08.02.2016

TRIZ - nie tylko dla inżynierów

Czy inżynierskie, twarde metodologie mogą znaleźć zastosowanie w rozwiązywaniu problemów zarządzania? Jak się mają definiowane w TRIZ „sprzeczności techniczne” do rozwiązywania konfliktów, niespójności, wad działania zespołów ludzkich, relacji biznesowych czy nawet twórczości artystycznej?

Zanim dotrę do odpowiedzi - kilka słów wyjaśnienia dla tych, którzy nie wiedzą, czym jest TRIZ.

Wyobraźcie sobie człowieka, który przeanalizował tysiące formalnie zgłoszonych patentów, aby znaleźć w nich korelacje i powtarzalne schematy. Spodziewał się znaleźć kilkaset metod. Okazało się, że jest ich 40! Tak Henryk Altszuler zaczął tworzyć podwaliny metodologii TRIZ. Efekty tej pracy stosują z powodzeniem największe światowe korporacje opierające swoją przewagę rynkową na innowacyjności i kreowaniu nowości na rynku. W większości dotyczy to jednak świata twardej technologii: chemii, fizyki, elektroniki, itp. Jak dotąd najczęściej z metody TRIZ korzysta szeroko pojęta inżynieria. Choć wiemy, że TRIZ z dobrymi efektami stosuje się również w obszarach zarządzania, pedagogiki, marketingu czy politologii, to jednak w naszym kraju znamy głównie jego praktyczne przykłady dla "twardych" branż.

Przyznaję, że zafascynował mnie temat metodologii TRIZ i starałem się odnaleźć więcej zastosowań, niż tylko użycie tego podejścia w środowisku technicznym. Skoro źródła mówią, że działa to na świecie, to może także i u nas. Oto przykład.

Problem formalny - studium przypadku (Na potrzeby artykułu wszystkie imiona, nazwy instytucji i inne dane wrażliwe zostały zmienione. Opisane zdarzenia miały miejsce naprawdę).

Podczas jednego z warsztatów TRIZ nadszedł czas, by uczestnicy zgłosili swoje problemy do rozwiązania. Wybraliśmy jeden, który zdaniem grupy był najciekawszy (wygrał problem inżynierski) i wszyscy wzięli się do intensywnej pracy. Tymczasem w mojej głowie utkwił temat zgłoszony przez Tomka, reprezentującego Ambasadę Kraju X. Kraj X uruchomił strumień dotacji na projekty w rozwijających się państwach Europy Wschodniej i Środkowej. W toku rozwoju programu pojawił się konflikt związany z interpretacją wymagań, raportów i całą dokumentacją projektową. Urzędnicy Kraju X oczekują, aby dokumentacja przed, w trakcie i po projekcie była jak najbardziej szczegółowa i pozwalała rozliczać projekty zero-jedynkowo. Po drugiej stronie podmioty komercyjne przyzwyczajone do elastyczności, przedkładające efekt biznesowy ponad biurokrację.

Znamy to, prawda? Między beneficjentami środków a Ambasadą przepływa mnóstwo zbędnej dokumentacji. Jeden papier wymaga wyjaśnienia serią innych papierów i towarzyszącej im korespondencji e-mailowej. Każda potencjalna niespójność spotyka się z odrzuceniem dokumentacji i wezwaniem do uzupełniania, poprawek. Im bardziej rośnie frustracja po stronie biznesu, tym bardziej urzędnicy "okopują się" na swoim stanowisku w sprawach spornych. Często dochodzi do impasu i projekt staje w miejscu na dłuższy czas.

Tymczasem podczas warsztatu grupa inżynierów analizuje za pomocą Macierzy Sprzeczności, jak poprawić trwałość amortyzacji wiązania kabla energetycznego do słupa, nie tracąc poziomu elastyczności. Widzę, że kolega z Ambasady, z wykształcenia filolog, nie do końca komfortowo czuje się w technicznym zakresie. Pamiętając zgłoszony przez niego problem, zaczepiam po cichu:

- Tomek, jak do tej pory próbowaliście radzić sobie z tym tematem?

