08.07.2019

Wódz z nerwami na wodzy

Jaka jest wspólna cecha menadżerów? Poza tym, że kierują ludźmi w organizacjach, zdecydowana większość z nich doświadcza jednej z najgroźniejszych chorób, na jakie cierpią liderzy naszych czasów: chronicznego stresu.

A stres działa destrukcyjnie, nie ma co do tego wątpliwości. Na samego menadżera, na jego zespół i na wyniki organizacji.

Przedłużający się stres jest jak równia pochyła, po której lider zsuwa się niebezpiecznie na krawędź przepaści, często takiej bez wyjścia. W dalszej części artykułu wyjaśnię, co robić, by utrzymać nerwy na wodzy. Ale najpierw: rozpoznanie wroga.

Poznaj wroga

Na poziomie neuronalnym chroniczny stres dosłownie pożera mózg. Kora oczodołowo-czołowa zanika, a wraz z nią takie funkcje psychiki jak: empatia, moralność, zdolności analizowania, planowania i podejmowania decyzji. Im słabiej działa kora czołowa, tym częściej i bardziej bezkarnie szaleje ciało migdałowate. A z nim sprawa nie jest prosta. Jeśli uzna, że coś zagraża jego właścicielowi, to natychmiast wysyła informację przez podwzgórze i przysadkę do nadnerczy, których zadaniem jest wyprodukować adrenalinę, noradrenalinę i kortyzol. W ten sposób wkraczamy do królestwa gospodarki hormonalnej organizmu.

Stres za pośrednictwem wymienionych hormonów rozlewa się po całym organizmie. Napinają się mięśnie, zwłaszcza te przykręgosłupowe, serce zaczyna bić szybciej, rośnie ciśnienie tętnicze, podnosi się poziom cukru we krwi, by zwiększyć wydajność energetyczną organizmu. Zwężają się naczynia krwionośne jamy brzusznej, aby spowolnić procesy trawienne. Siedzący za biurkiem człowiek na poziomie fizjologicznym doświadcza w swoim wnętrzu procesów adekwatnych do sytuacji bitewnej, w której walczy o życie. Hormony stresu kumulują się w jego organizmie, napięcia potęgują się, bo nie są rozładowywane. Problem z każdym dniem nawarstwia się i pogłębia.

Krajobraz bitewny

Kora czołowa obgryzana coraz zachłanniej przez stres nie tonuje zapędów ciała migdałowatego, co w pierwszym rzędzie prowadzi do problemów psychicznych, chronicznego zmęczenia, problemów z pamięcią i niekontrolowanych wybuchów złości, agresji, gniewu, problemów ze snem, apatii, cichych dni, nieustannych huśtawek nastroju. Do takich postaw przyczynia się fakt, że nadmiar kortyzolu we krwi obniża poziom testosteronu. Efektem tego jest dla przykładu tendencja do odkładania się tłuszczu na brzuchu, a ten okazuje się istną fabryką żeńskiego hormonu estrogen. Stąd coraz większa tendencja do napadów smutku, rzewności, ckliwości, poczucia rozbicia.

Lider traci zdolność szybkiego podejmowania decyzji, pewność siebie, przebojowość i zdecydowanie. Coraz trudniej jest mu wywierać wpływ na otoczenie, motywować i inspirować innych.

Z czasem mogą pojawić się nawet stany lękowe. Spada efektywność, zaangażowanie, motywacja. Lider popełnia coraz więcej błędów. Wyniki pracy spadają na łeb, na szyję albo nie spadają, ale ich utrzymanie wiąże się z coraz większym wysiłkiem, frustracją, przemęczeniem. Obniżają się zdolności społeczne, poczucie pewności siebie. Rośnie niechęć do ludzi, do przebywania w ich towarzystwie. Stąd już tylko krok do wypalenia zawodowego...

Warunki utrzymania pokoju

Co robić, by zadbać o siebie i uwolnić się od zagrożeń związanych z chronicznym stresem?

Po pierwsze zachęcam do aktywności fizycznej, uprawiania jakiejś dyscypliny sportu. Najlepiej, żeby miało to miejsce cyklicznie, nie spontanicznie, chociaż trzy razy w tygodniu. Wystarczy po pół godziny. Ruch działa oczyszczająco, pozwala odprowadzać z organizmu hormony stresu, które w nim zalegają. Dodatkowo odwraca większość z wymienionych przeze mnie destrukcyjnych procesów chorobowych wszystkich narządów ciała. Ruch fizyczny to nasz darmowy, osobisty lekarz.

