26.01.2015

Utrata zaufania i zwolnienie pracownika

Ryszard został zwolniony z powodu utraty zaufania pracodawcy, ale odwołał się do sądu pracy i wygrał.

Ryszard pracował jako kierownik administracyjny w zarządzie komunikacji miejskiej. Jego praca polegała m.in. na nadzorowaniu procesów zakupowych, zarządzaniu majątkiem zarządu i zamówieniami publicznymi. W firmie pracował już 10 lat i cieszył się dobrą opinią zarówno dyrektora, jak i kolegów. Był zaangażowany, punktualny i bardzo dociekliwy. Ta dociekliwość stała się też źródłem jego problemów.

Zarządzając dokumentacją firmy, pan Ryszard zwrócił uwagę na umowę, która wzbudziła jego wątpliwości. Rzecz dotyczyła użyczenia prywatnej spółce sprzętu o dużej wartości. Chodziło o nowo zakupiony zestaw do prezentacji i wizualizacji wraz z systemem nagrywania oraz nagłośnieniem. Biorącym w użyczenie była instytucja, z którą zarząd komunikacji miejskiej nie współpracował. Poza tym nie miał też szczególnego interesu w takowym wypożyczaniu sprzętu, bowiem usługa ta na rynku kosztowałaby kilkanaście tysięcy złotych. Pan Ryszard zainteresował się tą sprawą i znalazł więcej podobnych umów, z innymi podmiotami, zawsze bez wynagrodzenia dla komunikacji miejskiej, czasem z jakąś formą promocji.

Aby wyjaśnić sytuację i powstałe wątpliwości, pan Ryszard swoje pierwsze kroki skierował do dyrektora. Znali się od wielu lat, mieli też dobre relacje prywatne i wydawało się, że nie zrodzi to między nimi żadnego konfliktu. Dyrektor bardzo się jednak zdenerwował, wskazując jednocześnie, że zainteresowanie tym zagadnieniem nie leży w kompetencji pana Ryszarda i że to dyrektor właśnie ma wyłączne prawo podpisywania takich umów na swą własną odpowiedzialność. Przełożony kategorycznie zakazał także panu Ryszardowi dalszego zajmowania się tymi sprawami, skoro nie odpowiada on za politykę marketingową zarządu, której to rzekomo miały służyć zawierane umowy.

Pan Ryszard początkowo uznał, że powinien posłuchać przełożonego, jednak gdy dowiedział się o kolejnych umowach użyczenia sprzętu i lokalu ZKM, postanowił zainteresować sprawą prezydenta miasta. Umówił się z nim na spotkanie i podzielił swoimi wątpliwościami. Prezydent zaś obiecał przyjrzeć się sprawie i na tym spotkanie się skończyło.

Po tygodniu Pan Ryszard otrzymał od swojego dyrektora wypowiedzenie umowy o pracę wraz z podaniem przyczyny: "utrata zaufania na skutek złożenia donosu na pracodawcę". Zaskoczenie pana Ryszarda ustąpiło jednak złości i zaowocowało złożeniem odwołania do sądu pracy.

Rozprawę wyznaczono dość szybko, każda ze stron złożyła także pisma procesowe. Pan Ryszard wskazywał na dwie okoliczności, które, jego zdaniem, powinny skutkować ponownym przyjęciem go do pracy. Po pierwsze twierdził, że takie ujęcie powodu zwolnienia pracownika stanowi konstrukcyjną wadę wypowiedzenia, polegającą na jego lakoniczności, braku konkretności i precyzji. Po drugie, zdaniem pana Ryszarda, jego działanie polegające na poinformowaniu prezydenta, który sprawuje nadzór nad miejskimi instytucjami, o wątpliwościach dotyczących gospodarności w zarządzaniu mieniem publicznym nie było działaniem niewłaściwym. Zdaniem pracownika, jego postawa była przejawem troski o finanse publiczne, a on sam wystąpił w roli "sygnalisty", tj. osoby, która wskazuje na możliwe nieprawidłowości i z tego tytułu powinna podlegać ochronie, nie zaś zwolnieniu.

