło skarżyć się na stosowanie wobec nich zachowań niepożądanych. W trosce o wizerunek firmy, zarząd powołał komisję antymobbingową, której zlecił zbadanie sprawy i wskazanie winnych.

 

Winny zwolniony, problemu już nie ma

Prace komisji trwały długo. W ich trakcie przesłuchano wielu świadków oraz osoby, które skarżyły się na rzekome stosowanie wobec nich mobbingu i molestowania seksualnego. Problem był poważny, bo oskarżenia dotyczyły jednego z najważniejszych menedżerów w firmie. Osoby rozpoznawanej, cenionej za profesjonalizm i osiągającej świetne wyniki w pracy. Sprawa stała się głośna w całej firmie i większość załogi żywo interesowała się wynikami dochodzenia. Tematem zaczęły się także interesować media. Po kilku tygodniach komisja wydała komunikat, w którym przyznano, że w miejscu pracy dochodziło to sytuacji niepożądanych. Menedżera obwinianego przez pracowników o mobbing zwolniono, pracownikom zaproponowano zadośćuczynienia oraz zadeklarowano, że u pracodawcy powstanie procedura reagowania na sytuacje mobbingowe i molestacyjne. Na tym pracodawca sprawę zakończył, uznając że wywiązał się ze swoich obowiązków oraz że jego reakcja była skuteczna i proporcjonalna. Podobnie zareagowały media, które relacjonowały przebieg wypadków w firmie. Winnego zwolniono, pokrzywdzonym zaproponowano rekompensaty finansowe, firma miała się zabezpieczyć przed mobbingiem na przyszłość.

Praktyka polskich firm

Powyższa historia to przykład działania wielu polskich firm. Oficjalnie problemu z mobbingiem w nich nie ma. Gdy na szkoleniach pytam dyrektorów HR, czy ich środowisko pracy jest narażone na mobbing, to brakuje chętnych, aby podnieść rękę. Zaraz po tym pytam, czy ich środowisko pracy jest narażone na występowanie konfliktów. Rękę podnoszą wszyscy. Mobbing to coś wstydliwego, co pozornie może pojawić się tylko u zdegenerowanych menedżerów, w firmach o niskiej kulturze organizacyjnej. Uważa się, że problem mobbingu nie istnieje, bo przecież nikt nikogo oficjalnie nie oskarżył, nikt nie przedstawił dowodów. Kierownictwo firmy na pewno by o tym wiedziało. Dominuje także myślenie, że lepiej jest tym tematem się nie zajmować, bo za chwilę wszyscy dojdą do wniosku, że są mobbowani (coś na zasadzie syndromu studenta medycyny, który czytając o kolejnych jednostkach chorobowych, diagnozuje je u siebie). Niestety takie złudzenia towarzyszą wielu pracodawcom i wielu politykom kadrowym. Politykom, które świetnie sobie radzą z systemami wynagradzania, oceną pracowników, czy motywacją. Jednak bardzo często nie zawierają tego jednego komponentu, który może być źródłem późniejszych problemów mobbingowych.

Profilaktyka to nie reagowanie po fakcie

W tym miejscu warto powiedzieć, na czym konkretnie polegają obowiązki pracodawcy związane z mobbingiem. Nie polegają one na powstrzymywaniu się od mobbowania. Nie polegają także na ukaraniu sprawcy. Zgodnie z treścią art. 94(3) § 1 Kodeksu pracy, pracodawca jest zobowiązany przeciwdziałać mobbingowi. Oznacza to, że rozliczany jest on nie tyle z reakcji na wystąpienie tego zjawiska, ale już z działań, które podjął, aby do niego nie doszło.

