06.02.2017

Sposób na "syndrom szczupaka"

Termin „syndrom szczupaka” pochodzi od eksperymentu przeprowadzonego przez niemieckiego zoologa Karla Möbiusa.

Eksperyment polegał na umieszczeniu tytułowego szczupaka w sporym akwarium, które przedzielono na dwie części szybą. Do jednej wpuszczono szczupaka, a do drugiej małe ryby będące jego naturalnym pożywieniem. Za każdym razem, gdy szczupak próbował atakować rybki - boleśnie uderzał w szklaną przegrodę.

Po pewnym czasie wyjęto szybę i małe ryby zaczęły pływać tuż obok swego wroga. Ten jednak zachowywał się tak, jak gdyby ich wcale nie zauważał. Doświadczenia wcześniejszych bolesnych uderzeń i brak sukcesów w polowaniu niejako wyryły w jego neuronach "mentalną koleinę", by nie atakować.

Podobnie jest z nami - stykając się z nowym problemem, odwołujemy się do wcześniejszych doświadczeń, stereotypów i przekonań, które mogą okazać się w danej sytuacji ograniczające. W tym wypadku syndrom szczupaka objawia się swojego rodzaju "blokadą" na nowe pomysły. Kłopot w tym, że nie jesteśmy w stanie zweryfikować czy wpadliśmy w myślowe "koleiny". Oprócz braku nowatorskich pomysłów nie widać innych symptomów "syndromu szczupaka". Nie wiemy, jak bardzo przytłaczają nas "koleiny" w myśleniu.

Podczas szkoleń z rozwiązywania problemów uzmysławiam uczestnikom, że poszukiwane rozwiązanie było tuż na wyciągnięcie ręki, lecz nie potrafiliśmy go zauważyć. Tak było w przypadku jednej z firm produkcyjnych. Inżynierowie projektujący dozowniki ręczników papierowych nie potrafili przez lata przeskoczyć mentalnej blokady. Zawsze ręczniki odwijano z rolki od zewnątrz. Aż ktoś, z poza branży, wpadł na to, że odwijanie papieru od wewnątrz rolki może mieć więcej zalet.

Najczęściej stosowanymi sposobami na wybicie z "mentalnych kolein" są proste narzędzia do pobudzania kreatywności typu "burza mózgów". Ich wada polega na tym, że nie dają powtarzalnych efektów. Wyjściem z tej sytuacji może być inne podejście do rozwiązywania problemów. Mało kto wie, że rosyjski badacz wynalazczości - Henryk Altszuller, wykonał niezwykłą pracę, w efekcie której powstał TRIZ (Teoria Rozwiązywania Innowacyjnych Zadań). Altszuller, pracując w biurze patentowym, zauważył, że ponad 99% wniosków patentowych nie tworzy nowej koncepcji, a jedynie odkrywa na nowo rozwiązania znane z innej branży. Zauważył, że możliwość przeniesienia pomysłów z innych dziedzin niezwykle podnosi kreatywność. Znalazł sposoby, jak można efektywnie używać inspiracji z mniej znanych nam obszarów. Tak powstały narzędzia do pracy nad innowacyjnymi rozwiązaniami. Wprawdzie poznanie TRIZ zajmuje znacznie więcej czasu niż burza mózgów, lecz efekty zastosowania są odpowiednio dużo korzystniejsze i dają powtarzalne efekty.

Dziś TRIZ to cały zestaw narzędzi z algorytmami postępowania do systematycznego dochodzenia do nowatorskich pomysłów. Korzystają z niego duże organizacje na całym świecie. Miesięcznik Forbes (w artykule: What Makes Samsung Such An Innovative Company?) opisuje kulisy sukcesu firmy Samsung, wskazując na jego źródło we wdrożeniu TRIZ. Pozwoliło to koncernowi na zdystansowanie konkurentów w innowacyjności.

Do Polski TRIZ dociera głównie dzięki zainteresowaniu koncernów zachodnich jak Fiat czy Siemens, mających swoje fabryki w kraju. Świat korzysta z niego szczególnie przy wspomaganiu rozwiązywania problemów R&D. W Polsce narazie najszybciej znalazł uznanie przy rozwiązywaniu problemów produkcyjnych i nowych wdrożeń.