Z przedstawionym stanowiskiem nie zgodził się pracodawca, który w odpowiedzi na pozew podkreślał, że orzecznictwo Sądu Najwyższego pozwala na zwolnienie pracownika w takiej sytuacji. Na potwierdzenie powyższego pracodawca przytoczył wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2009 (sygn. II PK 156/2008), w którym stwierdzono, iż: "nie ulega wątpliwości, że brak zaufania do pracownika można uznać za uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę, zwłaszcza gdy pracownik zajmuje stanowisko kierownicze". Pracodawca podkreślał także, iż pan Ryszard nie miał prawa udać się z pominięciem drogi służbowej do przełożonego dyrektora - prezydenta miasta, w celu złożenia skargi oraz fakt, że w sprawie nie toczy się żadne postępowanie karne przeciwko dyrektorowi, ani też nie pojawiają się żadne oskarżenia o nieprawidłowości w zarządzaniu ZKM.

Przeciw takiemu stanowisku oponował pan Ryszard, wskazując, iż rzekoma utrata zaufania do pracownika jest pojęciem zbyt ogólnym i jako takie nie powinno być nadużywane. Zdaniem pracownika, podana przyczyna nie może być traktowana arbitralnie a do zwolnienia potrzebne są konkretne i solidne przesłanki, które w tej sytuacji nie występują. Pan Ryszard silnie akcentował swoje intencje, które zdecydowały o rozmowie z prezydentem oraz to, że nie działał personalnie przeciwko nikomu - kierował się wyłącznie dobrem zakładu pracy.

Sprawę rozstrzygnął sąd pracy, który w swoim wyroku przywrócił pana Ryszarda do pracy. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że istotnie stosunek pracy to więź, która wymaga zaufania pomiędzy pracodawcą a pracownikiem. Sąd nie zgodził się jednak zdecydowanie z pracodawcą, by w tym konkretnym przypadku można było powołać się przy zwolnieniu z pracy na utratę zaufania. Zdaniem sądu, pracodawca nie zrozumiał tezy wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2009 (sygn. II PK 156/2008). W dalszej, poza cytowaną, części wyroku pojawia się bowiem stwierdzenie, że warunkiem takiego zwolnienia pracownika: "jest to, aby zachowanie pracownika mogłoby być obiektywnie ocenione jako naganne, także wtedy, gdy jest to niezawinione". Pracodawca nie odniósł się do jeszcze jednego, istotnego fragmentu tego orzeczenia. Sąd Najwyższy wskazał, że utrata zaufania do pracownika, jako podstawa decyzji pracodawcy o wypowiedzeniu stosunku pracy, ma specyficzny, subiektywny charakter. "Nie każdy przypadek utraty zaufania do pracownika może być uznany za uzasadniający wypowiedzenie. Utrata zaufania musi mieć bowiem oparcie w przesłankach natury obiektywnej i racjonalnej. Nie może wynikać z samowoli, czy wyłącznie z subiektywnych uprzedzeń pracodawcy" - orzekł Sąd Najwyższy.

Z takim rozstrzygnięciem sprawy ponownie nie zgodził się pracodawca i od wyroku sądu rejonowego wywiódł apelację, w której podnosił te same argumenty co uprzednio. Jednak również sąd okręgowy stanął po stronie pana Ryszarda. Przyjmując jako własne uzasadnienie wyroku sądu rejonowego, drugi wyrok wskazywał na jeszcze jedną okoliczność. Nie było zdaniem sądu istotne w postawie pana Ryszarda, czy jego wątpliwości potwierdziły się, czy nie. Jeżeli pracownik posiada subiektywną ocenę potencjalnych problemów zakładu pracy i kieruje się przy tym dobrą wolą oraz chęcią uniknięcia tychże problemów, to postawa ta nie powinna być traktowana negatywnie, a tym bardziej nie może być podstawą do wypowiedzeniu umowy o pracę takiemu pracownikowi.

Wyrok sądu okręgowego był prawomocny. Pracodawca nie zaryzykował złożenia skargi kasacyjnej od wyroku. Pan Ryszard wrócił do pracy i nadal wykonuje obowiązki kierownika administracyjnego. Z jego perspektywy sprawa skończyła się pełnym zwycięstwem, niestety relacje w firmie nie są już tak dobre jak poprzednio. Historia pana Ryszarda winna pokazać zarówno pracownikom, jak i pracodawcom, że modna ostatnio "utrata zaufania", jako powód zwolnienia winna być traktowana szczególnie ostrożnie i mieć silne podstawy, w przeciwnym razie pracownikowi nie będzie trudno uzyskać od pracodawcy odszkodowania lub obronić swojego miejsca pracy.

