19.10.2015

Szczepionka antymobbingowa

W ciągu ostatnich kilku lat bardzo zmieniło się podejście polskich firm do kwestii mobbingu i dyskryminacji. Na pracodawców prawnie został nałożony obowiązek przeciwdziałania mobbingowi, pojawiła się ustawa o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania.

To sprawiło, że przedsiębiorstwa zaczęły bardziej interesować się tematem. Nie bez echa pozostają również sprawy nagłaśniane medialnie, dotyczące oskarżeń o mobbing lub dyskryminację.

Kadra zarządzająca, działy personalne podejmują działania zmierzające do wdrożenia przepisów kodeksowych w życiu swoich firm. Niestety ich kroki przypominają często próbę połknięcia cudownej pigułki, która ma wyleczyć wszystkie procesy chorobowe, toczące się w organizacji i zapobiec pojawianiu się ich w przyszłości. Tą pigułką jest polityka antymobbingowa i antydyskryminacyjna, która jawi się jako najskuteczniejsze antidotum. Gdyby głębiej przyjrzeć się temu problemowi, to dziwny wydaje się fakt, że w głowach tak wielu doświadczonych menedżerów nie zapala się czerwona lampka, wraz z poprzedzającym ją pytaniem: "Jak samo przygotowanie procedury, jej podpisanie przez pracowników i włożenie do akt personalnych, ma zmienić zachowania ludzi w codziennej pracy?"

Sam dokument przygotowywany jest w oparciu o dostępne ogólnie wzorce, opierające się głównie na cytowaniu kilku podstawowych artykułów z kodeksu pracy lub ustawy. Mało kto interesuje się tym, czy zapisy polityki są zrozumiałe dla przeciętnego pracownika firmy. Rzadko odnajdujemy w politykach próbę wyjaśnienia zjawisk, których dotyczą oraz odniesienia do działań, które w rzeczywistości mogą zostać nazwane prewencją.

Na wyższym poziomie zaawansowania znajdują się te organizacje, które oprócz polityki postanawiają przeprowadzić szkolenia, ale i tu działania najczęściej sprowadzane są do minimum. Działaniami edukacyjnymi obejmuje się najczęściej grupę kierowników, menedżerów średniego szczebla. Podstawą tej decyzji jest przekonanie, że przeciętnemu pracownikowi firmy wystarczy dokument polityki. Całkowicie pomijana jest konieczność prowadzenia monitoringu stopnia zrozumienia zapisów, faktycznego reagowania na negatywne zachowania w miejscu pracy oraz skuteczności akcji zaradczych. Nie bez znaczenia oczywiście pozostaje przekonanie, że szkolenia kosztują, a przecież inwestycja w edukację w tym obszarze, nie przekłada się wprost pozytywnie na zyski osiągane przez przedsiębiorstwo... Nic bardziej mylnego, bo bezsprzecznym pozostaje fakt, że pracownik pracujący w pozytywnej atmosferze, jest odporniejszy na stres, bardziej kreatywny i efektywny.

Moje obserwacje i refleksje wynikają z codziennej pracy konsultanta, który buduje programy i wdraża rozwiązania z zakresu przeciwdziałania mobbingowi i dyskryminacji w różnych organizacjach, oraz trenera, który prowadzi szkolenia z tego zakresu dla wszystkich grup pracowniczych, z najwyższą kadrą zarządzającą włącznie. Często moja praca doradcza rozpoczyna się od pokazywania elementów, jakie powinien obejmować proces wdrożenia, skutecznego systemu, realnie ograniczającego ryzyko pojawiania się mobbingu i dyskryminacji w firmie oraz zawierającego narzędzia, pozwalające na właściwe reagowanie, gdy zjawiska te wystąpią. Specjalnie dla Państwa przygotowałam check-listę, która będzie pomocna w audycie posiadanej polityki lub jej przygotowaniu. Poniżej przedstawiam kilka, moim zdaniem najważniejszych założeń, które należy przyjąć projektując taki system.