To trochę jak z odpowiedzialnością za wystąpienie wypadków w pracy. Nie zdarzają się one z woli pracodawcy, ale ponosi on odpowiedzialność za to, w jaki sposób zabezpieczył pracowników przed ich wystąpieniem. Firmy mają na ogół dobrze zorganizowane służby bhp i ustalone zasady przeciwdziałania wypadkom w pracy. Zaliczają się do nich: instrukcje stanowiskowe, regulaminy, środki ochrony osobistej i grupowej, szkolenia, normy pracy, kontrole w zakresie przestrzegania zasad bhp, zatrudnianie kadry z odpowiednią i specjalistyczną wiedzą czy prowadzenie kampanii informacyjnych.

Pytajmy o mobbing. Jak firmy przeciwdziałają jego występowaniu? Analogiczna wyliczanka nie brzmi dobrze. Czasem zdarzy się regulamin antymobbingowy napisany przez prawnika, najczęściej zresztą zawiera on powtórzenie przepisów kodeksowych i nic szczególnego nie wnosi. Zdarzają się też szkolenia. Raz na "10 lat", tylko dla części pracowników, prowadzone przez prawnika, który przez 8 godzin zajęciowych mówi do sali zmieniając slajdy w prezentacji, na które po 30 minutach nikt nie zwraca już uwagi. Niestety, taki obraz rzekomego "przeciwdziałania" dominuje w polskich zakładach pracy. Niewiele ma on wspólnego ze skutecznością. Narzędzi działania jest naprawdę dużo, ale można po nie sięgnąć dopiero w momencie, w którym w zarządzie firmy pojawi się świadomość, że mobbing może pojawić się wszędzie i że warto zminimalizować ryzyko jego wystąpienia.

Gdyby postępować tak, jak opisana firma X, to trudno jest nie narazić się na zarzut braku jakiegokolwiek działania prewencyjnego. Komisja antymobbingowa, jako jedyny środek przeciwdziałania zjawiskom niepożądanym ma bowiem tyle wspólnego z prewencją antymobbingową, co komisja powypadkowa przy wypadku śmiertelnym z prewencją antywypadkową. Taka komisja może odpowiedzieć jedynie na pytanie "co w firmie nie zadziałało?" i przygotować zalecenia działań na przyszłość. Nie ma ona jednak wiele wspólnego z zabezpieczeniem pracowników i ich zdrowia przed sytuacjami ryzykownymi i groźnymi.

 Ci, którzy przeciwdziałają, mają lepiej

Na koniec jeszcze informacja o nagrodzie. Wszystkie te firmy, które w sposób świadomy, systemowy i skuteczny zabezpieczają siebie i swoich pracowników przed wystąpieniem mobbingu, mogą liczyć na ulgowe traktowanie, jeśli mimo tych działań dojdzie u nich do zjawisk niepożądanych. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 3 sierpnia 2011 r. (sygn. akt I PK 35/11) jeśli  w postępowaniu mającym za przedmiot  odpowiedzialność pracodawcy z tytułu mobbingu wykaże on, że podjął realne działania mające na celu przeciwdziałanie mobbingowi i oceniając je  z obiektywnego punktu widzenia da się potwierdzić ich potencjalną pełną skuteczność, pracodawca może uwolnić się od odpowiedzialności.

Skuteczne przeciwdziałanie mobbingowi, oprócz wszystkich zalet związanych z unikaniem występowania tego zjawiska, ma jeszcze jeden plus - podnosi bezpieczeństwo prawne firmy.

 

Grzegorz Ilnicki - Trener Grupy ODiTK

 

 

10.12.2018

Innowacyjność w Polsce – jak to naprawdę wygląda?

Innowacyjność w Polsce ma różne oblicza. Dużo w tym kontekście mówi się o start-upach, i słusznie....

[więcej]
05.11.2018

Relacje – cichy zabójca sprzedaży?

Od kilku lat w procesach sprzedażowych kładzie się nacisk na budowanie relacji z klientem. Kierunek...

[więcej]
29.10.2018

Zmiany i nowości w wytycznych i certyfikacji IPMA

Najnowsza wersja „Wytycznych Kompetencji Indywidualnych w Zarządzaniu Projektami, Programami i...

