7/03/2016

Zacznij słuchać głośniej

Czy doświadczyłeś kiedykolwiek sytuacji, w której poczułeś się całkowicie niezrozumiany, pomimo że włożyłeś wiele wysiłku w to, aby klarownie przedstawić swoją wizję/zdanie/pomysł? Dodam jeszcze, że brak zrozumienia odkryłeś dopiero po czasie, gdy zobaczyłeś efekt pracy swojego zespołu.

Czy zdarzyło Ci się wtedy zarzucać sobie, jak mogłeś przeoczyć ważne sygnały zdradzające, że całkowicie się rozmijacie? Wiesz, gdzie popełniłeś błąd? Prawdopodobnie tak jak i ja nie potrafisz słuchać. Brak umiejętności słuchania to niestety dość powszechna cecha menedżerów. Może prowadzić do poważnych konsekwencji. Lider, który nie potrafi słuchać, odcina się od ważnych informacji, które mogłyby mu pomóc zażegnać kryzysową sytuację lub wdrożyć innowacyjne pomysły.

Zastanawiające jest dla to czy praktyka menedżerska przypadkiem nie "tępi" tej umiejętności. Czy tak jak ja rozpoznajesz u siebie któreś z poniższych zachowań?

  • Mam skłonność, by mówić więcej od innych.
  • Szybko wyciągam wnioski i wyrażam swoją opinię, jeszcze zanim rozmówca skończy wypowiedź.
  • Jestem niecierpliwy i nie mogę się doczekać na swoją kolej do zabrania głosu.
  • Łatwo się rozpraszam.
  • Łatwo wydaję opinię na temat rozmówców.
  • Chcę jak najszybciej przejść do sedna sprawy.
  • Nie interesują mnie emocje ludzi, chcę tylko wiedzieć co zrobili.
  • Często zapominam o tym, co mi ktoś powiedział.
  • Słucham wybiórczo, skupiając uwagę tylko na niektórych kwestiach.
  • Szybko się denerwuję, kiedy słyszę coś, co mi się nie podoba i reaguję niezadowoleniem na złe wiadomości.

Znak czasów?

Jeżeli twierdząco odpowiedziałeś na kilka lub wszystkie powyższe punkty, to znaczy, że jesteś złym słuchaczem, nie posiadasz umiejętności słuchania lub w najbardziej optymistycznej wersji jesteś, jak ja, słabym słuchaczem. Zatrważające, gdy zestawimy to z wynikami badań, które mówią, że w ciągu typowego dnia pracy 45 % czasu spędzamy na słuchaniu, 30% na mówieniu, a 85% naszej wiedzy zdobywamy właśnie słuchając. Nieprzypadkowo przywódcy, którzy potrafią słuchać, uważani są za bardziej skutecznych i efektywnych (przytoczone za K. Murray, Inspirująca komunikacja).

Szukając dalej, zastanawiam się czy może związane to jest z faktem, że jestem wzrokowcem? A może z tym, że żyjemy w czasach, w których nie do końca prawdziwe jest motto: "że mowa jest srebrem, a milczenie złotem"? W porównaniu do mieszkańców lasów tropikalnych, którzy z odległości kilkuset metrów potrafią usłyszeć i zinterpretować najdrobniejsze bodźce akustyczne, jesteśmy po prostu upośledzeni poznawczo. Kanadyjski kompozytor i teoretyk muzyki Raymond Murray Schaffer już w latach 70. zwrócił uwagę na to, że człowiek zachodu ery postindustrialnej spędza życie w środowisku lo-fi czyli takim, w którym hałas wypiera czytelne dla nas bodźce słuchowe i czyni nas praktycznie "głuchymi".

Powrót do korzeni

Antropologowie badający bardziej akustyczne kultury, ale też codzienne doświadczenia osób niewidomych, przekonują, że głębokie słuchanie prowadzi do całkowicie odmiennego postrzegania czasu, przestrzeni oraz związków logicznych. To, co nam może pomóc w doskonaleniu umiejętności (tak rzadkiej obecnie, że może warto nazwać ją darem), to fakt, że z natury jesteśmy nastawieni na słuchanie. Dziecko od chwili swych narodzin słucha i nasłuchuje obecności rodziców, których bliskość daje mu poczucie bezpieczeństwa. Później, gdy dorasta, to właśnie słuchanie rodziców daje mu pewność w poznawaniu i rozumieniu świata, wydarzeń i zjawisk. Poprzez słuchanie rodziców dziecko uczy się świata.