Wskazówka 1 - Działaniami informacyjnymi i edukacyjnymi obejmij wszystkich pracowników

Skuteczne przeciwdziałanie mobbingowi i dyskryminacji, rozpoczyna się tam, gdzie w proces zaangażowany jest dosłownie każdy pracownik firmy. To zaangażowanie wzrasta wprost proporcjonalnie do poziomu zrozumienia źródeł, przebiegu i skutków tych zjawisk. Tutaj świetnie sprawdza się traktowanie szkoleń z zakresu przeciwdziałania mobbingowi i dyskryminacji, tak samo jak szkoleń bhp. Każdy nowy pracownik powinien być szkolony z tego zakresu obowiązkowo, a co 2 lata powinno odbywać się szkolenie przypominające. Gdy to mówię, z ust pracodawców słyszę najczęściej - świetny pomysł, ale nas na to nie stać. W tym momencie przychodzą z pomocą szkolenia e-learningowe i blended learning. Dziś już nikogo nie trzeba przekonywać, że są to dobre rozwiązania, które pozwalają na osiąganie poziomu przyrostu wiedzy, podobnego do tego, jaki wywołują szkolenia prowadzone metodami wykładowymi. Właściwie przygotowane szkolenia e-learningowe, bazujące na przykładach sytuacji, z jakimi pracownicy mogą spotykać się na co dzień, obejmujące informacje dotyczące możliwości uzyskania pomocy oraz przystępnie wyjaśnione przepisy, okazują się świetnym narzędziem. Dodatkowym warunkiem osiągnięcia właściwych efektów, jest przygotowanie szkolenia e-learningowego szytego na miarę konkretnej firmy. To daje możliwość włączenia do prezentacji nie tylko elementów dotyczących samych zjawisk, ale również wskazówek dotyczących sposobu korzystania z polityki, jaka w niej obowiązuje.

Wskazówka 2 - Skupiamy się na przeciwdziałaniu, a nie reagowaniu

Znakomita część firm, przygotowując politykę, włącza do niej jedynie zapisy dotyczące sytuacji, w której pracownik doświadczył mobbingu lub dyskryminacji, zapominając, że prewencja to działanie, które musi się pojawiać zanim "rozleje się przysłowiowe mleko". Nie wystarczy tylko "łykanie pigułki antymobbingowej", w postaci przygotowania polityki. To również działania takie jak:

1. Redukowanie liczby zachowań niepożądanych. Pracownikom, należy jasno wskazać, że firmie zależy na budowaniu bezpiecznego środowiska pracy, w którym nie będą tolerowane wszystkie zachowania naruszające godność osobistą innych osób, nie tylko te, które wyczerpują prawne definicje mobbingu lub dyskryminacji.

2. Koncentrowanie się na rozwiązywaniu konfliktów, zamiast reagowaniu na mobbing i dyskryminację, kiedy już wystąpi.

3. Przygotowanie i realizacja planu szkoleń. Jeżeli nie stać nas na objęcie kierowników przynajmniej jednodniowymi szkoleniami stacjonarnymi z tematu przeciwdziałania, zaplanujmy dla nich szkolenia w formule blended learning. Ta grupa jest jednym z najważniejszych elementów całego systemu, dlatego jej wiedza i umiejętności muszą być na wysokim poziomie.

4. Przeprowadzenie audytu całego planu szkoleń pod kątem uzupełnienia go o takie tematy jak: komunikacja asertywna, rozwiązywanie konfliktów, radzenie sobie ze stresem, zarządzanie zespołem, w tym skuteczne delegowanie i egzekwowanie zadań.

5. Korzystanie z mediacji. Proces mediacji może być prowadzony przez specjalistę z zewnątrz, jak również przez każdego pracownika, który ma odpowiednie kompetencje w zakresie komunikacji, negocjacji oraz rozwiązywania konfliktów.

6. Zaangażowanie społecznych inspektorów pracy, do współpracy w zakresie wdrażania polityki.

7. Wprowadzenie lub promowanie pozytywnych wartości, powiązanych z misją i wizją firmy.

 

Wskazówka 3 - Przygotowujemy plan komunikacji

Wszystkie działania podejmowane w ramach wdrożenia systemu przeciwdziałania mobbingowi i dyskryminacji należy szeroko komunikować w organizacji. Pomocne będą takie nośniki informacji jak ulotki, plakaty, tablice informacyjne, gazetka firmowa, intranet, newsletter wewnętrzny. Efektywność komunikacji, znacznie wzrasta, jeśli zrealizowane zostaną osobiste spotkania z pracownikami, obejmujące prezentację głównych założeń polityki, czas na pytania i odpowiedzi. Ranga tych spotkań znacząco rośnie, jeżeli prowadzone są przez menedżerów, dobrze ocenianych przez pracowników. Jeśli nie możemy sobie pozwolić na spotkania osobiste ze względów organizacyjnych lub ekonomicznych, można wykorzystać e-learning. Samo przekazanie pracownikowi dokumentu polityki i podpisanie przez niego oświadczenia o zapoznaniu się z nią to dużo za mało, żeby było można mówić, że zna zasady prewencji i będzie potrafił skorzystać z odpowiednich metod.

