06.02.2017

Sposób na "syndrom szczupaka"

Termin „syndrom szczupaka” pochodzi od eksperymentu przeprowadzonego przez niemieckiego zoologa Karla Möbiusa.

Eksperyment polegał na umieszczeniu tytułowego szczupaka w sporym akwarium, które przedzielono na dwie części szybą. Do jednej wpuszczono szczupaka, a do drugiej małe ryby będące jego naturalnym pożywieniem. Za każdym razem, gdy szczupak próbował atakować rybki - boleśnie uderzał w szklaną przegrodę.

Po pewnym czasie wyjęto szybę i małe ryby zaczęły pływać tuż obok swego wroga. Ten jednak zachowywał się tak, jak gdyby ich wcale nie zauważał. Doświadczenia wcześniejszych bolesnych uderzeń i brak sukcesów w polowaniu niejako wyryły w jego neuronach "mentalną koleinę", by nie atakować.

Podobnie jest z nami - stykając się z nowym problemem, odwołujemy się do wcześniejszych doświadczeń, stereotypów i przekonań, które mogą okazać się w danej sytuacji ograniczające. W tym wypadku syndrom szczupaka objawia się swojego rodzaju "blokadą" na nowe pomysły. Kłopot w tym, że nie jesteśmy w stanie zweryfikować czy wpadliśmy w myślowe "koleiny". Oprócz braku nowatorskich pomysłów nie widać innych symptomów "syndromu szczupaka". Nie wiemy, jak bardzo przytłaczają nas "koleiny" w myśleniu.

Podczas szkoleń z rozwiązywania problemów uzmysławiam uczestnikom, że poszukiwane rozwiązanie było tuż na wyciągnięcie ręki, lecz nie potrafiliśmy go zauważyć. Tak było w przypadku jednej z firm produkcyjnych. Inżynierowie projektujący dozowniki ręczników papierowych nie potrafili przez lata przeskoczyć mentalnej blokady. Zawsze ręczniki odwijano z rolki od zewnątrz. Aż ktoś, z poza branży, wpadł na to, że odwijanie papieru od wewnątrz rolki może mieć więcej zalet.

Najczęściej stosowanymi sposobami na wybicie z "mentalnych kolein" są proste narzędzia do pobudzania kreatywności typu "burza mózgów". Ich wada polega na tym, że nie dają powtarzalnych efektów. Wyjściem z tej sytuacji może być inne podejście do rozwiązywania problemów. Mało kto wie, że rosyjski badacz wynalazczości - Henryk Altszuller, wykonał niezwykłą pracę, w efekcie której powstał TRIZ (Teoria Rozwiązywania Innowacyjnych Zadań). Altszuller, pracując w biurze patentowym, zauważył, że ponad 99% wniosków patentowych nie tworzy nowej koncepcji, a jedynie odkrywa na nowo rozwiązania znane z innej branży. Zauważył, że możliwość przeniesienia pomysłów z innych dziedzin niezwykle podnosi kreatywność. Znalazł sposoby, jak można efektywnie używać inspiracji z mniej znanych nam obszarów. Tak powstały narzędzia do pracy nad innowacyjnymi rozwiązaniami. Wprawdzie poznanie TRIZ zajmuje znacznie więcej czasu niż burza mózgów, lecz efekty zastosowania są odpowiednio dużo korzystniejsze i dają powtarzalne efekty.

Dziś TRIZ to cały zestaw narzędzi z algorytmami postępowania do systematycznego dochodzenia do nowatorskich pomysłów. Korzystają z niego duże organizacje na całym świecie. Miesięcznik Forbes (w artykule: What Makes Samsung Such An Innovative Company?) opisuje kulisy sukcesu firmy Samsung, wskazując na jego źródło we wdrożeniu TRIZ. Pozwoliło to koncernowi na zdystansowanie konkurentów w innowacyjności.

Do Polski TRIZ dociera głównie dzięki zainteresowaniu koncernów zachodnich jak Fiat czy Siemens, mających swoje fabryki w kraju. Świat korzysta z niego szczególnie przy wspomaganiu rozwiązywania problemów R&D. W Polsce narazie najszybciej znalazł uznanie przy rozwiązywaniu problemów produkcyjnych i nowych wdrożeń.

TRIZ wprawdzie wymaga więcej wysiłku, by się go nauczyć, jednak przebija inne metodologie efektywnością. W Polsce jest jeszcze stosunkowo nowy, choć już używany przez kilka firm, głównie do rozwiązywania problemów produkcyjnych. Pierwsze efekty są bardzo obiecujące.