Drugim czynnikiem jest sen. Warto się wysypiać. Sen również dosłownie leczy. Można powiedzieć metaforycznie, że w trakcie snu organizm wysyła w teren ekipy remontowe do wszystkich narządów ciała, które wymagają naprawy. Nie oszukuj się, że ty potrzebujesz tylko czterech godzin. Nie wmawiaj sobie, że wyśpisz się na urlopie albo w trakcie weekendu. Organizm w rytmie dobowym wymaga 7-8 godzin snu, minimum 6, a jeśli choć tego minimum nie dostaje, zaczyna osuwać się w kierunku licznych zaburzeń, dysfunkcji i chorób.

Po trzecie, naprawdę jesteś tym, co jesz. Twój sposób odżywiania ma ogromny wpływ na to, jak żyjesz, jaki jest twój stosunek do siebie, ludzi i pracy. Zdrowie na talerzu przekłada się na zdrowe relacje, efektywność i motywację, energię do działania, wyniki twojej pracy. Skoro już tyle pisałem o testosteronie, to dodam również, że są takie warzywa, jak brukselka, kapusta, kalafior, brokuły, które zawierają phyto-testosteron naturalnie wzbogacający nas w ten ważny hormon. Warto pogłębiać swoją wiedzę na temat odżywiania. Nasza zbiorowa świadomość wciąż tkwi wśród starych, ograniczających przekonań wpojonych nam przez nasze babcie i mamy. Zwyczaje, tradycje, schematy myślowe, pewniki kształtują nas również w sposób szkodliwy, obniżający jakość naszego życia. Dobrze jest czasem te różne pewniki zweryfikować.

Wzmacniaj swoją odporność psychiczną. Nauka od lat dostarcza badań potwierdzających skuteczne działanie różnych technik relaksacyjnych i medytacji w zakresie neutralizacji szkodliwego działania stresu. Uzbrój się w sprawdzone strategie - poszukuj wiedzy na szkoleniach i warsztatach, na których przetrenujesz ćwiczenia poprawiające nie tylko zdolność reagowania na pojawiający się stres, ale też neutralizowania sytuacji, które ten stres wywołują.

(S)pokój lidera

Odżywiony, wyspany, pełen sił witalnych, wydolny organizm lidera wspiera go w praktykach neutralizowania stresu. W zdrowym ciele, zdrowy duch. To powiedzenie jest wciąż aktualne. Jeśli lider dba o swoje ciało, nie zaśmieca go, troszczy się o nie, to i ono rewanżuje się większą odpornością na wyzwania jego codzienności.

Mam dla ciebie propozycję. Stań na chwilę w lekkim rozkroku, wyprostuj się, wypnij pierś do przodu, ramiona odchyl do tyłu, lekko unieś głowę, pomyśl o czymś przyjemnym, uśmiechnij się. Oddychaj głęboko do dołu brzucha. Wdech... wydech... Postój w takiej pozycji chociaż ze dwie minuty... Twój mózg już reaguje. System hormonalny podąża za nim. Mózg daje mu sygnał do produkcji hormonów szczęścia. Wdech... wydech... Endorfiny, dopaminy, serotoniny zaczynają uwalniać się do twojego krwioobiegu. Sprawiają, że czujesz radość, przypływ energii, wolę działania, motywację. Czujesz to? Właśnie zaczynasz świadomie i praktycznie zarządzać swoim dobrostanem wewnętrznym.

To wszystko, o czym piszę i czego uczę, jest dobre, służące, przyjemne, spójne z ludzką psychiką i ciałem. Lider wyposażony w świadomość takich technik i narzędzi, umiejący je stosować, zarządzający swoim dobrostanem, potrafi skutecznie realizować swoje zadania, czerpiąc z dostępu do wszystkich swoich zasobów świadomego przywódcy. Specyfiki naszych czasów nie zmienisz, ale możesz wpłynąć na to, co i jak będziesz robił, by zadbać o swój wewnętrzny balans. Dzięki niemu będziesz w stanie w pożądany sposób oddziaływać na członków swojej rodziny, podwładnych, współpracowników, klientów, projekty, cele i wyzwania, przed jakimi w swojej codzienności stajesz.