Czy opisane powyżej działania sprawią, że nasza firma stanie się enklawą wolną od wszelkich zachowań niepożądanych, w tym mobbingu i dyskryminacji? Odpowiedź, oczywiście brzmi nie. Po pierwsze, wciąż jeszcze kilku ważnych elementów systemu brakuje, na których opisanie zwyczajnie już nie ma tu miejsca. Po drugie, niezależnie od tego jak skuteczna nie byłaby ta pigułka antymobingowa i antydyskryminacyjna, to i tak nie uda nam się wyeliminować wszystkich negatywnych zachowań. Ta pigułka powinna zostać zastąpiona raczej szczepionką najnowszej generacji, która dzięki swojemu bogatemu składowi, zwiększa skutecznie naszą odporność na różne rodzaje wirusów, choć nie gwarantuje, że nigdy nie zachorujemy.

 

Karina Wiszniewska-Wąsik - Trener Grupy ODiTK

 

Arkusz oceny kompletności polityki przeciwdziałania i reagowania na mobbing i dyskryminację

 

Czytając poszczególne zapisy polityki sprawdź, czy:

Tak/Nie

1.        

Zawiera jasno sformułowany sprzeciw wobec niepożądanych działań lub zachowań pracowników, które mogą być przyczyną mobbingu i dyskryminacji.

 

2.        

Zawiera definicje prawne mobbingu i dyskryminacji, wraz z ich wyjaśnieniem praktycznym.

 

3.        

Zawiera listę zachowań niepożądanych, stanowiących przykład nękania, zastraszania, molestowania lub molestowania seksualnego.

 

4.        

Została dopasowana do potrzeb twojej organizacji i uwzględnia specyficzną dla niej kulturę pracy.

 

5.        

Opisuje działania prewencyjne, takie jak:

 

 
  • Szkolenia pracowników (tematy, częstotliwość powtórek)
 

 

 
  • Okresowy monitoring efektywności polityki
 

 

 
  • Prowadzenie akcji informacyjnych
 

 

6.        

Zawiera opis procedury składania i rozpatrywania skarg dotyczących zachowań niepożądanych, w tym mobbingu i dyskryminacji, która określa:

 

 
  • Metodę zgłaszania (np. pisemna czy ustna, imienna czy anonimowa)
 

 

 
  • Osoby przyjmujące i rozpatrujące skargi, wraz z kontaktem
 

 

 
  • Czas, w jakim są rozpatrywane
 

 

 
  • Wzór skargi
 

 

7.        

Opisuje działania, które zostaną podjęte w stosunku do sprawców mobbingu, takie jak:

 

 
  • Upomnienia
 

 

 
  • Nagany
 

 

 
  • Zmiana stosunku pracy, w sposób przewidziany w kodeksie pracy, pozbawienie uprawnień wynikających z przepisów prawa pracy, które są uzależnione od naruszenia obowiązków pracowniczych
 

 

 
  • W sytuacji rażącego naruszenia: rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia
 

 

8.        

Opisuje działania, które zostaną podjęte w stosunku do ofiar mobbingu, takie jak:

 

 
  •  Możliwość zmiany stanowiska pracy
 
 
  •  Skorzystania z innej formy oddzielenia ofiary od sprawcy, na wniosek poszkodowanego pracownika lub za jego zgodą
 

 

9.        

Zawiera informacje o metodach wsparcia,  udostępnianych przez pracodawcę, takich jak np.:

 

 
  • Mediacje
 

 

 
  • Porada psychologa, prawnika, lekarza
 

 

 
  • Osoby zaufania
 

 

 
  • Społeczni inspektorzy pracy
 

 

 
  • Komisja wyjaśniająca
 

 

 

 

 

10.12.2018

Innowacyjność w Polsce – jak to naprawdę wygląda?