TRIZ wprawdzie wymaga więcej wysiłku, by się go nauczyć, jednak przebija inne metodologie efektywnością. W Polsce jest jeszcze stosunkowo nowy, choć już używany przez kilka firm, głównie do rozwiązywania problemów produkcyjnych. Pierwsze efekty są bardzo obiecujące.

 

Michał Hałas, Ekspert TRIZ, GRUPA ODITK

 

 

 

08.04.2019

Głodni doceniania, czyli słów kilka o roli docenienia w miejscu pracy

Paradoks dzisiejszych czasów: mnożą się programy uznaniowe i benefitowe dla pracowników, a poziom...

[więcej]
26.03.2019

Złoto ukryte u konstruktorów, czyli Design For Assembly (DFA)

Realia pracy konstruktorów zwykle wyglądają tak, że menadżerowie oczekują od nich sporego tempa. Bo...

[więcej]
04.03.2019

Jak, a nie co – kiedy proces jest ważniejszy niż cel

Ludzie odnoszący sukcesy i ich nieodnoszący mają takie same cele.

[więcej]
18.02.2019

Business acumen, czyli czy leci z nami pilot

Poprawa EBITDA o 2,5% jest jednym z celów strategicznych pewnej firmy. Brzmi sensownie. Ale czy...

[więcej]
21.01.2019

Menadżerze, chcesz „uczynić” ludzi odpowiedzialnymi?

Jednym z wyzwań, o których najczęściej mówią liderzy, jest brak odpowiedzialności w ich...

[więcej]
09.01.2019

Storywatching w działaniach HR

W grudniu „Forbes” opublikował listę najlepiej zarabiających Youtuberów. Na jej szczycie znalazł...

[więcej]
17.12.2018

Trendy rozwojowe 2018/2019 – czym bije serce rozwoju?

I znów znienacka dopadł nas koniec roku! Myślę, że nie tylko mnie zatrważa, jak czas po prostu...

[więcej]
10.12.2018

Innowacyjność w Polsce – jak to naprawdę wygląda?

Innowacyjność w Polsce ma różne oblicza. Dużo w tym kontekście mówi się o start-upach, i słusznie....

[więcej]
05.11.2018

Relacje – cichy zabójca sprzedaży?

Od kilku lat w procesach sprzedażowych kładzie się nacisk na budowanie relacji z klientem. Kierunek...

[więcej]
29.10.2018

Zmiany i nowości w wytycznych i certyfikacji IPMA

Najnowsza wersja „Wytycznych Kompetencji Indywidualnych w Zarządzaniu Projektami, Programami i...

[więcej]
15.10.2018

Planowanie programu rozwojowego – z kim i o czym rozmawiać

Fakt: Programy rozwojowe często nie osiągają założonych rezultatów.

[więcej]
01.10.2018

Grywalizacja – let's talk about fun

Super poważny zawodowy świat zmienia oblicze. Domaga się świeżości, lekkości i funu. Millenialsi,...

[więcej]
03.09.2018

Czego menadżer może się nauczyć od psa?

Zespoły mogły się już uczyć od dzikich gęsi. Sprawdzonym trenerem okazał się też koń. Mnie...

[więcej]
20.08.2018

Kto decyduje o wdrożeniu strategii organizacji - duży i mały obrazek

Typowy obrazek z polskich organizacji: zarząd wypracowuje strategię, a następnie zaprasza...

[więcej]
06.08.2018

Zator ogłoszony, czyli BIM w zamówieniach publicznych już w Polsce

Wyobraźmy sobie taką sytuację. Długo oczekiwana inwestycja w centrum miasta. Przebudowa, która...

[więcej]
23.07.2018

Kultura narodowa w biznesowej globalnej wiosce – czy nadal ma znaczenie?

Dlaczego w Arabii Saudyjskiej manekiny sklepowe nie mają głów?

[więcej]
09.07.2018

Związki zawodowe – czy pojawią się w każdej firmie?

Na początku czerwca 2018 r. sejm przyjął ustawę, która zasadniczo zmienia przepisy regulujące...

[więcej]
18.06.2018

Programy rozwojowe i model 70:20:10 – historia z happy endem?

Odnoszę wrażenie, iż wszyscy zgadzamy się, że model 70:20:10 powinien stanowić kręgosłup programów...

[więcej]
21.05.2018

Etyczna sprzedaż w branży ubezpieczeniowej – poszukiwanie jednorożca?

„Czy da się wyżyć w sprzedaży, nie oszukując?” – takim pytaniem zaskoczył mnie kilka dni temu...

