14/10/2014

W samo Południe – bariery realizacji celu w procesie nawigacyjnym N.E.W.S.

2 października 2002 roku samoloty linii lotniczej Swissair nie opuściły swoich hangarów. Pasażerowie zostali z bezwartościowymi biletami w dłoniach. Gotówki na kontach nie starczyło, by wypełnić baki samolotów paliwem.

Przepływ pieniędzy się zatrzymał. Firma z 70-letnią tradycją stała się bankrutem. Trudności w firmie, które doprowadziły do takiego zakończenia zaczęły się dużo wcześniej. Z różnych powodów nie zostały zauważone, a przynajmniej nie mówiło się o nich głośno. Iluzja wielkości i niezniszczalności trwała prawie do końca towarzysząc upadkowi, niczym muzyka na tonącym Titanicu. Patrząc z dzisiejszej perspektywy, wspierając się wiedzą (jaką daje proces nawigacyjny N.E.W.S.) o zarządzaniu organizacjami i zespołem możemy powiedzieć, że przy podejmowaniu strategicznych decyzji nikt nie spojrzał na Południe. Chciano wierzyć, że bariery i trudności nie istnieją.

Historia linii lotniczych Swissair podawana jest, jako sztandarowy przykład tak zwanego myślenia grupowego. Myślenie grupowe ma miejsce w sytuacji,  gdy tak bardzo skupiamy się na sukcesie (który jest jedyną dopuszczalną opcją), że zapominamy o możliwych barierach, które mogą ten sukces uniemożliwić. W organizacjach takie zaklinanie rzeczywistości staje się częścią kultury i wyraża się w przekonaniu, że zwycięstwo jest jedyną opcją.  Szkoleni przeze mnie pracownicy jednej z firm ubrali to w humorystyczne stwierdzenie: "U nas nowy projekt jest wielkim sukcesem już w momencie ogłoszenia, że będzie realizowany - reszta to tylko formalności". Prawdziwe kłopoty zaczynają się, gdy ludzie przestają się z tego śmiać, a zaczynają na poważnie dzielić się na tych, którzy są z nami i tych, którzy są przeciwko nam. Ci, którzy są z nami, to ci, którzy się zgadzają, którzy nie mówią o problemach, nie zauważają ograniczeń. Reszta jest przeciwko nam. Konsekwencje takiej kultury organizacyjnej są takie, że każdy - kto chce pracować bezkonfliktowo (a czasem po prostu zachować pracę) - musi przestać myśleć o ograniczeniach i barierach, albo przestać o nich mówić. W konsekwencji ludzie i cała firma przestają te bariery zauważać.

Amerykański filozof George Berkeley zastanawiał się, czy upadające w lesie drzewo wyda dźwięk, jeśli nie będzie w pobliżu nikogo, kto mógłby je usłyszeć. Berkeley z pewnością doceniłby wysiłki wielu współczesnych liderów, zespołów i całych organizacji, którzy empirycznie sprawdzają tezę, że problemy nie istnieją, jeśli o nich nie mówimy. Góra lodowa, w którą uderzył Titanic raczej nie przejmowała się czy ktoś w nią wierzył, czy nie. Po prostu tam była.

Proces nawigacyjny N.E.W.S. to kompas, który pozwala nawigować bezpiecznie do celu i omijać góry lodowe bez udawania, że ich tam nie ma. W pierwszym artykule omawialiśmy kwestie Północne - związane z wyznaczaniem strategicznego kierunku działania. W drugim - kwestie Wschodnie - związane z budowaniem zaangażowania zespołu w realizację ustalonego kierunku strategicznego. Dzisiejsza, Południowa rozmowa dotyczy barier.

N.E.W.S. wskazuje na dwa główne typy barier, które uniemożliwiają osiągnięcie celu: bariery zewnętrzne i wewnętrzne. Te pierwsze to fizyczne trudności, wąskie gardła, braki zasobów, wiedzy i umiejętności, ograniczenia prawne i inne czynniki występujące w otoczeniu, które utrudniają realizację celów. Bariery wewnętrzne to przekonania w naszych głowach, które powodują, że realizacja czegoś przyjdzie nam łatwiej, albo trudniej. Ograniczenia w rozwoju firmy mogą wynikać zarówno z jednych, jak i drugich.