Innowacyjność w Polsce ma różne oblicza. Dużo w tym kontekście mówi się o start-upach, i słusznie....

[więcej]
05.11.2018

Relacje – cichy zabójca sprzedaży?

Od kilku lat w procesach sprzedażowych kładzie się nacisk na budowanie relacji z klientem. Kierunek...

[więcej]
29.10.2018

Zmiany i nowości w wytycznych i certyfikacji IPMA

Najnowsza wersja „Wytycznych Kompetencji Indywidualnych w Zarządzaniu Projektami, Programami i...

[więcej]
15.10.2018

Planowanie programu rozwojowego – z kim i o czym rozmawiać

Fakt: Programy rozwojowe często nie osiągają założonych rezultatów.

[więcej]
01.10.2018

Grywalizacja – let's talk about fun

Super poważny zawodowy świat zmienia oblicze. Domaga się świeżości, lekkości i funu. Millenialsi,...

[więcej]
03.09.2018

Czego menadżer może się nauczyć od psa?

Zespoły mogły się już uczyć od dzikich gęsi. Sprawdzonym trenerem okazał się też koń. Mnie...

[więcej]
20.08.2018

Kto decyduje o wdrożeniu strategii organizacji - duży i mały obrazek

Typowy obrazek z polskich organizacji: zarząd wypracowuje strategię, a następnie zaprasza...

[więcej]
06.08.2018

Zator ogłoszony, czyli BIM w zamówieniach publicznych już w Polsce

Wyobraźmy sobie taką sytuację. Długo oczekiwana inwestycja w centrum miasta. Przebudowa, która...

[więcej]
23.07.2018

Kultura narodowa w biznesowej globalnej wiosce – czy nadal ma znaczenie?

Dlaczego w Arabii Saudyjskiej manekiny sklepowe nie mają głów?

[więcej]
09.07.2018

Związki zawodowe – czy pojawią się w każdej firmie?

Na początku czerwca 2018 r. sejm przyjął ustawę, która zasadniczo zmienia przepisy regulujące...

[więcej]
18.06.2018

Programy rozwojowe i model 70:20:10 – historia z happy endem?

Odnoszę wrażenie, iż wszyscy zgadzamy się, że model 70:20:10 powinien stanowić kręgosłup programów...

[więcej]
21.05.2018

Etyczna sprzedaż w branży ubezpieczeniowej – poszukiwanie jednorożca?

„Czy da się wyżyć w sprzedaży, nie oszukując?” – takim pytaniem zaskoczył mnie kilka dni temu...

[więcej]
07.05.2018

Mentoring – nie zaczynaj od ogona

Nie mogę wyjść z zaskoczenia, gdy w kolejnej organizacji, która uruchamia mentoring, stykam się z...

[więcej]
23.04.2018

BIM Manager – praca szuka człowieka

BIM (Building Information Modeling) - ten skrót od 2 lat jest niesłychanie „modny” w branży...

[więcej]
09.04.2018

To coach or not to coach – coaching menadżerski w ujęciu MAC

Certyfikowani coachowie i związane z tym specjalizacje mnożą się jak grzyby po deszczu. Dostępny...

[więcej]
05.03.2018

Wszystko zaczyna się od empatii – Design Thinking

Irytujesz się, kiedy podczas dyskusji pada stwierdzenie: „Spróbuj wejść w moje buty”? Jeżeli to...

[więcej]
19.02.2018

Nowy rok, nowe cele – strategia a procesy i pracownicy

Początek roku to dla wielu organizacji ogłoszenie nowych kierunków i celów strategicznych będących...

[więcej]
05.02.2018

Sposób na przełom w innowacjach

Co robić, gdy wszystkie nisko wiszące owoce zostały już zebrane? W życiu – wiadomo – zwykle trzeba...

[więcej]
29.01.2018

Microlearning – panaceum na oporny mózg

Kto nie chciałby uczyć się szybciej, łatwiej, efektywniej? Niestety mózg często stawia nam czynny...

[więcej]
15.01.2018

Różnorodność w zespole boli i leczy

Z różnorodnością spotykamy się coraz częściej. Dotyczy ona już nie tylko płci czy pokolenia, ale...

