09.05.2016

Tajemnice są po to, by je chronić

Każda firma ma tajemnice, którymi nie chce dzielić się z konkurencją. Chronione są więc dane udostępniane w toku negocjacji i zawierane umowy o zachowaniu poufności. Niewiele firm pamięta natomiast o ryzyku ujawnienia ważnych informacji przez pracowników.

Jakie informacje są chronione przez prawo?

Naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa w polskim systemie prawnym uznawane jest przede wszystkim za czyn nieuczciwej konkurencji. Przepis art. 11 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji stanowi, że jest nim przekazanie, ujawnienie lub wykorzystanie cudzych informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa albo ich nabycie od osoby nieuprawnionej, jeżeli zagraża lub narusza tajemnicę przedsiębiorcy. Ustawa przyznaje ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa, rozumianej jako nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

Dzięki temu prawo chroni tajemnice firmy, takie jak:

  • metody produkcji,
  • wielkość produkcji i sprzedaży,
  • cenniki, ceny transakcyjne,
  • modele rozwiązań technicznych i technologicznych,
  • informacja o używanym oprogramowaniu,
  • treść umów, korespondencja handlowa,
  • listy dostawców, klientów,
  • model biznesowy i zasady zarządzania,
  • szczegóły dotyczące wynagrodzenia i warunków zatrudnienia,
  • wewnętrzne procedury i dokumenty finansowe,
  • prowadzone negocjacje oraz ich przebieg,
  • strategia marketingowa i sprzedażowa,
  • wyniki i analiza badania rynku,
  • strategia i plany rozwoju.

Jednak nie każda tego rodzaju informacja będzie podlegała ochronie. Aby ją uzyskać, konieczne jest wcześniejsze zabezpieczenie jej dostępności przed osobami nieuprawnionymi, zarówno wewnątrz organizacji, jak i poprzez zadbanie o nieujawnianie tych danych publicznie. Należy również pamiętać o tym, że aby móc domagać się przyznania ochrony w przypadku naruszenia tajemnicy przedsiębiorstwa, to informacja ta musi mieć wartość gospodarczą - jej ujawnienie musi godzić więc w realne interesy przedsiębiorcy.

Czy można zabezpieczyć tajemnice firmy przed pracownikami?

Wielu pracodawców błędnie myśli, że już z treści umowy o pracę wynika obowiązek lojalności pracownika. To tylko częściowo prawdziwe stwierdzenie, gdyż pracownik ma obowiązek zachować w poufności dane dotyczące firmy, tylko dopóki łączy go stosunek pracy. W tym czasie, nawet jeśli dojdzie do naruszenia, firma ma więcej możliwości zastosowania sankcji w stosunku do pracownika niż po zakończeniu współpracy.

W stosunku do pracowników można zastosować kilka narzędzi prawnych i menadżerskich, które pozwolą na zabezpieczenie tajemnicy przedsiębiorstwa:

  • umowa o zachowaniu poufności,
  • umowa o zakazie konkurencji,
  • zabezpieczenie komputerów przez nadanie indywidualnych haseł,
  • trzymanie dokumentów w szafach zamykanych na klucz, w sejfach,
  • zabezpieczenie dostępu do niektórych pomieszczeń,
  • szkolenia z zakresu ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa.

Zawarcie z pracownikiem umowy o zachowaniu poufności powoduje rozszerzenie ochrony przed jej nieujawnieniem w formie roszczenia odszkodowawczego także na okres po zakończeniu stosunku pracy. Brak tej umowy, ale podjęcie innych, także technicznych czynności zabezpieczających dane, powoduje, że pracownik ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za nieuprawnione ujawnienie informacji jeszcze przez 3 lata po zakończeniu współpracy.

Wdrożenie polityki ochrony informacji

Umowy zawiera się na złe czasy. Nawet jeśli dzisiaj zespół wydaje się lojalny i zgrany, to nie oznacza, że tak będzie zawsze. W trakcie współpracy mogą ujawnić się konflikty, interesy sprzeczne z interesami firmy lub próby przejęcia pracownika przez konkurencję. Im przedsiębiorstwo bardziej się rozwija, tym większe ryzyko pojawienia się tych zagrożeń. Wprost proporcjonalnie również wzrasta potrzeba zabezpieczenia firmy przed potencjalnym ujawnieniem tajemnicy przedsiębiorstwa. O zbudowaniu polityki ochrony informacji, zakładającej wdrożenie m.in. powyższych elementów, należy myśleć nie jako o niepotrzebnej korporacyjnej deklaracji, ale w kategoriach minimalizowania ryzyk prawnych i gospodarczych.