Proces nawigacyjny N.E.W.S. proponuje zespołom i organizacjom przyjrzenie się jak wygląda ich Południe. Na Południu są bariery i ograniczenia. Na Południu są wątpliwości. N.E.W.S. proponuje jednak coś więcej - konkretne kroki i narzędzia pracy z tymi barierami. Pracując na Południu tworzymy plan zarządzania ryzykiem, przyglądamy się różnym przekonaniom. Trudności w firmie w równym stopniu mogą wynikać z fizycznych trudności w otoczeniu, jak i z przekonań, jakie mają członkowie zespołu czy całej organizacji. O ile bariery zewnętrzne istnieją niezależnie od tego czy w nie wierzymy, czy nie - to magia naszych przekonań polega na tym, że wpływają na nasze realne działania. Henry Ford powiedział: "Jeśli sądzisz, że potrafisz, to masz rację, a jeśli sądzisz, że nie potrafisz, to też masz rację". Eksplorując Południe w procesie N.E.W.S. pracujemy zarówno z "twardymi" barierami zewnętrznymi, jak i "miękkimi" barierami wewnętrznymi.

Jednym z praktycznych narzędzi, którymi posługujemy się na Południu są "baby steps" - małe, dziecięce kroki. Swą nazwę zawdzięczają sposobowi uczenia się dziecka, które dokonując przełomowych, rewolucyjnych zmian w swoich umiejętnościach robi to drobnymi, niezauważalnymi z codziennej perspektywy etapami. Na przykład ucząc się chodzić każdego dnia trochę inaczej raczkuje, klęka, siedzi. Eksperymentuje ze swoim ciałem, robi jedną małą rzecz inaczej. Aż pewnego dnia po prostu wstaje. W procesie nawigacyjnym N.E.W.S. podobnie pracujemy z barierami. Doświadczenie pokazuje, że nagłe wprowadzanie zmian na drodze rewolucji rodzi nasz bunt. Efekty uzyskane metodą drobnych zmian w zachowaniach i nawykach przychodzą zaś naturalnie.

W maju 2001 roku, na kilka miesięcy przed bankructwem, firma Swissair świętowała swoje 70-te urodziny. W przekazywanych informacjach wskazywała, że "wyniki finansowe są tak słabe, że teraz może być tylko lepiej". Nie było. Zapomniano o Południu.

Na koniec mam do Ciebie prośbę.

Skrzyżuj ręce na piersiach, w słynnym z mowy ciała geście "zamknięcia". A teraz rozplącz ręce i skrzyżuj je jeszcze raz, tylko odwrotnie.

Zajęło to trochę czasu, choć wydawało się banalne, prawda? Nawet tak drobna zmiana potrafi być zaskakująco trudna, jeśli tylko to, co zmieniamy jest naszym nawykiem. W liniach Swissair nawykiem było niemówienie o problemach. W procesie nawigacyjnym N.E.W.S. jesteśmy świadomi tych mechanizmów. Stosowane w czasie warsztatów narzędzia stanowią skuteczną odpowiedź na pytanie jak pracować z barierami zarówno zewnętrznymi, jak i wewnętrznymi.

Zapraszam Cię do przeczytania kolejnego artykułu dotyczącego Zachodu. W kompasie N.E.W.S. Zachód to plan dojścia na wyznaczoną wcześniej Północ, w sposób zgodny z określonymi na Wschodzie wartościami i przy uwzględnieniu barier zlokalizowanych na Południu.

 

Michał Grzesik - Konsultant Grupy ODiTK

 

 

Materiały powiązane:

 

 

 

Autor artykułu
MICHAŁ GRZESIK
22/11/2021

Innowacje w czasie katastrofy klimatycznej

Potrzeba nam dziś rewolucyjnych, dysruptywnych innowacji - tysięcy nakładających się większych i...

