06.02.2017

Sposób na "syndrom szczupaka"

Termin „syndrom szczupaka” pochodzi od eksperymentu przeprowadzonego przez niemieckiego zoologa Karla Möbiusa.

Eksperyment polegał na umieszczeniu tytułowego szczupaka w sporym akwarium, które przedzielono na dwie części szybą. Do jednej wpuszczono szczupaka, a do drugiej małe ryby będące jego naturalnym pożywieniem. Za każdym razem, gdy szczupak próbował atakować rybki - boleśnie uderzał w szklaną przegrodę.

Po pewnym czasie wyjęto szybę i małe ryby zaczęły pływać tuż obok swego wroga. Ten jednak zachowywał się tak, jak gdyby ich wcale nie zauważał. Doświadczenia wcześniejszych bolesnych uderzeń i brak sukcesów w polowaniu niejako wyryły w jego neuronach "mentalną koleinę", by nie atakować.

Podobnie jest z nami - stykając się z nowym problemem, odwołujemy się do wcześniejszych doświadczeń, stereotypów i przekonań, które mogą okazać się w danej sytuacji ograniczające. W tym wypadku syndrom szczupaka objawia się swojego rodzaju "blokadą" na nowe pomysły. Kłopot w tym, że nie jesteśmy w stanie zweryfikować czy wpadliśmy w myślowe "koleiny". Oprócz braku nowatorskich pomysłów nie widać innych symptomów "syndromu szczupaka". Nie wiemy, jak bardzo przytłaczają nas "koleiny" w myśleniu.

Podczas szkoleń z rozwiązywania problemów uzmysławiam uczestnikom, że poszukiwane rozwiązanie było tuż na wyciągnięcie ręki, lecz nie potrafiliśmy go zauważyć. Tak było w przypadku jednej z firm produkcyjnych. Inżynierowie projektujący dozowniki ręczników papierowych nie potrafili przez lata przeskoczyć mentalnej blokady. Zawsze ręczniki odwijano z rolki od zewnątrz. Aż ktoś, z poza branży, wpadł na to, że odwijanie papieru od wewnątrz rolki może mieć więcej zalet.

Najczęściej stosowanymi sposobami na wybicie z "mentalnych kolein" są proste narzędzia do pobudzania kreatywności typu "burza mózgów". Ich wada polega na tym, że nie dają powtarzalnych efektów. Wyjściem z tej sytuacji może być inne podejście do rozwiązywania problemów. Mało kto wie, że rosyjski badacz wynalazczości - Henryk Altszuller, wykonał niezwykłą pracę, w efekcie której powstał TRIZ (Teoria Rozwiązywania Innowacyjnych Zadań). Altszuller, pracując w biurze patentowym, zauważył, że ponad 99% wniosków patentowych nie tworzy nowej koncepcji, a jedynie odkrywa na nowo rozwiązania znane z innej branży. Zauważył, że możliwość przeniesienia pomysłów z innych dziedzin niezwykle podnosi kreatywność. Znalazł sposoby, jak można efektywnie używać inspiracji z mniej znanych nam obszarów. Tak powstały narzędzia do pracy nad innowacyjnymi rozwiązaniami. Wprawdzie poznanie TRIZ zajmuje znacznie więcej czasu niż burza mózgów, lecz efekty zastosowania są odpowiednio dużo korzystniejsze i dają powtarzalne efekty.

Dziś TRIZ to cały zestaw narzędzi z algorytmami postępowania do systematycznego dochodzenia do nowatorskich pomysłów. Korzystają z niego duże organizacje na całym świecie. Miesięcznik Forbes (w artykule: What Makes Samsung Such An Innovative Company?) opisuje kulisy sukcesu firmy Samsung, wskazując na jego źródło we wdrożeniu TRIZ. Pozwoliło to koncernowi na zdystansowanie konkurentów w innowacyjności.

Do Polski TRIZ dociera głównie dzięki zainteresowaniu koncernów zachodnich jak Fiat czy Siemens, mających swoje fabryki w kraju. Świat korzysta z niego szczególnie przy wspomaganiu rozwiązywania problemów R&D. W Polsce narazie najszybciej znalazł uznanie przy rozwiązywaniu problemów produkcyjnych i nowych wdrożeń.

TRIZ wprawdzie wymaga więcej wysiłku, by się go nauczyć, jednak przebija inne metodologie efektywnością. W Polsce jest jeszcze stosunkowo nowy, choć już używany przez kilka firm, głównie do rozwiązywania problemów produkcyjnych. Pierwsze efekty są bardzo obiecujące.