Ujawnianie tajemnicy przedsiębiorstwa przez pracowników nie jest sytuacją egzotyczną. W ostatnim czasie zaobserwować można wiele sytuacji wykorzystania danych firmy, np. w procesie rekrutacji prowadzonym u potencjalnego, kolejnego pracodawcy. Zdarza się, że kandydaci, także poszukujący pracy w tej samej, wąskiej branży, ujawniają w CV i listach motywacyjnych szczegółowe dane dotyczące obowiązków z poprzedniego miejsca pracy. W szczególności można spotkać się z podawaniem listy dostawców, wartości zawieranych kontraktów oraz oferowaniem potencjalnemu pracodawcy przekazania bazy danych klientów w przypadku pozytywnego zakończenia procesu rekrutacji. Bardzo często te kroki wynikają nie z negatywnej postawy wobec byłej firmy, a ze zwykłej, ludzkiej niewiedzy.

 

 

Monika Wieczorek - Trener Grupy ODiTK

 

 

10.12.2018

Innowacyjność w Polsce – jak to naprawdę wygląda?

Innowacyjność w Polsce ma różne oblicza. Dużo w tym kontekście mówi się o start-upach, i słusznie....

[więcej]
05.11.2018

Relacje – cichy zabójca sprzedaży?

Od kilku lat w procesach sprzedażowych kładzie się nacisk na budowanie relacji z klientem. Kierunek...

[więcej]
29.10.2018

Zmiany i nowości w wytycznych i certyfikacji IPMA

Najnowsza wersja „Wytycznych Kompetencji Indywidualnych w Zarządzaniu Projektami, Programami i...

[więcej]
15.10.2018

Planowanie programu rozwojowego – z kim i o czym rozmawiać

Fakt: Programy rozwojowe często nie osiągają założonych rezultatów.

[więcej]
01.10.2018

Grywalizacja – let's talk about fun

Super poważny zawodowy świat zmienia oblicze. Domaga się świeżości, lekkości i funu. Millenialsi,...

[więcej]
03.09.2018

Czego menadżer może się nauczyć od psa?

Zespoły mogły się już uczyć od dzikich gęsi. Sprawdzonym trenerem okazał się też koń. Mnie...

[więcej]
20.08.2018

Kto decyduje o wdrożeniu strategii organizacji - duży i mały obrazek

Typowy obrazek z polskich organizacji: zarząd wypracowuje strategię, a następnie zaprasza...

[więcej]
06.08.2018

Zator ogłoszony, czyli BIM w zamówieniach publicznych już w Polsce

Wyobraźmy sobie taką sytuację. Długo oczekiwana inwestycja w centrum miasta. Przebudowa, która...

[więcej]
23.07.2018

Kultura narodowa w biznesowej globalnej wiosce – czy nadal ma znaczenie?

Dlaczego w Arabii Saudyjskiej manekiny sklepowe nie mają głów?

[więcej]
09.07.2018

Związki zawodowe – czy pojawią się w każdej firmie?

Na początku czerwca 2018 r. sejm przyjął ustawę, która zasadniczo zmienia przepisy regulujące...

[więcej]
18.06.2018

Programy rozwojowe i model 70:20:10 – historia z happy endem?

Odnoszę wrażenie, iż wszyscy zgadzamy się, że model 70:20:10 powinien stanowić kręgosłup programów...

[więcej]
21.05.2018

Etyczna sprzedaż w branży ubezpieczeniowej – poszukiwanie jednorożca?

„Czy da się wyżyć w sprzedaży, nie oszukując?” – takim pytaniem zaskoczył mnie kilka dni temu...

[więcej]
07.05.2018

Mentoring – nie zaczynaj od ogona

Nie mogę wyjść z zaskoczenia, gdy w kolejnej organizacji, która uruchamia mentoring, stykam się z...

[więcej]
23.04.2018

BIM Manager – praca szuka człowieka

BIM (Building Information Modeling) - ten skrót od 2 lat jest niesłychanie „modny” w branży...

[więcej]
09.04.2018

To coach or not to coach – coaching menadżerski w ujęciu MAC

Certyfikowani coachowie i związane z tym specjalizacje mnożą się jak grzyby po deszczu. Dostępny...

[więcej]
05.03.2018

Wszystko zaczyna się od empatii – Design Thinking

Irytujesz się, kiedy podczas dyskusji pada stwierdzenie: „Spróbuj wejść w moje buty”? Jeżeli to...

[więcej]
19.02.2018

Nowy rok, nowe cele – strategia a procesy i pracownicy

Początek roku to dla wielu organizacji ogłoszenie nowych kierunków i celów strategicznych będących...

[więcej]
05.02.2018

Sposób na przełom w innowacjach

Co robić, gdy wszystkie nisko wiszące owoce zostały już zebrane? W życiu – wiadomo – zwykle trzeba...