[więcej]
07.05.2018

Mentoring – nie zaczynaj od ogona

Nie mogę wyjść z zaskoczenia, gdy w kolejnej organizacji, która uruchamia mentoring, stykam się z...

[więcej]
23.04.2018

BIM Manager – praca szuka człowieka

BIM (Building Information Modeling) - ten skrót od 2 lat jest niesłychanie „modny” w branży...

[więcej]
09.04.2018

To coach or not to coach – coaching menadżerski w ujęciu MAC

Certyfikowani coachowie i związane z tym specjalizacje mnożą się jak grzyby po deszczu. Dostępny...

[więcej]
05.03.2018

Wszystko zaczyna się od empatii – Design Thinking

Irytujesz się, kiedy podczas dyskusji pada stwierdzenie: „Spróbuj wejść w moje buty”? Jeżeli to...

[więcej]
19.02.2018

Nowy rok, nowe cele – strategia a procesy i pracownicy

Początek roku to dla wielu organizacji ogłoszenie nowych kierunków i celów strategicznych będących...

[więcej]
05.02.2018

Sposób na przełom w innowacjach

Co robić, gdy wszystkie nisko wiszące owoce zostały już zebrane? W życiu – wiadomo – zwykle trzeba...

[więcej]
29.01.2018

Microlearning – panaceum na oporny mózg

Kto nie chciałby uczyć się szybciej, łatwiej, efektywniej? Niestety mózg często stawia nam czynny...

[więcej]
15.01.2018

Różnorodność w zespole boli i leczy

Z różnorodnością spotykamy się coraz częściej. Dotyczy ona już nie tylko płci czy pokolenia, ale...

[więcej]
18.12.2017

Co było i co będzie – trendy w HR 2017-2018

Rok 2017 dobiega końca. To czas podsumowań tego, co się udało, co zrobiliśmy, ale też moment, w...

[więcej]
04.12.2017

Building Information Modeling (BIM) – nowy wymiar branży budowlanej

Branża budowlana to stale rosnące wymagania w obszarze tworzenia nowej infrastruktury oraz nowych...

[więcej]
20.11.2017

O systemie antymobbingowym i antydyskryminacyjnym w działaniu - reagowanie i monitorowanie

Efektywny system antydyskryminacyjny i antymobbingowy opiera się na trzech filarach:...

[więcej]
06.11.2017

Etykieta biznesu czyli o kulturze budowania relacji

Co jakiś czas, w różnych sytuacjach, mamy okazję obserwować zachowania osób pełniących ważne...

[więcej]
23.10.2017

Kultura feedbacku - o sile informacji zwrotnej

O sile informacji zwrotnej korygującej dane mi było przekonać się w pewne czerwcowe przedpołudnie...

[więcej]
06.10.2017

TRIZ - fakty i mity

Każdy menadżer staje przed wyzwaniami przez duże „W”, w których nie ma mowy o prostej poprawie...

[więcej]
15.09.2017

Wymagania w projektach zwinnych – działasz Agile czy tylko o tym mówisz

„Działamy teraz Agile” to częsta deklaracja, którą potem szybko i boleśnie weryfikuje codzienność.

[więcej]
04.09.2017

E-learning – pięć filarów sukcesu

Apetyt polskich firm i urzędów na e-learning rośnie. Niestety próby jego wykorzystania często...

[więcej]
20.08.2017

Ewolucja w sprzedaży – przystosuj się albo zgiń

Świat się zmienia. W każdej dowolnie wybranej dziedzinie, wiedza i zasób informacji podwajają się...

[więcej]
31.07.2017

Zdawać czy nie zdawać - certyfikacja project management

Zapytałam Justynę, certyfikowaną Project Manager oraz moją bliską przyjaciółkę, czy wiedza, którą...

[więcej]
17.07.2017

O pracy płytkiej i głębokiej

„Tak to można szatkować kapustę” – powiedziała moja współpracowniczka, gdy w związku ze spóźnieniem...

[więcej]
03.07.2017

HR bez procesów – w tym szaleństwie jest metoda

HR jest zwyczajowo postrzegany jako dział, który „wspiera organizację”, „zaspokaja potrzeby...

[więcej]
26.06.2017

AGILE – zwinny sposób na projekt nie tylko dla IT

Złośliwi mówią, że gdyby na książce kucharskiej napisać Agile, to jej sprzedaż by wzrosła. Fakty są...

[więcej]