- W Ministerstwie pracują od pół roku nad doprecyzowaniem specyfikacji wymagań. Na razie nic to nie daje. Jak rozwiązali problem w jednym miejscu, to pojawia się w innym. Każdy projekt ma swoją specyfikę i trudno im stworzyć coś uniwersalnego. A na razie trzy projekty stanęły w sporze, każda strona się okopała i nikt nie ma zamiaru ustąpić.

Zerkamy do otwartego pliku z Macierzą Sprzeczności TRIZ. A może by tak spróbować? Tylko jak zdefiniować sprzeczności? Element do poprawy ... "Ciężar obiektu ruchomego", "Siła", "Kształt", "Ciśnienie" - nijak nie pasuje do zagadnienia. Nagle widzimy: "Straty czasu". To chyba to! A co będzie niepożądanym efektem, gdyby chcieć ograniczyć straty czasu? Dlaczego urzędnicy Kraju X nie chcą przyspieszyć? Boją się pogorszenia "Dokładności pomiaru", z którego ktoś ich potem też rozliczy. No i co nam proponuje TRIZ? Widać cztery pozycje z listy 40 zasad, a kolejność sugeruje, które są bardziej rekomendowane: 24: Pośrednik, 34: Odrzucanie i regeneracja części, 28: Zastąpienie systemu mechanicznego, 32: Zmiana zabarwienia. Szybko odrzucamy propozycje zbyt techniczne, zostawiając Pośrednik. W kolejnej parze sprzeczności to samo - kilka zbyt technicznych propozycji albo propozycja pogorszenia jakości. I powtarza się 24: Pośrednik. Ale co to może być - jakaś fundacja, spółka celowa, instytut naukowy? Bo, jak nie, to już tylko sąd. Kolejna para i znowu Pośrednik. A jednak to jest dobry trop - dla każdej pary sprzeczności powtarza się Zasada pośrednika - "wykorzystać obiekt pośredni przenoszący lub przekazujący działanie. Na pewien czas podłączyć do obiektu drugi obiekt".

I znowu myślimy: fundacja, instytut, spółka. Albo sąd... Oczywiście! Sąd! ARBITRAŻ! Rząd Kraju X musi w procedurze przyznawania środków ustanowić instytucję rozstrzygającą kwestie sporne, której decyzje będą wiążące dla obu stron projektu. Rozwiąże to główny problem urzędników, jakim jest obawa przed odpowiedzialnością za ryzykowne decyzje przy niejasnych danych, a biznes, mając decyzję, będzie mógł działać skutecznie w projektach.

Proste? Teraz wydaje się oczywiste. Tylko dlaczego przez pół roku nikt na to nie wpadł? A może wpadł, tylko w gąszczu innych pomysłów ten akurat został porzucony? To często występująca wada technik kreatywnych typu Burza Mózgów - mnóstwo doskonałych pomysłów, a o tym, którego użyć, decyduje intuicja, przeczucie albo zdrowy rozsądek hamowany naszymi przyzwyczajeniami. TRIZ nie dał nam ostatecznego rozwiązania, ale wskazał konkretny kierunek, w którym należy kontynuować poszukiwania. Dla mnie osobiście to jest siłą narzędzia - znajdowanie sprawdzonego i możliwie najprostszego rozwiązania i co ważniejsze - znajdowanie szybko i trafnie, a nie metodą prób i błędów.

Tomek przekazał sprawę do właściwego departamentu w Ministerstwie Kraju X. Nad tym kierunkiem rozwiązania pracuje już teraz sztab prawników.

 

Przemysław Lisek - Trener Grupy ODiTK

 

 

10.12.2018

Innowacyjność w Polsce – jak to naprawdę wygląda?

Innowacyjność w Polsce ma różne oblicza. Dużo w tym kontekście mówi się o start-upach, i słusznie....

[więcej]
05.11.2018

Relacje – cichy zabójca sprzedaży?

Od kilku lat w procesach sprzedażowych kładzie się nacisk na budowanie relacji z klientem. Kierunek...