[więcej]
29.01.2018

Microlearning – panaceum na oporny mózg

Kto nie chciałby uczyć się szybciej, łatwiej, efektywniej? Niestety mózg często stawia nam czynny...

[więcej]
15.01.2018

Różnorodność w zespole boli i leczy

Z różnorodnością spotykamy się coraz częściej. Dotyczy ona już nie tylko płci czy pokolenia, ale...

[więcej]
18.12.2017

Co było i co będzie – trendy w HR 2017-2018

Rok 2017 dobiega końca. To czas podsumowań tego, co się udało, co zrobiliśmy, ale też moment, w...

[więcej]
04.12.2017

Building Information Modeling (BIM) – nowy wymiar branży budowlanej

Branża budowlana to stale rosnące wymagania w obszarze tworzenia nowej infrastruktury oraz nowych...

[więcej]
20.11.2017

O systemie antymobbingowym i antydyskryminacyjnym w działaniu - reagowanie i monitorowanie

Efektywny system antydyskryminacyjny i antymobbingowy opiera się na trzech filarach:...

[więcej]
06.11.2017

Etykieta biznesu czyli o kulturze budowania relacji

Co jakiś czas, w różnych sytuacjach, mamy okazję obserwować zachowania osób pełniących ważne...

[więcej]
23.10.2017

Kultura feedbacku - o sile informacji zwrotnej

O sile informacji zwrotnej korygującej dane mi było przekonać się w pewne czerwcowe przedpołudnie...

[więcej]
06.10.2017

TRIZ - fakty i mity

Każdy menadżer staje przed wyzwaniami przez duże „W”, w których nie ma mowy o prostej poprawie...

[więcej]
15.09.2017

Wymagania w projektach zwinnych – działasz Agile czy tylko o tym mówisz

„Działamy teraz Agile” to częsta deklaracja, którą potem szybko i boleśnie weryfikuje codzienność.

[więcej]
04.09.2017

E-learning – pięć filarów sukcesu

Apetyt polskich firm i urzędów na e-learning rośnie. Niestety próby jego wykorzystania często...

[więcej]
20.08.2017

Ewolucja w sprzedaży – przystosuj się albo zgiń

Świat się zmienia. W każdej dowolnie wybranej dziedzinie, wiedza i zasób informacji podwajają się...

[więcej]
31.07.2017

Zdawać czy nie zdawać - certyfikacja project management

Zapytałam Justynę, certyfikowaną Project Manager oraz moją bliską przyjaciółkę, czy wiedza, którą...

[więcej]
17.07.2017

O pracy płytkiej i głębokiej

„Tak to można szatkować kapustę” – powiedziała moja współpracowniczka, gdy w związku ze spóźnieniem...

[więcej]
03.07.2017

HR bez procesów – w tym szaleństwie jest metoda

HR jest zwyczajowo postrzegany jako dział, który „wspiera organizację”, „zaspokaja potrzeby...

[więcej]
26.06.2017

AGILE – zwinny sposób na projekt nie tylko dla IT

Złośliwi mówią, że gdyby na książce kucharskiej napisać Agile, to jej sprzedaż by wzrosła. Fakty są...

[więcej]
05.06.2017

Na co masz apetyt? BUY IN dla inicjatyw HR

Przypomnij sobie ostatnią sytuację, gdy byłeś wilczo głodny. Wszystko, co czujesz, to: chcę jeść!...

[więcej]
22.05.2017

Chwila prawdy dla systemu antymobbingowego i antydyskryminacyjnego

W pewnej organizacji do działu HR wpłynęła anonimowa skarga dotycząca molestowania seksualnego,...

[więcej]
09.05.2017

Wyróżnij się - standardy obsługi klienta z pomysłem

„Dzień dobry, dzień dobry wiewiórki i bobry” – tym zdaniem zostałam powitana na pokładzie samolotu...

[więcej]
03.04.2017

Tech-trendy i symplifikacja, czyli jak rozwijać Millenialsów

Na polskim rynku pracy obecnie funkcjonują dwa główne pokolenia: X oraz Millenialsi (pokolenie Y)....

[więcej]
20.03.2017

Zarządzanie przez cele (MBO) dla menadżera

System zarządzania przez cele, opisany przez Petera Drucker’a w książce: „Praktyka zarządzania”,...

[więcej]
07.03.2017

Uzupełnianie kompetencji w projekcie zwinnym

Nikt nie ma już wątpliwości. Cokolwiek by się nie działo Murphy zadziała. Projekt zaawansowany....

[więcej]
06.02.2017

Sposób na "syndrom szczupaka"

Termin „syndrom szczupaka” pochodzi od eksperymentu przeprowadzonego przez niemieckiego zoologa...

[więcej]