[więcej]
15.10.2018

Planowanie programu rozwojowego – z kim i o czym rozmawiać

Fakt: Programy rozwojowe często nie osiągają założonych rezultatów.

[więcej]
01.10.2018

Grywalizacja – let's talk about fun

Super poważny zawodowy świat zmienia oblicze. Domaga się świeżości, lekkości i funu. Millenialsi,...

[więcej]
03.09.2018

Czego menadżer może się nauczyć od psa?

Zespoły mogły się już uczyć od dzikich gęsi. Sprawdzonym trenerem okazał się też koń. Mnie...

[więcej]
20.08.2018

Kto decyduje o wdrożeniu strategii organizacji - duży i mały obrazek

Typowy obrazek z polskich organizacji: zarząd wypracowuje strategię, a następnie zaprasza...

[więcej]
06.08.2018

Zator ogłoszony, czyli BIM w zamówieniach publicznych już w Polsce

Wyobraźmy sobie taką sytuację. Długo oczekiwana inwestycja w centrum miasta. Przebudowa, która...

[więcej]
23.07.2018

Kultura narodowa w biznesowej globalnej wiosce – czy nadal ma znaczenie?

Dlaczego w Arabii Saudyjskiej manekiny sklepowe nie mają głów?

[więcej]
09.07.2018

Związki zawodowe – czy pojawią się w każdej firmie?

Na początku czerwca 2018 r. sejm przyjął ustawę, która zasadniczo zmienia przepisy regulujące...

[więcej]
18.06.2018

Programy rozwojowe i model 70:20:10 – historia z happy endem?

Odnoszę wrażenie, iż wszyscy zgadzamy się, że model 70:20:10 powinien stanowić kręgosłup programów...

[więcej]
21.05.2018

Etyczna sprzedaż w branży ubezpieczeniowej – poszukiwanie jednorożca?

„Czy da się wyżyć w sprzedaży, nie oszukując?” – takim pytaniem zaskoczył mnie kilka dni temu...

[więcej]
07.05.2018

Mentoring – nie zaczynaj od ogona

Nie mogę wyjść z zaskoczenia, gdy w kolejnej organizacji, która uruchamia mentoring, stykam się z...

[więcej]
23.04.2018

BIM Manager – praca szuka człowieka

BIM (Building Information Modeling) - ten skrót od 2 lat jest niesłychanie „modny” w branży...

[więcej]
09.04.2018

To coach or not to coach – coaching menadżerski w ujęciu MAC

Certyfikowani coachowie i związane z tym specjalizacje mnożą się jak grzyby po deszczu. Dostępny...

[więcej]
05.03.2018

Wszystko zaczyna się od empatii – Design Thinking

Irytujesz się, kiedy podczas dyskusji pada stwierdzenie: „Spróbuj wejść w moje buty”? Jeżeli to...

[więcej]
19.02.2018

Nowy rok, nowe cele – strategia a procesy i pracownicy

Początek roku to dla wielu organizacji ogłoszenie nowych kierunków i celów strategicznych będących...

[więcej]
05.02.2018

Sposób na przełom w innowacjach

Co robić, gdy wszystkie nisko wiszące owoce zostały już zebrane? W życiu – wiadomo – zwykle trzeba...

[więcej]
29.01.2018

Microlearning – panaceum na oporny mózg

Kto nie chciałby uczyć się szybciej, łatwiej, efektywniej? Niestety mózg często stawia nam czynny...

[więcej]
15.01.2018

Różnorodność w zespole boli i leczy

Z różnorodnością spotykamy się coraz częściej. Dotyczy ona już nie tylko płci czy pokolenia, ale...

[więcej]
18.12.2017

Co było i co będzie – trendy w HR 2017-2018

Rok 2017 dobiega końca. To czas podsumowań tego, co się udało, co zrobiliśmy, ale też moment, w...

[więcej]
04.12.2017

Building Information Modeling (BIM) – nowy wymiar branży budowlanej

Branża budowlana to stale rosnące wymagania w obszarze tworzenia nowej infrastruktury oraz nowych...