 

Michał Hałas, Ekspert TRIZ, GRUPA ODITK

 

 

 

04.09.2020

Tarcza 4.0. i kolejne zmiany w prawie pracy

Kolejna tarcza antykryzysowa wprowadziła sporo ważnych zmian w prawie pracy.

[więcej]
02.09.2020

Wirtualne przywództwo, czyli lider w digitalnym świecie

Przywództwo to świadomy wybór, sama charyzma nie wystarczy, by być dobrym liderem.

[więcej]
22.08.2020

Kontrolujesz własne decyzje? O pułapkach, które funduje nam mózg

Mózg wpada w wiele różnych pułapek, z których nie zdajemy sobie sprawy. A one mają wpływ na...

[więcej]
04.08.2020

BIM Koordynator – pierwsza linia obrony

2020 będziemy pamiętać jako rok Covid-19. Ale zapamiętamy go również jako rok gwałtownej rewolucji...

[więcej]
30.07.2020

Inne podejście do sukcesji

Wiadomo, że słowo 'sukces' kojarzy się pozytywnie. A co się stanie, kiedy dodamy do niego dwie...

[więcej]
29.06.2020

Are you ready to go online? Jak przygotować handlowców do transformacji sprzedaży

O transformacji sprzedaży do online mówiono od kilku dobrych lat, ale była to raczej aspiracja,...

[więcej]
15.06.2020

Projekt ekstremalny od środka – the good, the bad and the ugly

Niezwykłe czasy rodzą niezwykłe historie. Przedstawiam anatomię z projektu, który okazał się być...

[więcej]
01.06.2020

Jak motywować w nieprzewidywalnych czasach

Menadżerowie wciąż poszukują skutecznych sposobów motywowania swoich pracowników. A jeśli w tzw....

[więcej]
27.04.2020

O co tyle krzyku z odpornością psychiczną?

Wyobraź sobie, że jesteś wysoko w górach. Pogoda może zmienić się w każdej chwili. Czasem świeci...

[więcej]
06.04.2020

Ty kontra stres – o mądrej rozgrywce i przygotowaniu na nowe

Pamiętam, jak w 2008 roku pisałem artykuły o zarządzaniu stresem w obliczu kryzysu ekonomicznego,...

[więcej]
30.03.2020

Rozwój w czasach zarazy

Rozwój znajduje się w ćwiartce matrycy Eisenhowera: WAŻNE/NIEPILNE – tak pokazują moje...

[więcej]
23.03.2020

Liderze - doładuj pozytywne emocje

O różnicach pomiędzy byciem menadżerem a liderem powiedziano już bardzo dużo. Aktualna sytuacja to...

[więcej]
13.03.2020

Jak oswoić niepewność – redukuj swój lęk

Kto z nas lubi się bać? Nie chcemy lęku. Unikamy go na różne sposoby (mniej i bardziej zdrowe)....

[więcej]
13.03.2020

Praca zdalna – kluczowe kwestie prawne

W związku z przyspieszonym transferem do pracy zdalnej, stykamy się z pytaniami ze strony działów...

[więcej]
03.03.2020

Jak cię widzą, tak ci płacą – o znaczeniu ubioru w biznesie

Mówi się, że nie powinniśmy oceniać książki po okładce. A i tak często to robimy - wydajemy opinię...

[więcej]
24.02.2020

Zwinność wodospadu, czyli agile mindset

Turkusowe zarządzanie, samoorganizujące się zespoły, zwinność organizacji. Znamy to, prawda? Te i...

[więcej]
29.01.2020

Project management z perspektywy czasu – jak było i jak będzie

Kiedy poprosiliśmy ministra gospodarki o honorowy patronat nad konferencją Project Management,...

[więcej]
16.12.2019

Samoorganizujący się zespół? Tak, ale po sFRISowaniu

Typowa sytuacja: dołączyłeś do projektu Agile i wiesz, że macie stać się zespołem...

[więcej]
04.12.2019

Goodness is good for business – kilka słów o programach wellbeing

Weekend trwa jeszcze w najlepsze, a Ty myślisz tylko o tym, że następnego dnia musisz iść do pracy....

[więcej]
15.11.2019

Rozwój po nowemu – WOW w procesach rozwojowych

Zmiana pokoleniowa w firmach, wszechobecna technologia i rzeczywistość VUCA kształtują nowe...