 

Grzegorz Ilnicki - Trener Grupy ODiTK

 

 

 

10.12.2018

Innowacyjność w Polsce – jak to naprawdę wygląda?

Innowacyjność w Polsce ma różne oblicza. Dużo w tym kontekście mówi się o start-upach, i słusznie....

[więcej]
05.11.2018

Relacje – cichy zabójca sprzedaży?

Od kilku lat w procesach sprzedażowych kładzie się nacisk na budowanie relacji z klientem. Kierunek...

[więcej]
29.10.2018

Zmiany i nowości w wytycznych i certyfikacji IPMA

Najnowsza wersja „Wytycznych Kompetencji Indywidualnych w Zarządzaniu Projektami, Programami i...

[więcej]
15.10.2018

Planowanie programu rozwojowego – z kim i o czym rozmawiać

Fakt: Programy rozwojowe często nie osiągają założonych rezultatów.

[więcej]
01.10.2018

Grywalizacja – let's talk about fun

Super poważny zawodowy świat zmienia oblicze. Domaga się świeżości, lekkości i funu. Millenialsi,...

[więcej]
03.09.2018

Czego menadżer może się nauczyć od psa?

Zespoły mogły się już uczyć od dzikich gęsi. Sprawdzonym trenerem okazał się też koń. Mnie...

[więcej]
20.08.2018

Kto decyduje o wdrożeniu strategii organizacji - duży i mały obrazek

Typowy obrazek z polskich organizacji: zarząd wypracowuje strategię, a następnie zaprasza...

[więcej]
06.08.2018

Zator ogłoszony, czyli BIM w zamówieniach publicznych już w Polsce

Wyobraźmy sobie taką sytuację. Długo oczekiwana inwestycja w centrum miasta. Przebudowa, która...

[więcej]
23.07.2018

Kultura narodowa w biznesowej globalnej wiosce – czy nadal ma znaczenie?

Dlaczego w Arabii Saudyjskiej manekiny sklepowe nie mają głów?

[więcej]
09.07.2018

Związki zawodowe – czy pojawią się w każdej firmie?

Na początku czerwca 2018 r. sejm przyjął ustawę, która zasadniczo zmienia przepisy regulujące...

[więcej]
18.06.2018

Programy rozwojowe i model 70:20:10 – historia z happy endem?

Odnoszę wrażenie, iż wszyscy zgadzamy się, że model 70:20:10 powinien stanowić kręgosłup programów...

[więcej]
21.05.2018

Etyczna sprzedaż w branży ubezpieczeniowej – poszukiwanie jednorożca?

„Czy da się wyżyć w sprzedaży, nie oszukując?” – takim pytaniem zaskoczył mnie kilka dni temu...

[więcej]
07.05.2018

Mentoring – nie zaczynaj od ogona

Nie mogę wyjść z zaskoczenia, gdy w kolejnej organizacji, która uruchamia mentoring, stykam się z...

[więcej]
23.04.2018

BIM Manager – praca szuka człowieka

BIM (Building Information Modeling) - ten skrót od 2 lat jest niesłychanie „modny” w branży...

[więcej]
09.04.2018

To coach or not to coach – coaching menadżerski w ujęciu MAC

Certyfikowani coachowie i związane z tym specjalizacje mnożą się jak grzyby po deszczu. Dostępny...

[więcej]
05.03.2018

Wszystko zaczyna się od empatii – Design Thinking

Irytujesz się, kiedy podczas dyskusji pada stwierdzenie: „Spróbuj wejść w moje buty”? Jeżeli to...

[więcej]
19.02.2018

Nowy rok, nowe cele – strategia a procesy i pracownicy

Początek roku to dla wielu organizacji ogłoszenie nowych kierunków i celów strategicznych będących...

[więcej]
05.02.2018

Sposób na przełom w innowacjach

Co robić, gdy wszystkie nisko wiszące owoce zostały już zebrane? W życiu – wiadomo – zwykle trzeba...

[więcej]
29.01.2018

Microlearning – panaceum na oporny mózg

Kto nie chciałby uczyć się szybciej, łatwiej, efektywniej? Niestety mózg często stawia nam czynny...

[więcej]
15.01.2018

Różnorodność w zespole boli i leczy

Z różnorodnością spotykamy się coraz częściej. Dotyczy ona już nie tylko płci czy pokolenia, ale...