[więcej]
29.10.2018

Zmiany i nowości w wytycznych i certyfikacji IPMA

Najnowsza wersja „Wytycznych Kompetencji Indywidualnych w Zarządzaniu Projektami, Programami i...

[więcej]
15.10.2018

Planowanie programu rozwojowego – z kim i o czym rozmawiać

Fakt: Programy rozwojowe często nie osiągają założonych rezultatów.

[więcej]
01.10.2018

Grywalizacja – let's talk about fun

Super poważny zawodowy świat zmienia oblicze. Domaga się świeżości, lekkości i funu. Millenialsi,...

[więcej]
03.09.2018

Czego menadżer może się nauczyć od psa?

Zespoły mogły się już uczyć od dzikich gęsi. Sprawdzonym trenerem okazał się też koń. Mnie...

[więcej]
20.08.2018

Kto decyduje o wdrożeniu strategii organizacji - duży i mały obrazek

Typowy obrazek z polskich organizacji: zarząd wypracowuje strategię, a następnie zaprasza...

[więcej]
06.08.2018

Zator ogłoszony, czyli BIM w zamówieniach publicznych już w Polsce

Wyobraźmy sobie taką sytuację. Długo oczekiwana inwestycja w centrum miasta. Przebudowa, która...

[więcej]
23.07.2018

Kultura narodowa w biznesowej globalnej wiosce – czy nadal ma znaczenie?

Dlaczego w Arabii Saudyjskiej manekiny sklepowe nie mają głów?

[więcej]
09.07.2018

Związki zawodowe – czy pojawią się w każdej firmie?

Na początku czerwca 2018 r. sejm przyjął ustawę, która zasadniczo zmienia przepisy regulujące...

[więcej]
18.06.2018

Programy rozwojowe i model 70:20:10 – historia z happy endem?

Odnoszę wrażenie, iż wszyscy zgadzamy się, że model 70:20:10 powinien stanowić kręgosłup programów...

[więcej]
21.05.2018

Etyczna sprzedaż w branży ubezpieczeniowej – poszukiwanie jednorożca?

„Czy da się wyżyć w sprzedaży, nie oszukując?” – takim pytaniem zaskoczył mnie kilka dni temu...

[więcej]
07.05.2018

Mentoring – nie zaczynaj od ogona

Nie mogę wyjść z zaskoczenia, gdy w kolejnej organizacji, która uruchamia mentoring, stykam się z...

[więcej]
23.04.2018

BIM Manager – praca szuka człowieka

BIM (Building Information Modeling) - ten skrót od 2 lat jest niesłychanie „modny” w branży...

[więcej]
09.04.2018

To coach or not to coach – coaching menadżerski w ujęciu MAC

Certyfikowani coachowie i związane z tym specjalizacje mnożą się jak grzyby po deszczu. Dostępny...

[więcej]
05.03.2018

Wszystko zaczyna się od empatii – Design Thinking

Irytujesz się, kiedy podczas dyskusji pada stwierdzenie: „Spróbuj wejść w moje buty”? Jeżeli to...

[więcej]
19.02.2018

Nowy rok, nowe cele – strategia a procesy i pracownicy

Początek roku to dla wielu organizacji ogłoszenie nowych kierunków i celów strategicznych będących...

[więcej]
05.02.2018

Sposób na przełom w innowacjach

Co robić, gdy wszystkie nisko wiszące owoce zostały już zebrane? W życiu – wiadomo – zwykle trzeba...

[więcej]
29.01.2018

Microlearning – panaceum na oporny mózg

Kto nie chciałby uczyć się szybciej, łatwiej, efektywniej? Niestety mózg często stawia nam czynny...

[więcej]
15.01.2018

Różnorodność w zespole boli i leczy

Z różnorodnością spotykamy się coraz częściej. Dotyczy ona już nie tylko płci czy pokolenia, ale...

[więcej]
18.12.2017

Co było i co będzie – trendy w HR 2017-2018

Rok 2017 dobiega końca. To czas podsumowań tego, co się udało, co zrobiliśmy, ale też moment, w...