Jak wrócić więc do korzeni? Pomocne, w mojej opinii, jest doskonalenie 7 podstawowych technik efektywnego słuchania:

1. Okazuj uwagę - nie przerywaj, rób notatki, patrz na rozmówcę. Nie ty jesteś ważny. Unikaj ocen. Demonstruj, że słuchasz uważnie. Uważaj na sygnały niewerbalne swoje i rozmówcy.

2. Ćwicz empatię - nazywaj emocje, które zauważyłeś.

3. Wyjaśniaj i interpretuj - proś o dodatkowe wyjaśnienia.

4. Zadawaj pytania - zwłaszcza otwarte.

5. Odzwierciedlaj - powtarzaj myśl rozmówcy własnymi słowami.

6. Rób podsumowanie i dziękuj - za czas i zaangażowanie. Nawet jeśli myślisz, że spotkanie nie wniosło nowej wartości.

7. Działaj - słuchaj z nastawieniem na działanie, stwórz plan dalszych działań.

Świadome słuchanie może nam pomóc budować zaangażowanie. Zapewnia szacunek, oddanie i zaufanie pracowników. Z pewnością umiejętność słuchania jest jedną z najważniejszych cech lidera w oczach pracowników. Niemal 40% pracowników polskich firm uważa, że za mało jest stylu angażującego, którego głównym filarem jest słuchanie (badania PARP i Values 2015). Jeżeli twoi pracownicy, współpracownicy zauważą, że nie przywiązujesz większej uwagi do słuchania, to możesz być pewien, że oni też nie będą słuchać swoich współpracowników czy klientów. Co możesz zrobić? Zacznij słuchać głośniej!

Iwona Skiba, Dyrektor Obszaru Szkoleń Psychologii Biznesu GRUPY ODITK

Autor artykułu
Iwona Skiba
4/10/2021

Docenianie - bo żeby docenić…. trzeba cenić

Jak to jest, że 80% badanych Polaków uważa, że warto doceniać, chciałoby być docenianych częściej i...

20/09/2021

Jaką wartość mają wartości w Twojej organizacji?

Jeśli przed pandemią - choć z trzaskiem - dźwigaliśmy braki w kulturze komunikacji czy współpracy w...

7/09/2021

CONTROLLER 5.0 - Controlling Leaders of To(morrow)Day

VUCA Times, globalizacja, Big Data, automatyzacja, robotyzacja, zamiana towarów w usługi, zwinne i...

30/08/2021

Na szerokie wody mnie weź – onboarding w zdalnym wydaniu

Nie zawsze łatwa decyzja o odejściu z poprzedniej firmy, nowe środowisko i zadania, a to wszystko w...

30/07/2021

Klimatyczny wstrząs dla biznesu - „Fit for 55”

Trudno nie dostrzegać symptomów zmian klimatu. Nie tylko zarządzający, ale też pracownicy firm na...

9/07/2021

Trening silnej woli latem (i nie tylko) – to możliwe!

Siła woli to pojęcie, o którym słyszy się stosunkowo często. Zazdrościmy jej tym, którzy ją mają....

21/06/2021

Inspiracja i pragmatyzm – program rozwojowy dla menadżerów w modelu 70:20:10 (case study)

Najbardziej lubię się uczyć na przykładach. Jest w nich dużo inspiracji, ale i lekcji o tym, co...

7/06/2021

Eksperymentowanie - Agile Mindset od kuchni

Zarządzanie w środowisku, w którym nie zachodziły częste zmiany, było relatywnie łatwe. Gdy jest...

24/05/2021

Jaka piękna katastrofa – lekcje płynące z Misji Apollo 13

Wszyscy wiemy, że warto uczyć się na sukcesach. A ja, tak jak bohater filmu Ridleya Scotta „Dobry...

10/05/2021

Nowe potrzeby to nowe benefity – jak zapewnić pracownikom wsparcie psychologiczne

Nowe potrzeby pracowników wymagają świeżego spojrzenia na benefity.

27/04/2021

Agile Mindset – hit czy kit?

Agile, agility, agile mindset, zwinność, agile leadership - to hasła, które od miesięcy są na...