Konrad Wilk, Trener GRUPY ODITK

27.05.2019

Załatwiony w białych rękawiczkach

Menadżerze, markę osobistą buduj wtedy, kiedy masz pracę.

[więcej]
15.05.2019

BIM - siła kompetentnego zespołu

Ostatni rok to czas niezwykle intensywnego rozwoju BIM (Building Information Modeling) w Polsce....

[więcej]
08.04.2019

Głodni doceniania, czyli słów kilka o roli docenienia w miejscu pracy

Paradoks dzisiejszych czasów: mnożą się programy uznaniowe i benefitowe dla pracowników, a poziom...

[więcej]
26.03.2019

Złoto ukryte u konstruktorów, czyli Design For Assembly (DFA)

Realia pracy konstruktorów zwykle wyglądają tak, że menadżerowie oczekują od nich sporego tempa. Bo...

[więcej]
04.03.2019

Jak, a nie co – kiedy proces jest ważniejszy niż cel

Ludzie odnoszący sukcesy i ich nieodnoszący mają takie same cele.

[więcej]
18.02.2019

Business acumen, czyli czy leci z nami pilot

Poprawa EBITDA o 2,5% jest jednym z celów strategicznych pewnej firmy. Brzmi sensownie. Ale czy...

[więcej]
21.01.2019

Menadżerze, chcesz „uczynić” ludzi odpowiedzialnymi?

Jednym z wyzwań, o których najczęściej mówią liderzy, jest brak odpowiedzialności w ich...

[więcej]
09.01.2019

Storywatching w działaniach HR

W grudniu „Forbes” opublikował listę najlepiej zarabiających Youtuberów. Na jej szczycie znalazł...

[więcej]
17.12.2018

Trendy rozwojowe 2018/2019 – czym bije serce rozwoju?

I znów znienacka dopadł nas koniec roku! Myślę, że nie tylko mnie zatrważa, jak czas po prostu...

[więcej]
10.12.2018

Innowacyjność w Polsce – jak to naprawdę wygląda?

Innowacyjność w Polsce ma różne oblicza. Dużo w tym kontekście mówi się o start-upach, i słusznie....

[więcej]
05.11.2018

Relacje – cichy zabójca sprzedaży?

Od kilku lat w procesach sprzedażowych kładzie się nacisk na budowanie relacji z klientem. Kierunek...

[więcej]
29.10.2018

Zmiany i nowości w wytycznych i certyfikacji IPMA

Najnowsza wersja „Wytycznych Kompetencji Indywidualnych w Zarządzaniu Projektami, Programami i...

[więcej]
15.10.2018

Planowanie programu rozwojowego – z kim i o czym rozmawiać

Fakt: Programy rozwojowe często nie osiągają założonych rezultatów.

[więcej]
01.10.2018

Grywalizacja – let's talk about fun

Super poważny zawodowy świat zmienia oblicze. Domaga się świeżości, lekkości i funu. Millenialsi,...

[więcej]
03.09.2018

Czego menadżer może się nauczyć od psa?

Zespoły mogły się już uczyć od dzikich gęsi. Sprawdzonym trenerem okazał się też koń. Mnie...

[więcej]
20.08.2018

Kto decyduje o wdrożeniu strategii organizacji - duży i mały obrazek

Typowy obrazek z polskich organizacji: zarząd wypracowuje strategię, a następnie zaprasza...

[więcej]
06.08.2018

Zator ogłoszony, czyli BIM w zamówieniach publicznych już w Polsce

Wyobraźmy sobie taką sytuację. Długo oczekiwana inwestycja w centrum miasta. Przebudowa, która...

[więcej]
23.07.2018

Kultura narodowa w biznesowej globalnej wiosce – czy nadal ma znaczenie?

Dlaczego w Arabii Saudyjskiej manekiny sklepowe nie mają głów?

[więcej]
09.07.2018

Związki zawodowe – czy pojawią się w każdej firmie?

Na początku czerwca 2018 r. sejm przyjął ustawę, która zasadniczo zmienia przepisy regulujące...

[więcej]
18.06.2018

Programy rozwojowe i model 70:20:10 – historia z happy endem?