 

Michał Hałas, Ekspert TRIZ, GRUPA ODITK

 

 

 

10.12.2018

Innowacyjność w Polsce – jak to naprawdę wygląda?

Innowacyjność w Polsce ma różne oblicza. Dużo w tym kontekście mówi się o start-upach, i słusznie....

[więcej]
05.11.2018

Relacje – cichy zabójca sprzedaży?

Od kilku lat w procesach sprzedażowych kładzie się nacisk na budowanie relacji z klientem. Kierunek...

[więcej]
29.10.2018

Zmiany i nowości w wytycznych i certyfikacji IPMA

Najnowsza wersja „Wytycznych Kompetencji Indywidualnych w Zarządzaniu Projektami, Programami i...

[więcej]
15.10.2018

Planowanie programu rozwojowego – z kim i o czym rozmawiać

Fakt: Programy rozwojowe często nie osiągają założonych rezultatów.

[więcej]
01.10.2018

Grywalizacja – let's talk about fun

Super poważny zawodowy świat zmienia oblicze. Domaga się świeżości, lekkości i funu. Millenialsi,...

[więcej]
03.09.2018

Czego menadżer może się nauczyć od psa?

Zespoły mogły się już uczyć od dzikich gęsi. Sprawdzonym trenerem okazał się też koń. Mnie...

[więcej]
20.08.2018

Kto decyduje o wdrożeniu strategii organizacji - duży i mały obrazek

Typowy obrazek z polskich organizacji: zarząd wypracowuje strategię, a następnie zaprasza...

[więcej]
06.08.2018

Zator ogłoszony, czyli BIM w zamówieniach publicznych już w Polsce

Wyobraźmy sobie taką sytuację. Długo oczekiwana inwestycja w centrum miasta. Przebudowa, która...

[więcej]
23.07.2018

Kultura narodowa w biznesowej globalnej wiosce – czy nadal ma znaczenie?

Dlaczego w Arabii Saudyjskiej manekiny sklepowe nie mają głów?

[więcej]
09.07.2018

Związki zawodowe – czy pojawią się w każdej firmie?

Na początku czerwca 2018 r. sejm przyjął ustawę, która zasadniczo zmienia przepisy regulujące...

[więcej]
18.06.2018

Programy rozwojowe i model 70:20:10 – historia z happy endem?

Odnoszę wrażenie, iż wszyscy zgadzamy się, że model 70:20:10 powinien stanowić kręgosłup programów...

[więcej]
21.05.2018

Etyczna sprzedaż w branży ubezpieczeniowej – poszukiwanie jednorożca?

„Czy da się wyżyć w sprzedaży, nie oszukując?” – takim pytaniem zaskoczył mnie kilka dni temu...

[więcej]
07.05.2018

Mentoring – nie zaczynaj od ogona

Nie mogę wyjść z zaskoczenia, gdy w kolejnej organizacji, która uruchamia mentoring, stykam się z...

[więcej]
23.04.2018

BIM Manager – praca szuka człowieka

BIM (Building Information Modeling) - ten skrót od 2 lat jest niesłychanie „modny” w branży...

[więcej]
09.04.2018

To coach or not to coach – coaching menadżerski w ujęciu MAC

Certyfikowani coachowie i związane z tym specjalizacje mnożą się jak grzyby po deszczu. Dostępny...

[więcej]
05.03.2018

Wszystko zaczyna się od empatii – Design Thinking

Irytujesz się, kiedy podczas dyskusji pada stwierdzenie: „Spróbuj wejść w moje buty”? Jeżeli to...

[więcej]
19.02.2018

Nowy rok, nowe cele – strategia a procesy i pracownicy

Początek roku to dla wielu organizacji ogłoszenie nowych kierunków i celów strategicznych będących...

[więcej]
05.02.2018

Sposób na przełom w innowacjach

Co robić, gdy wszystkie nisko wiszące owoce zostały już zebrane? W życiu – wiadomo – zwykle trzeba...

[więcej]
29.01.2018

Microlearning – panaceum na oporny mózg

Kto nie chciałby uczyć się szybciej, łatwiej, efektywniej? Niestety mózg często stawia nam czynny...

[więcej]
15.01.2018

Różnorodność w zespole boli i leczy

Z różnorodnością spotykamy się coraz częściej. Dotyczy ona już nie tylko płci czy pokolenia, ale...

