9/05/2016

Tajemnice są po to, by je chronić

Każda firma ma tajemnice, którymi nie chce dzielić się z konkurencją. Chronione są więc dane udostępniane w toku negocjacji i zawierane umowy o zachowaniu poufności. Niewiele firm pamięta natomiast o ryzyku ujawnienia ważnych informacji przez pracowników.

Jakie informacje są chronione przez prawo?

Naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa w polskim systemie prawnym uznawane jest przede wszystkim za czyn nieuczciwej konkurencji. Przepis art. 11 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji stanowi, że jest nim przekazanie, ujawnienie lub wykorzystanie cudzych informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa albo ich nabycie od osoby nieuprawnionej, jeżeli zagraża lub narusza tajemnicę przedsiębiorcy. Ustawa przyznaje ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa, rozumianej jako nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

Dzięki temu prawo chroni tajemnice firmy, takie jak:

  • metody produkcji,
  • wielkość produkcji i sprzedaży,
  • cenniki, ceny transakcyjne,
  • modele rozwiązań technicznych i technologicznych,
  • informacja o używanym oprogramowaniu,
  • treść umów, korespondencja handlowa,
  • listy dostawców, klientów,
  • model biznesowy i zasady zarządzania,
  • szczegóły dotyczące wynagrodzenia i warunków zatrudnienia,
  • wewnętrzne procedury i dokumenty finansowe,
  • prowadzone negocjacje oraz ich przebieg,
  • strategia marketingowa i sprzedażowa,
  • wyniki i analiza badania rynku,
  • strategia i plany rozwoju.

Jednak nie każda tego rodzaju informacja będzie podlegała ochronie. Aby ją uzyskać, konieczne jest wcześniejsze zabezpieczenie jej dostępności przed osobami nieuprawnionymi, zarówno wewnątrz organizacji, jak i poprzez zadbanie o nieujawnianie tych danych publicznie. Należy również pamiętać o tym, że aby móc domagać się przyznania ochrony w przypadku naruszenia tajemnicy przedsiębiorstwa, to informacja ta musi mieć wartość gospodarczą - jej ujawnienie musi godzić więc w realne interesy przedsiębiorcy.

Czy można zabezpieczyć tajemnice firmy przed pracownikami?

Wielu pracodawców błędnie myśli, że już z treści umowy o pracę wynika obowiązek lojalności pracownika. To tylko częściowo prawdziwe stwierdzenie, gdyż pracownik ma obowiązek zachować w poufności dane dotyczące firmy, tylko dopóki łączy go stosunek pracy. W tym czasie, nawet jeśli dojdzie do naruszenia, firma ma więcej możliwości zastosowania sankcji w stosunku do pracownika niż po zakończeniu współpracy.

W stosunku do pracowników można zastosować kilka narzędzi prawnych i menadżerskich, które pozwolą na zabezpieczenie tajemnicy przedsiębiorstwa:

  • umowa o zachowaniu poufności,
  • umowa o zakazie konkurencji,
  • zabezpieczenie komputerów przez nadanie indywidualnych haseł,
  • trzymanie dokumentów w szafach zamykanych na klucz, w sejfach,
  • zabezpieczenie dostępu do niektórych pomieszczeń,
  • szkolenia z zakresu ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa.

Zawarcie z pracownikiem umowy o zachowaniu poufności powoduje rozszerzenie ochrony przed jej nieujawnieniem w formie roszczenia odszkodowawczego także na okres po zakończeniu stosunku pracy. Brak tej umowy, ale podjęcie innych, także technicznych czynności zabezpieczających dane, powoduje, że pracownik ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za nieuprawnione ujawnienie informacji jeszcze przez 3 lata po zakończeniu współpracy.

Wdrożenie polityki ochrony informacji

Umowy zawiera się na złe czasy. Nawet jeśli dzisiaj zespół wydaje się lojalny i zgrany, to nie oznacza, że tak będzie zawsze. W trakcie współpracy mogą ujawnić się konflikty, interesy sprzeczne z interesami firmy lub próby przejęcia pracownika przez konkurencję. Im przedsiębiorstwo bardziej się rozwija, tym większe ryzyko pojawienia się tych zagrożeń. Wprost proporcjonalnie również wzrasta potrzeba zabezpieczenia firmy przed potencjalnym ujawnieniem tajemnicy przedsiębiorstwa. O zbudowaniu polityki ochrony informacji, zakładającej wdrożenie m.in. powyższych elementów, należy myśleć nie jako o niepotrzebnej korporacyjnej deklaracji, ale w kategoriach minimalizowania ryzyk prawnych i gospodarczych.