[więcej]
18.12.2017

Co było i co będzie – trendy w HR 2017-2018

Rok 2017 dobiega końca. To czas podsumowań tego, co się udało, co zrobiliśmy, ale też moment, w...

[więcej]
04.12.2017

Building Information Modeling (BIM) – nowy wymiar branży budowlanej

Branża budowlana to stale rosnące wymagania w obszarze tworzenia nowej infrastruktury oraz nowych...

[więcej]
20.11.2017

O systemie antymobbingowym i antydyskryminacyjnym w działaniu - reagowanie i monitorowanie

Efektywny system antydyskryminacyjny i antymobbingowy opiera się na trzech filarach:...

[więcej]
06.11.2017

Etykieta biznesu czyli o kulturze budowania relacji

Co jakiś czas, w różnych sytuacjach, mamy okazję obserwować zachowania osób pełniących ważne...

[więcej]
23.10.2017

Kultura feedbacku - o sile informacji zwrotnej

O sile informacji zwrotnej korygującej dane mi było przekonać się w pewne czerwcowe przedpołudnie...

[więcej]
06.10.2017

TRIZ - fakty i mity

Każdy menadżer staje przed wyzwaniami przez duże „W”, w których nie ma mowy o prostej poprawie...

[więcej]
15.09.2017

Wymagania w projektach zwinnych – działasz Agile czy tylko o tym mówisz

„Działamy teraz Agile” to częsta deklaracja, którą potem szybko i boleśnie weryfikuje codzienność.

[więcej]
04.09.2017

E-learning – pięć filarów sukcesu

Apetyt polskich firm i urzędów na e-learning rośnie. Niestety próby jego wykorzystania często...

[więcej]
20.08.2017

Ewolucja w sprzedaży – przystosuj się albo zgiń

Świat się zmienia. W każdej dowolnie wybranej dziedzinie, wiedza i zasób informacji podwajają się...

[więcej]
31.07.2017

Zdawać czy nie zdawać - certyfikacja project management

Zapytałam Justynę, certyfikowaną Project Manager oraz moją bliską przyjaciółkę, czy wiedza, którą...

[więcej]
17.07.2017

O pracy płytkiej i głębokiej

„Tak to można szatkować kapustę” – powiedziała moja współpracowniczka, gdy w związku ze spóźnieniem...

[więcej]
03.07.2017

HR bez procesów – w tym szaleństwie jest metoda

HR jest zwyczajowo postrzegany jako dział, który „wspiera organizację”, „zaspokaja potrzeby...

[więcej]
26.06.2017

AGILE – zwinny sposób na projekt nie tylko dla IT

Złośliwi mówią, że gdyby na książce kucharskiej napisać Agile, to jej sprzedaż by wzrosła. Fakty są...

[więcej]
05.06.2017

Na co masz apetyt? BUY IN dla inicjatyw HR

Przypomnij sobie ostatnią sytuację, gdy byłeś wilczo głodny. Wszystko, co czujesz, to: chcę jeść!...

[więcej]
22.05.2017

Chwila prawdy dla systemu antymobbingowego i antydyskryminacyjnego

W pewnej organizacji do działu HR wpłynęła anonimowa skarga dotycząca molestowania seksualnego,...

[więcej]
09.05.2017

Wyróżnij się - standardy obsługi klienta z pomysłem

„Dzień dobry, dzień dobry wiewiórki i bobry” – tym zdaniem zostałam powitana na pokładzie samolotu...

[więcej]
03.04.2017

Tech-trendy i symplifikacja, czyli jak rozwijać Millenialsów

Na polskim rynku pracy obecnie funkcjonują dwa główne pokolenia: X oraz Millenialsi (pokolenie Y)....

[więcej]
20.03.2017

Zarządzanie przez cele (MBO) dla menadżera

System zarządzania przez cele, opisany przez Petera Drucker’a w książce: „Praktyka zarządzania”,...

[więcej]
07.03.2017

Uzupełnianie kompetencji w projekcie zwinnym

Nikt nie ma już wątpliwości. Cokolwiek by się nie działo Murphy zadziała. Projekt zaawansowany....

[więcej]
06.02.2017

Sposób na "syndrom szczupaka"

Termin „syndrom szczupaka” pochodzi od eksperymentu przeprowadzonego przez niemieckiego zoologa...

[więcej]