[więcej]
18.12.2017

Co było i co będzie – trendy w HR 2017-2018

Rok 2017 dobiega końca. To czas podsumowań tego, co się udało, co zrobiliśmy, ale też moment, w...

[więcej]
04.12.2017

Building Information Modeling (BIM) – nowy wymiar branży budowlanej

Branża budowlana to stale rosnące wymagania w obszarze tworzenia nowej infrastruktury oraz nowych...

[więcej]
20.11.2017

O systemie antymobbingowym i antydyskryminacyjnym w działaniu - reagowanie i monitorowanie

Efektywny system antydyskryminacyjny i antymobbingowy opiera się na trzech filarach:...

[więcej]
06.11.2017

Etykieta biznesu czyli o kulturze budowania relacji

Co jakiś czas, w różnych sytuacjach, mamy okazję obserwować zachowania osób pełniących ważne...

[więcej]
23.10.2017

Kultura feedbacku - o sile informacji zwrotnej

O sile informacji zwrotnej korygującej dane mi było przekonać się w pewne czerwcowe przedpołudnie...

[więcej]
06.10.2017

TRIZ - fakty i mity

Każdy menadżer staje przed wyzwaniami przez duże „W”, w których nie ma mowy o prostej poprawie...

[więcej]
15.09.2017

Wymagania w projektach zwinnych – działasz Agile czy tylko o tym mówisz

„Działamy teraz Agile” to częsta deklaracja, którą potem szybko i boleśnie weryfikuje codzienność.

[więcej]
04.09.2017

E-learning – pięć filarów sukcesu

Apetyt polskich firm i urzędów na e-learning rośnie. Niestety próby jego wykorzystania często...

[więcej]
20.08.2017

Ewolucja w sprzedaży – przystosuj się albo zgiń

Świat się zmienia. W każdej dowolnie wybranej dziedzinie, wiedza i zasób informacji podwajają się...

[więcej]
31.07.2017

Zdawać czy nie zdawać - certyfikacja project management

Zapytałam Justynę, certyfikowaną Project Manager oraz moją bliską przyjaciółkę, czy wiedza, którą...

[więcej]
17.07.2017

O pracy płytkiej i głębokiej

„Tak to można szatkować kapustę” – powiedziała moja współpracowniczka, gdy w związku ze spóźnieniem...

[więcej]
03.07.2017

HR bez procesów – w tym szaleństwie jest metoda

HR jest zwyczajowo postrzegany jako dział, który „wspiera organizację”, „zaspokaja potrzeby...

[więcej]
26.06.2017

AGILE – zwinny sposób na projekt nie tylko dla IT

Złośliwi mówią, że gdyby na książce kucharskiej napisać Agile, to jej sprzedaż by wzrosła. Fakty są...

[więcej]
05.06.2017

Na co masz apetyt? BUY IN dla inicjatyw HR

Przypomnij sobie ostatnią sytuację, gdy byłeś wilczo głodny. Wszystko, co czujesz, to: chcę jeść!...

[więcej]
22.05.2017

Chwila prawdy dla systemu antymobbingowego i antydyskryminacyjnego

W pewnej organizacji do działu HR wpłynęła anonimowa skarga dotycząca molestowania seksualnego,...

[więcej]
09.05.2017

Wyróżnij się - standardy obsługi klienta z pomysłem

„Dzień dobry, dzień dobry wiewiórki i bobry” – tym zdaniem zostałam powitana na pokładzie samolotu...

[więcej]
03.04.2017

Tech-trendy i symplifikacja, czyli jak rozwijać Millenialsów

Na polskim rynku pracy obecnie funkcjonują dwa główne pokolenia: X oraz Millenialsi (pokolenie Y)....

[więcej]
20.03.2017

Zarządzanie przez cele (MBO) dla menadżera

System zarządzania przez cele, opisany przez Petera Drucker’a w książce: „Praktyka zarządzania”,...

[więcej]
07.03.2017

Uzupełnianie kompetencji w projekcie zwinnym

Nikt nie ma już wątpliwości. Cokolwiek by się nie działo Murphy zadziała. Projekt zaawansowany....

[więcej]
06.02.2017

Sposób na "syndrom szczupaka"

Termin „syndrom szczupaka” pochodzi od eksperymentu przeprowadzonego przez niemieckiego zoologa...

[więcej]