[więcej]
04.12.2017

Building Information Modeling (BIM) – nowy wymiar branży budowlanej

Branża budowlana to stale rosnące wymagania w obszarze tworzenia nowej infrastruktury oraz nowych...

[więcej]
20.11.2017

O systemie antymobbingowym i antydyskryminacyjnym w działaniu - reagowanie i monitorowanie

Efektywny system antydyskryminacyjny i antymobbingowy opiera się na trzech filarach:...

[więcej]
06.11.2017

Etykieta biznesu czyli o kulturze budowania relacji

Co jakiś czas, w różnych sytuacjach, mamy okazję obserwować zachowania osób pełniących ważne...

[więcej]
23.10.2017

Kultura feedbacku - o sile informacji zwrotnej

O sile informacji zwrotnej korygującej dane mi było przekonać się w pewne czerwcowe przedpołudnie...

[więcej]
06.10.2017

TRIZ - fakty i mity

Każdy menadżer staje przed wyzwaniami przez duże „W”, w których nie ma mowy o prostej poprawie...

[więcej]
15.09.2017

Wymagania w projektach zwinnych – działasz Agile czy tylko o tym mówisz

„Działamy teraz Agile” to częsta deklaracja, którą potem szybko i boleśnie weryfikuje codzienność.

[więcej]
04.09.2017

E-learning – pięć filarów sukcesu

Apetyt polskich firm i urzędów na e-learning rośnie. Niestety próby jego wykorzystania często...

[więcej]
20.08.2017

Ewolucja w sprzedaży – przystosuj się albo zgiń

Świat się zmienia. W każdej dowolnie wybranej dziedzinie, wiedza i zasób informacji podwajają się...

[więcej]
31.07.2017

Zdawać czy nie zdawać - certyfikacja project management

Zapytałam Justynę, certyfikowaną Project Manager oraz moją bliską przyjaciółkę, czy wiedza, którą...

[więcej]
17.07.2017

O pracy płytkiej i głębokiej

„Tak to można szatkować kapustę” – powiedziała moja współpracowniczka, gdy w związku ze spóźnieniem...

[więcej]
03.07.2017

HR bez procesów – w tym szaleństwie jest metoda

HR jest zwyczajowo postrzegany jako dział, który „wspiera organizację”, „zaspokaja potrzeby...

[więcej]
26.06.2017

AGILE – zwinny sposób na projekt nie tylko dla IT

Złośliwi mówią, że gdyby na książce kucharskiej napisać Agile, to jej sprzedaż by wzrosła. Fakty są...

[więcej]
05.06.2017

Na co masz apetyt? BUY IN dla inicjatyw HR

Przypomnij sobie ostatnią sytuację, gdy byłeś wilczo głodny. Wszystko, co czujesz, to: chcę jeść!...

[więcej]
22.05.2017

Chwila prawdy dla systemu antymobbingowego i antydyskryminacyjnego

W pewnej organizacji do działu HR wpłynęła anonimowa skarga dotycząca molestowania seksualnego,...

[więcej]
09.05.2017

Wyróżnij się - standardy obsługi klienta z pomysłem

„Dzień dobry, dzień dobry wiewiórki i bobry” – tym zdaniem zostałam powitana na pokładzie samolotu...

[więcej]
03.04.2017

Tech-trendy i symplifikacja, czyli jak rozwijać Millenialsów

Na polskim rynku pracy obecnie funkcjonują dwa główne pokolenia: X oraz Millenialsi (pokolenie Y)....

[więcej]
20.03.2017

Zarządzanie przez cele (MBO) dla menadżera

System zarządzania przez cele, opisany przez Petera Drucker’a w książce: „Praktyka zarządzania”,...

[więcej]
07.03.2017

Uzupełnianie kompetencji w projekcie zwinnym

Nikt nie ma już wątpliwości. Cokolwiek by się nie działo Murphy zadziała. Projekt zaawansowany....

[więcej]
06.02.2017

Sposób na "syndrom szczupaka"

Termin „syndrom szczupaka” pochodzi od eksperymentu przeprowadzonego przez niemieckiego zoologa...

[więcej]