[więcej]
28.10.2019

Taki mamy klimat – globalne ocieplenie a przyszłość zarządzania projektami

Nie lubimy zmian. Byłoby świetnie, gdyby sprawy mogły podążać ustalonymi od dekad ścieżkami, gdzie...

[więcej]
08.10.2019

Uważny, obecny i skuteczny, czyli mindfulness lidera

Nie masz chwili wytchnienia. Nadmiar obowiązków, presja, pośpiech, konflikty, zmiany, oczekiwania,...

[więcej]
17.09.2019

Digitalne docenianie – spróbuj, co ci szkodzi

Słowa mają siłę. Szczególnie te, które wyrażają docenienie. Ale jak ich używać, gdy zwykłe...

[więcej]
26.08.2019

Wdrożenie BIM to droga do sukcesu - o ile nie idziesz na skróty

W branży budowlanej, jednej z branż sektora bądź co bądź usługowego, sukces opisany jest w bardzo...

[więcej]
06.08.2019

Program rozwojowy od kuchni – doprawiony 70:20:10

Zainspirowała mnie ostatnio międzynarodowa firma dostarczająca produkty żywnościowe bezpośrednio do...

[więcej]
29.07.2019

Czy opłaca się inwestować w personal branding kadry menadżerskiej?

Czy inwestując w markę osobistą menadżera, nie pomagamy mu w gładkim przejściu do konkurencji?...

[więcej]
08.07.2019

Wódz z nerwami na wodzy

Jaka jest wspólna cecha menadżerów? Poza tym, że kierują ludźmi w organizacjach, zdecydowana...

[więcej]
27.05.2019

Załatwiony w białych rękawiczkach

Menadżerze, markę osobistą buduj wtedy, kiedy masz pracę.

[więcej]
15.05.2019

BIM - siła kompetentnego zespołu

Ostatni rok to czas niezwykle intensywnego rozwoju BIM (Building Information Modeling) w Polsce....

[więcej]
08.04.2019

Głodni doceniania, czyli słów kilka o roli docenienia w miejscu pracy

Paradoks dzisiejszych czasów: mnożą się programy uznaniowe i benefitowe dla pracowników, a poziom...

[więcej]
26.03.2019

Złoto ukryte u konstruktorów, czyli Design For Assembly (DFA)

Realia pracy konstruktorów zwykle wyglądają tak, że menadżerowie oczekują od nich sporego tempa. Bo...

[więcej]
04.03.2019

Jak, a nie co – kiedy proces jest ważniejszy niż cel

Ludzie odnoszący sukcesy i ich nieodnoszący mają takie same cele.

[więcej]
18.02.2019

Business acumen, czyli czy leci z nami pilot

Poprawa EBITDA o 2,5% jest jednym z celów strategicznych pewnej firmy. Brzmi sensownie. Ale czy...

[więcej]
21.01.2019

Menadżerze, chcesz „uczynić” ludzi odpowiedzialnymi?

Jednym z wyzwań, o których najczęściej mówią liderzy, jest brak odpowiedzialności w ich...

[więcej]
09.01.2019

Storywatching w działaniach HR

W grudniu „Forbes” opublikował listę najlepiej zarabiających Youtuberów. Na jej szczycie znalazł...

[więcej]
17.12.2018

Trendy rozwojowe 2018/2019 – czym bije serce rozwoju?

I znów znienacka dopadł nas koniec roku! Myślę, że nie tylko mnie zatrważa, jak czas po prostu...

[więcej]
10.12.2018

Innowacyjność w Polsce – jak to naprawdę wygląda?

Innowacyjność w Polsce ma różne oblicza. Dużo w tym kontekście mówi się o start-upach, i słusznie....

[więcej]
05.11.2018

Relacje – cichy zabójca sprzedaży?

Od kilku lat w procesach sprzedażowych kładzie się nacisk na budowanie relacji z klientem. Kierunek...

[więcej]
29.10.2018

Zmiany i nowości w wytycznych i certyfikacji IPMA

Najnowsza wersja „Wytycznych Kompetencji Indywidualnych w Zarządzaniu Projektami, Programami i...

[więcej]
15.10.2018

Planowanie programu rozwojowego – z kim i o czym rozmawiać

Fakt: Programy rozwojowe często nie osiągają założonych rezultatów.

[więcej]