Ujawnianie tajemnicy przedsiębiorstwa przez pracowników nie jest sytuacją egzotyczną. W ostatnim czasie zaobserwować można wiele sytuacji wykorzystania danych firmy, np. w procesie rekrutacji prowadzonym u potencjalnego, kolejnego pracodawcy. Zdarza się, że kandydaci, także poszukujący pracy w tej samej, wąskiej branży, ujawniają w CV i listach motywacyjnych szczegółowe dane dotyczące obowiązków z poprzedniego miejsca pracy. W szczególności można spotkać się z podawaniem listy dostawców, wartości zawieranych kontraktów oraz oferowaniem potencjalnemu pracodawcy przekazania bazy danych klientów w przypadku pozytywnego zakończenia procesu rekrutacji. Bardzo często te kroki wynikają nie z negatywnej postawy wobec byłej firmy, a ze zwykłej, ludzkiej niewiedzy.

 

 

Monika Wieczorek - Trener Grupy ODiTK

 

 

Autor artykułu
19/09/2022

Mądre usprawnienia, które dostarczają wartość biznesową

Przypomnij sobie sytuację, kiedy musiałeś rozwiązać jakiś problem, np. naprawić coś, co się zepsuło.

10/08/2022

Czy wiesz, jak naładować swój osobisty powerbank?

Czy znasz to uczucie, gdy w zasadzie dbasz o siebie, jednak coraz częściej boli Cię głowa,...

4/07/2022

Rozwój menedżerów - trendy vs potrzeby

Jakie działania rozwojowe otrzymali menedżerowie w Twojej organizacji w 2022 roku? Jaki rozwój im...

20/06/2022

Rodzic ze spokojem w pracy – Pozytywna Dyscyplina w praktyce

Głośne dyskusje i słynne słowo „ZARAZ”. Foch i trzaskanie drzwiami. Posiłek, który ciągnie się...

23/05/2022

Jeśli pracownik umie, ale nie chce – jak wzmacniać motywację i zaangażowanie?

Poznaj Roberta. Pracuje w firmie od dłuższego czasu. Świetnie radzi sobie ze wszystkimi, nawet...

17/05/2022

Kiedy pracownik nie umie, ale chce – przywództwo sytuacyjne w świeżej odsłonie

Ewa rozpoczyna pracę na produkcji. Porusza się po firmie i przydzielonych zadaniach jak we mgle....

11/04/2022

Gorące, klimatyczne okazje biznesowe

W biznesie rzadko jakiś trend jest tak jednoznaczny i długoterminowy jak aktualna fala zmian...

14/03/2022

Od inżynierii produktu do inżynierii wartości – Value Engineering

Projektowanie produktów i usług powinno być wyraźnie połączone z potrzebami ich odbiorców. Czy tak...

14/02/2022

Trendy w rozwoju menadżerów

Ostatnie dwa lata zmieniły krajobraz naszych biur i sposób pracy. Model pracy hybrydowej zostanie z...

17/01/2022

Społeczności – organizacyjny potencjał synergii i transferu wiedzy

W nowej rzeczywistości każda organizacja potrzebuje nie tylko przetrwać kryzysowy czas, ale...

13/12/2021

Nie ma dymu bez ognia i zespołu bez zaufania - jak budować bezpieczeństwo psychiczne

„Nie ma zespołu bez zaufania” jak twierdzi Paul Santagata (Head of Industry w Google). Twierdzenie...

22/11/2021

Innowacje w czasie katastrofy klimatycznej

Potrzeba nam dziś rewolucyjnych, dysruptywnych innowacji - tysięcy nakładających się większych i...

4/10/2021

Docenianie - bo żeby docenić…. trzeba cenić

Jak to jest, że 80% badanych Polaków uważa, że warto doceniać, chciałoby być docenianym częściej i...

20/09/2021

Jaką wartość mają wartości w Twojej organizacji?

Jeśli przed pandemią - choć z trzaskiem - dźwigaliśmy braki w kulturze komunikacji czy współpracy w...

7/09/2021

CONTROLLER 5.0 - Controlling Leaders of To(morrow)Day

VUCA Times, globalizacja, Big Data, automatyzacja, robotyzacja, zamiana towarów w usługi, zwinne i...

30/08/2021

Na szerokie wody mnie weź – onboarding w zdalnym wydaniu

Nie zawsze łatwa decyzja o odejściu z poprzedniej firmy, nowe środowisko i zadania, a to wszystko w...

30/07/2021

Klimatyczny wstrząs dla biznesu - „Fit for 55”

Trudno nie dostrzegać symptomów zmian klimatu. Nie tylko zarządzający, ale też pracownicy firm na...