[więcej]
18.12.2017

Co było i co będzie – trendy w HR 2017-2018

Rok 2017 dobiega końca. To czas podsumowań tego, co się udało, co zrobiliśmy, ale też moment, w...

[więcej]
04.12.2017

Building Information Modeling (BIM) – nowy wymiar branży budowlanej

Branża budowlana to stale rosnące wymagania w obszarze tworzenia nowej infrastruktury oraz nowych...

[więcej]
20.11.2017

O systemie antymobbingowym i antydyskryminacyjnym w działaniu - reagowanie i monitorowanie

Efektywny system antydyskryminacyjny i antymobbingowy opiera się na trzech filarach:...

[więcej]
06.11.2017

Etykieta biznesu czyli o kulturze budowania relacji

Co jakiś czas, w różnych sytuacjach, mamy okazję obserwować zachowania osób pełniących ważne...

[więcej]
23.10.2017

Kultura feedbacku - o sile informacji zwrotnej

O sile informacji zwrotnej korygującej dane mi było przekonać się w pewne czerwcowe przedpołudnie...

[więcej]
06.10.2017

TRIZ - fakty i mity

Każdy menadżer staje przed wyzwaniami przez duże „W”, w których nie ma mowy o prostej poprawie...

[więcej]
15.09.2017

Wymagania w projektach zwinnych – działasz Agile czy tylko o tym mówisz

„Działamy teraz Agile” to częsta deklaracja, którą potem szybko i boleśnie weryfikuje codzienność.

[więcej]
04.09.2017

E-learning – pięć filarów sukcesu

Apetyt polskich firm i urzędów na e-learning rośnie. Niestety próby jego wykorzystania często...

[więcej]
20.08.2017

Ewolucja w sprzedaży – przystosuj się albo zgiń

Świat się zmienia. W każdej dowolnie wybranej dziedzinie, wiedza i zasób informacji podwajają się...

[więcej]
31.07.2017

Zdawać czy nie zdawać - certyfikacja project management

Zapytałam Justynę, certyfikowaną Project Manager oraz moją bliską przyjaciółkę, czy wiedza, którą...

[więcej]
17.07.2017

O pracy płytkiej i głębokiej

„Tak to można szatkować kapustę” – powiedziała moja współpracowniczka, gdy w związku ze spóźnieniem...

[więcej]
03.07.2017

HR bez procesów – w tym szaleństwie jest metoda

HR jest zwyczajowo postrzegany jako dział, który „wspiera organizację”, „zaspokaja potrzeby...

[więcej]
26.06.2017

AGILE – zwinny sposób na projekt nie tylko dla IT

Złośliwi mówią, że gdyby na książce kucharskiej napisać Agile, to jej sprzedaż by wzrosła. Fakty są...

[więcej]
05.06.2017

Na co masz apetyt? BUY IN dla inicjatyw HR

Przypomnij sobie ostatnią sytuację, gdy byłeś wilczo głodny. Wszystko, co czujesz, to: chcę jeść!...

[więcej]
22.05.2017

Chwila prawdy dla systemu antymobbingowego i antydyskryminacyjnego

W pewnej organizacji do działu HR wpłynęła anonimowa skarga dotycząca molestowania seksualnego,...

[więcej]
09.05.2017

Wyróżnij się - standardy obsługi klienta z pomysłem

„Dzień dobry, dzień dobry wiewiórki i bobry” – tym zdaniem zostałam powitana na pokładzie samolotu...

[więcej]
03.04.2017

Tech-trendy i symplifikacja, czyli jak rozwijać Millenialsów

Na polskim rynku pracy obecnie funkcjonują dwa główne pokolenia: X oraz Millenialsi (pokolenie Y)....

[więcej]
20.03.2017

Zarządzanie przez cele (MBO) dla menadżera

System zarządzania przez cele, opisany przez Petera Drucker’a w książce: „Praktyka zarządzania”,...

[więcej]
07.03.2017

Uzupełnianie kompetencji w projekcie zwinnym

Nikt nie ma już wątpliwości. Cokolwiek by się nie działo Murphy zadziała. Projekt zaawansowany....

[więcej]
17.01.2017

Utrzymanie koncentracji – jak pomóc sobie w realizacji zadań

Jak długo jesteś w stanie skoncentrować się na jednym zadaniu bez rozpraszania się i przerywania?

[więcej]