4/10/2021

Docenianie - bo żeby docenić…. trzeba cenić

Jak to jest, że 80% badanych Polaków uważa, że warto doceniać, chciałoby być docenianych częściej i...

20/09/2021

Jaką wartość mają wartości w Twojej organizacji?

Jeśli przed pandemią - choć z trzaskiem - dźwigaliśmy braki w kulturze komunikacji czy współpracy w...

7/09/2021

CONTROLLER 5.0 - Controlling Leaders of To(morrow)Day

VUCA Times, globalizacja, Big Data, automatyzacja, robotyzacja, zamiana towarów w usługi, zwinne i...

30/08/2021

Na szerokie wody mnie weź – onboarding w zdalnym wydaniu

Nie zawsze łatwa decyzja o odejściu z poprzedniej firmy, nowe środowisko i zadania, a to wszystko w...

30/07/2021

Klimatyczny wstrząs dla biznesu - „Fit for 55”

Trudno nie dostrzegać symptomów zmian klimatu. Nie tylko zarządzający, ale też pracownicy firm na...

9/07/2021

Trening silnej woli latem (i nie tylko) – to możliwe!

Siła woli to pojęcie, o którym słyszy się stosunkowo często. Zazdrościmy jej tym, którzy ją mają....

21/06/2021

Inspiracja i pragmatyzm – program rozwojowy dla menadżerów w modelu 70:20:10 (case study)

Najbardziej lubię się uczyć na przykładach. Jest w nich dużo inspiracji, ale i lekcji o tym, co...

7/06/2021

Eksperymentowanie - Agile Mindset od kuchni

Zarządzanie w środowisku, w którym nie zachodziły częste zmiany, było relatywnie łatwe. Gdy jest...

24/05/2021

Jaka piękna katastrofa – lekcje płynące z Misji Apollo 13

Wszyscy wiemy, że warto uczyć się na sukcesach. A ja, tak jak bohater filmu Ridleya Scotta „Dobry...

10/05/2021

Nowe potrzeby to nowe benefity – jak zapewnić pracownikom wsparcie psychologiczne

Nowe potrzeby pracowników wymagają świeżego spojrzenia na benefity.

27/04/2021

Agile Mindset – hit czy kit?

Agile, agility, agile mindset, zwinność, agile leadership - to hasła, które od miesięcy są na...

19/04/2021

Na „covidową rzeczywistość” odpowiedz realizmem

Czy wiesz, że większość ludzi poświęca ponad 80% swojego życia na rozpamiętywanie tego, co było lub...

15/03/2021

Leadership w nowej normalności

O transformacji przywództwa mówiono od przynajmniej 10 lat. Jednak to ostatni rok pokazał prawdziwe...

18/01/2021

Zarządzanie konfliktem – ważny element dobrego przywództwa

Burza i pioruny, a potem ciche dni – znasz to? A może jednak od początku cisza, ale atmosfera w...

10/12/2020

Od czego zacząć, gdy spada sprzedaż?

Spadek sprzedaży stawia zarządzających firmą przed dylematem, jak najlepiej na zmiennym rynku...

27/11/2020

Czy sprzedawać wszystkim klientom?

Kiedy spadają przychody, rodzi się pokusa, by sprzedawać wszystkim klientom, którzy się pojawią....

18/11/2020

Zwinność jest wtedy, gdy piłka jest w grze – krótki przewodnik po AGILITY

W sporcie zwinność jest bezcenna. Szybkie podania, przejęcia, zmiany, przepływ energii między...

22/10/2020

Kogo zatrudnić na Dyrektora Sprzedaży? To zależy, co i jak ma sprzedawać

Firma chce się rozwijać, walczyć o rynek, w „covidowych” warunkach dodatkowo poszerzyła lub...

30/09/2020

Oczywiste problemy biznesowe i nieoczywiste odpowiedzi w czasach Covid-19

Wiele firm staje przed wyzwaniem dalszego projektowania swojego wzrostu w wyjątkowo zmiennym...