9/07/2021

Trening silnej woli latem (i nie tylko) – to możliwe!

Siła woli to pojęcie, o którym słyszy się stosunkowo często. Zazdrościmy jej tym, którzy ją mają....

21/06/2021

Inspiracja i pragmatyzm – program rozwojowy dla menadżerów w modelu 70:20:10 (case study)

Najbardziej lubię się uczyć na przykładach. Jest w nich dużo inspiracji, ale i lekcji o tym, co...

7/06/2021

Eksperymentowanie - Agile Mindset od kuchni

Zarządzanie w środowisku, w którym nie zachodziły częste zmiany, było relatywnie łatwe. Gdy jest...

24/05/2021

Jaka piękna katastrofa – lekcje płynące z Misji Apollo 13

Wszyscy wiemy, że warto uczyć się na sukcesach. A ja, tak jak bohater filmu Ridleya Scotta „Dobry...

10/05/2021

Nowe potrzeby to nowe benefity – jak zapewnić pracownikom wsparcie psychologiczne

Nowe potrzeby pracowników wymagają świeżego spojrzenia na benefity.

27/04/2021

Agile Mindset – hit czy kit?

Agile, agility, agile mindset, zwinność, agile leadership - to hasła, które od miesięcy są na...

19/04/2021

Na „covidową rzeczywistość” odpowiedz realizmem

Czy wiesz, że większość ludzi poświęca ponad 80% swojego życia na rozpamiętywanie tego, co było lub...

15/03/2021

Leadership w nowej normalności

O transformacji przywództwa mówiono od przynajmniej 10 lat. Jednak to ostatni rok pokazał prawdziwe...

18/01/2021

Zarządzanie konfliktem – ważny element dobrego przywództwa

Burza i pioruny, a potem ciche dni – znasz to? A może jednak od początku cisza, ale atmosfera w...

10/12/2020

Od czego zacząć, gdy spada sprzedaż?

Spadek sprzedaży stawia zarządzających firmą przed dylematem, jak najlepiej na zmiennym rynku...

27/11/2020

Czy sprzedawać wszystkim klientom?

Kiedy spadają przychody, rodzi się pokusa, by sprzedawać wszystkim klientom, którzy się pojawią....

18/11/2020

Zwinność jest wtedy, gdy piłka jest w grze – krótki przewodnik po AGILITY

W sporcie zwinność jest bezcenna. Szybkie podania, przejęcia, zmiany, przepływ energii między...

22/10/2020

Kogo zatrudnić na Dyrektora Sprzedaży? To zależy, co i jak ma sprzedawać

Firma chce się rozwijać, walczyć o rynek, w „covidowych” warunkach dodatkowo poszerzyła lub...

30/09/2020

Oczywiste problemy biznesowe i nieoczywiste odpowiedzi w czasach Covid-19

Wiele firm staje przed wyzwaniem dalszego projektowania swojego wzrostu w wyjątkowo zmiennym...

29/09/2020

Wirtualne przywództwo, czyli lider w digitalnym świecie

Przywództwo to świadomy wybór, sama charyzma nie wystarczy, by być dobrym liderem.

28/09/2020

Strategia w czasach pandemii

Często kryzys, obok zagrożenia, stwarza nowe okazje. Aby je dostrzec, trzeba być elastycznym....

4/09/2020

Tarcza 4.0. i kolejne zmiany w prawie pracy

Kolejna tarcza antykryzysowa wprowadziła sporo ważnych zmian w prawie pracy.

22/08/2020

Kontrolujesz własne decyzje? O pułapkach, które funduje nam mózg

Mózg wpada w wiele różnych pułapek, z których nie zdajemy sobie sprawy. A one mają wpływ na...

4/08/2020

BIM Koordynator – pierwsza linia obrony

Ostatni rok będziemy pamiętać nie tylko jako rok Covid-19, ale też rok gwałtownej rewolucji...

30/07/2020

Inne podejście do sukcesji

Wiadomo, że słowo 'sukces' kojarzy się pozytywnie. A co się stanie, kiedy dodamy do niego dwie...

29/06/2020

Are you ready to go online? Jak przygotować handlowców do transformacji sprzedaży

O transformacji sprzedaży do online mówiono od kilku dobrych lat, ale była to raczej aspiracja,...

15/06/2020

Projekt ekstremalny od środka – the good, the bad and the ugly

Niezwykłe czasy rodzą niezwykłe historie. Przedstawiam anatomię z projektu, który okazał się być...

1/06/2020

Jak motywować w nieprzewidywalnych czasach

Menadżerowie wciąż poszukują skutecznych sposobów motywowania swoich pracowników. A jeśli w tzw....