[więcej]
20.11.2017

O systemie antymobbingowym i antydyskryminacyjnym w działaniu - reagowanie i monitorowanie

Efektywny system antydyskryminacyjny i antymobbingowy opiera się na trzech filarach:...

[więcej]
06.11.2017

Etykieta biznesu czyli o kulturze budowania relacji

Co jakiś czas, w różnych sytuacjach, mamy okazję obserwować zachowania osób pełniących ważne...

[więcej]
23.10.2017

Kultura feedbacku - o sile informacji zwrotnej

O sile informacji zwrotnej korygującej dane mi było przekonać się w pewne czerwcowe przedpołudnie...

[więcej]
06.10.2017

TRIZ - fakty i mity

Każdy menadżer staje przed wyzwaniami przez duże „W”, w których nie ma mowy o prostej poprawie...

[więcej]
15.09.2017

Wymagania w projektach zwinnych – działasz Agile czy tylko o tym mówisz

„Działamy teraz Agile” to częsta deklaracja, którą potem szybko i boleśnie weryfikuje codzienność.

[więcej]
04.09.2017

E-learning – pięć filarów sukcesu

Apetyt polskich firm i urzędów na e-learning rośnie. Niestety próby jego wykorzystania często...

[więcej]
20.08.2017

Ewolucja w sprzedaży – przystosuj się albo zgiń

Świat się zmienia. W każdej dowolnie wybranej dziedzinie, wiedza i zasób informacji podwajają się...

[więcej]
31.07.2017

Zdawać czy nie zdawać - certyfikacja project management

Zapytałam Justynę, certyfikowaną Project Manager oraz moją bliską przyjaciółkę, czy wiedza, którą...

[więcej]
17.07.2017

O pracy płytkiej i głębokiej

„Tak to można szatkować kapustę” – powiedziała moja współpracowniczka, gdy w związku ze spóźnieniem...

[więcej]
03.07.2017

HR bez procesów – w tym szaleństwie jest metoda

HR jest zwyczajowo postrzegany jako dział, który „wspiera organizację”, „zaspokaja potrzeby...

[więcej]
26.06.2017

AGILE – zwinny sposób na projekt nie tylko dla IT

Złośliwi mówią, że gdyby na książce kucharskiej napisać Agile, to jej sprzedaż by wzrosła. Fakty są...

[więcej]
05.06.2017

Na co masz apetyt? BUY IN dla inicjatyw HR

Przypomnij sobie ostatnią sytuację, gdy byłeś wilczo głodny. Wszystko, co czujesz, to: chcę jeść!...

[więcej]
22.05.2017

Chwila prawdy dla systemu antymobbingowego i antydyskryminacyjnego

W pewnej organizacji do działu HR wpłynęła anonimowa skarga dotycząca molestowania seksualnego,...

[więcej]
09.05.2017

Wyróżnij się - standardy obsługi klienta z pomysłem

„Dzień dobry, dzień dobry wiewiórki i bobry” – tym zdaniem zostałam powitana na pokładzie samolotu...

[więcej]
03.04.2017

Tech-trendy i symplifikacja, czyli jak rozwijać Millenialsów

Na polskim rynku pracy obecnie funkcjonują dwa główne pokolenia: X oraz Millenialsi (pokolenie Y)....

[więcej]
20.03.2017

Zarządzanie przez cele (MBO) dla menadżera

System zarządzania przez cele, opisany przez Petera Drucker’a w książce: „Praktyka zarządzania”,...

[więcej]
07.03.2017

Uzupełnianie kompetencji w projekcie zwinnym

Nikt nie ma już wątpliwości. Cokolwiek by się nie działo Murphy zadziała. Projekt zaawansowany....

[więcej]
06.02.2017

Sposób na "syndrom szczupaka"

Termin „syndrom szczupaka” pochodzi od eksperymentu przeprowadzonego przez niemieckiego zoologa...

[więcej]