29/09/2020

Wirtualne przywództwo, czyli lider w digitalnym świecie

Przywództwo to świadomy wybór, sama charyzma nie wystarczy, by być dobrym liderem.

28/09/2020

Strategia w czasach pandemii

Często kryzys, obok zagrożenia, stwarza nowe okazje. Aby je dostrzec, trzeba być elastycznym....

4/09/2020

Tarcza 4.0. i kolejne zmiany w prawie pracy

Kolejna tarcza antykryzysowa wprowadziła sporo ważnych zmian w prawie pracy.

22/08/2020

Kontrolujesz własne decyzje? O pułapkach, które funduje nam mózg

Mózg wpada w wiele różnych pułapek, z których nie zdajemy sobie sprawy. A one mają wpływ na...

4/08/2020

BIM Koordynator – pierwsza linia obrony

Ostatni rok będziemy pamiętać nie tylko jako rok Covid-19, ale też rok gwałtownej rewolucji...

30/07/2020

Inne podejście do sukcesji

Wiadomo, że słowo 'sukces' kojarzy się pozytywnie. A co się stanie, kiedy dodamy do niego dwie...

29/06/2020

Are you ready to go online? Jak przygotować handlowców do transformacji sprzedaży

O transformacji sprzedaży do online mówiono od kilku dobrych lat, ale była to raczej aspiracja,...

15/06/2020

Projekt ekstremalny od środka – the good, the bad and the ugly

Niezwykłe czasy rodzą niezwykłe historie. Przedstawiam anatomię z projektu, który okazał się być...

1/06/2020

Jak motywować w nieprzewidywalnych czasach

Menadżerowie wciąż poszukują skutecznych sposobów motywowania swoich pracowników. A jeśli w tzw....

27/04/2020

O co tyle krzyku z odpornością psychiczną?

Wyobraź sobie, że jesteś wysoko w górach. Pogoda może zmienić się w każdej chwili. Czasem świeci...

6/04/2020

Ty kontra stres – o mądrej rozgrywce i przygotowaniu na nowe

Pamiętam, jak w 2008 roku pisałem artykuły o zarządzaniu stresem w obliczu kryzysu ekonomicznego,...

30/03/2020

Rozwój w czasach zarazy

Rozwój znajduje się w ćwiartce matrycy Eisenhowera: WAŻNE/NIEPILNE – tak pokazują moje...

23/03/2020

Liderze - doładuj pozytywne emocje

O różnicach pomiędzy byciem menadżerem a liderem powiedziano już bardzo dużo. Aktualna sytuacja to...

13/03/2020

Jak oswoić niepewność – redukuj swój lęk

Kto z nas lubi się bać? Nie chcemy lęku. Unikamy go na różne sposoby (mniej i bardziej zdrowe)....

13/03/2020

Praca zdalna – kluczowe kwestie prawne

W związku z przyspieszonym transferem do pracy zdalnej, stykamy się z pytaniami ze strony działów...

3/03/2020

Jak cię widzą, tak ci płacą – o znaczeniu ubioru w biznesie

Mówi się, że nie powinniśmy oceniać książki po okładce. A i tak często to robimy - wydajemy opinię...

24/02/2020

Zwinność wodospadu, czyli agile mindset

Turkusowe zarządzanie, samoorganizujące się zespoły, zwinność organizacji. Znamy to, prawda? Te i...

29/01/2020

Project management z perspektywy czasu – jak było i jak będzie

Kiedy poprosiliśmy ministra gospodarki o honorowy patronat nad konferencją Project Management,...

16/12/2019

Samoorganizujący się zespół? Tak, ale po sFRISowaniu

Typowa sytuacja: dołączyłeś do projektu Agile i wiesz, że macie stać się zespołem...

4/12/2019

Goodness is good for business – kilka słów o programach wellbeing

Weekend trwa jeszcze w najlepsze, a Ty myślisz tylko o tym, że następnego dnia musisz iść do pracy....