Odnoszę wrażenie, iż wszyscy zgadzamy się, że model 70:20:10 powinien stanowić kręgosłup programów...

[więcej]
21.05.2018

Etyczna sprzedaż w branży ubezpieczeniowej – poszukiwanie jednorożca?

„Czy da się wyżyć w sprzedaży, nie oszukując?” – takim pytaniem zaskoczył mnie kilka dni temu...

[więcej]
07.05.2018

Mentoring – nie zaczynaj od ogona

Nie mogę wyjść z zaskoczenia, gdy w kolejnej organizacji, która uruchamia mentoring, stykam się z...

[więcej]
23.04.2018

BIM Manager – praca szuka człowieka

BIM (Building Information Modeling) - ten skrót od 2 lat jest niesłychanie „modny” w branży...

[więcej]
09.04.2018

To coach or not to coach – coaching menadżerski w ujęciu MAC

Certyfikowani coachowie i związane z tym specjalizacje mnożą się jak grzyby po deszczu. Dostępny...

[więcej]
05.03.2018

Wszystko zaczyna się od empatii – Design Thinking

Irytujesz się, kiedy podczas dyskusji pada stwierdzenie: „Spróbuj wejść w moje buty”? Jeżeli to...

[więcej]
19.02.2018

Nowy rok, nowe cele – strategia a procesy i pracownicy

Początek roku to dla wielu organizacji ogłoszenie nowych kierunków i celów strategicznych będących...

[więcej]
05.02.2018

Sposób na przełom w innowacjach

Co robić, gdy wszystkie nisko wiszące owoce zostały już zebrane? W życiu – wiadomo – zwykle trzeba...

[więcej]
29.01.2018

Microlearning – panaceum na oporny mózg

Kto nie chciałby uczyć się szybciej, łatwiej, efektywniej? Niestety mózg często stawia nam czynny...

[więcej]
15.01.2018

Różnorodność w zespole boli i leczy

Z różnorodnością spotykamy się coraz częściej. Dotyczy ona już nie tylko płci czy pokolenia, ale...

[więcej]
18.12.2017

Co było i co będzie – trendy w HR 2017-2018

Rok 2017 dobiega końca. To czas podsumowań tego, co się udało, co zrobiliśmy, ale też moment, w...

[więcej]
04.12.2017

Building Information Modeling (BIM) – nowy wymiar branży budowlanej

Branża budowlana to stale rosnące wymagania w obszarze tworzenia nowej infrastruktury oraz nowych...

[więcej]
20.11.2017

O systemie antymobbingowym i antydyskryminacyjnym w działaniu - reagowanie i monitorowanie

Efektywny system antydyskryminacyjny i antymobbingowy opiera się na trzech filarach:...

[więcej]
06.11.2017

Etykieta biznesu czyli o kulturze budowania relacji

Co jakiś czas, w różnych sytuacjach, mamy okazję obserwować zachowania osób pełniących ważne...

[więcej]
23.10.2017

Kultura feedbacku - o sile informacji zwrotnej

O sile informacji zwrotnej korygującej dane mi było przekonać się w pewne czerwcowe przedpołudnie...

[więcej]
06.10.2017

TRIZ - fakty i mity

Każdy menadżer staje przed wyzwaniami przez duże „W”, w których nie ma mowy o prostej poprawie...

[więcej]
15.09.2017

Wymagania w projektach zwinnych – działasz Agile czy tylko o tym mówisz

„Działamy teraz Agile” to częsta deklaracja, którą potem szybko i boleśnie weryfikuje codzienność.

[więcej]
04.09.2017

E-learning – pięć filarów sukcesu

Apetyt polskich firm i urzędów na e-learning rośnie. Niestety próby jego wykorzystania często...

[więcej]
20.08.2017

Ewolucja w sprzedaży – przystosuj się albo zgiń

Świat się zmienia. W każdej dowolnie wybranej dziedzinie, wiedza i zasób informacji podwajają się...

[więcej]
31.07.2017

Zdawać czy nie zdawać - certyfikacja project management

Zapytałam Justynę, certyfikowaną Project Manager oraz moją bliską przyjaciółkę, czy wiedza, którą...

[więcej]
17.07.2017

O pracy płytkiej i głębokiej

„Tak to można szatkować kapustę” – powiedziała moja współpracowniczka, gdy w związku ze spóźnieniem...

[więcej]