19/04/2021

Na „covidową rzeczywistość” odpowiedz realizmem

Czy wiesz, że większość ludzi poświęca ponad 80% swojego życia na rozpamiętywanie tego, co było lub...

15/03/2021

Leadership w nowej normalności

O transformacji przywództwa mówiono od przynajmniej 10 lat. Jednak to ostatni rok pokazał prawdziwe...

18/01/2021

Zarządzanie konfliktem – ważny element dobrego przywództwa

Burza i pioruny, a potem ciche dni – znasz to? A może jednak od początku cisza, ale atmosfera w...

10/12/2020

Od czego zacząć, gdy spada sprzedaż?

Spadek sprzedaży stawia zarządzających firmą przed dylematem, jak najlepiej na zmiennym rynku...

27/11/2020

Czy sprzedawać wszystkim klientom?

Kiedy spadają przychody, rodzi się pokusa, by sprzedawać wszystkim klientom, którzy się pojawią....

18/11/2020

Zwinność jest wtedy, gdy piłka jest w grze – krótki przewodnik po AGILITY

W sporcie zwinność jest bezcenna. Szybkie podania, przejęcia, zmiany, przepływ energii między...

22/10/2020

Kogo zatrudnić na Dyrektora Sprzedaży? To zależy, co i jak ma sprzedawać

Firma chce się rozwijać, walczyć o rynek, w „covidowych” warunkach dodatkowo poszerzyła lub...

30/09/2020

Oczywiste problemy biznesowe i nieoczywiste odpowiedzi w czasach Covid-19

Wiele firm staje przed wyzwaniem dalszego projektowania swojego wzrostu w wyjątkowo zmiennym...

29/09/2020

Wirtualne przywództwo, czyli lider w digitalnym świecie

Przywództwo to świadomy wybór, sama charyzma nie wystarczy, by być dobrym liderem.

28/09/2020

Strategia w czasach pandemii

Często kryzys, obok zagrożenia, stwarza nowe okazje. Aby je dostrzec, trzeba być elastycznym....

4/09/2020

Tarcza 4.0. i kolejne zmiany w prawie pracy

Kolejna tarcza antykryzysowa wprowadziła sporo ważnych zmian w prawie pracy.

22/08/2020

Kontrolujesz własne decyzje? O pułapkach, które funduje nam mózg

Mózg wpada w wiele różnych pułapek, z których nie zdajemy sobie sprawy. A one mają wpływ na...

4/08/2020

BIM Koordynator – pierwsza linia obrony

Ostatni rok będziemy pamiętać nie tylko jako rok Covid-19, ale też rok gwałtownej rewolucji...

30/07/2020

Inne podejście do sukcesji

Wiadomo, że słowo 'sukces' kojarzy się pozytywnie. A co się stanie, kiedy dodamy do niego dwie...

29/06/2020

Are you ready to go online? Jak przygotować handlowców do transformacji sprzedaży

O transformacji sprzedaży do online mówiono od kilku dobrych lat, ale była to raczej aspiracja,...

15/06/2020

Projekt ekstremalny od środka – the good, the bad and the ugly

Niezwykłe czasy rodzą niezwykłe historie. Przedstawiam anatomię z projektu, który okazał się być...

1/06/2020

Jak motywować w nieprzewidywalnych czasach

Menadżerowie wciąż poszukują skutecznych sposobów motywowania swoich pracowników. A jeśli w tzw....

27/04/2020

O co tyle krzyku z odpornością psychiczną?

Wyobraź sobie, że jesteś wysoko w górach. Pogoda może zmienić się w każdej chwili. Czasem świeci...

6/04/2020

Ty kontra stres – o mądrej rozgrywce i przygotowaniu na nowe

Pamiętam, jak w 2008 roku pisałem artykuły o zarządzaniu stresem w obliczu kryzysu ekonomicznego,...

30/03/2020

Rozwój w czasach zarazy

Rozwój znajduje się w ćwiartce matrycy Eisenhowera: WAŻNE/NIEPILNE – tak pokazują moje...

23/03/2020

Liderze - doładuj pozytywne emocje

O różnicach pomiędzy byciem menadżerem a liderem powiedziano już bardzo dużo. Aktualna sytuacja to...

13/03/2020

Jak oswoić niepewność – redukuj swój lęk

Kto z nas lubi się bać? Nie chcemy lęku. Unikamy go na różne sposoby (mniej i bardziej zdrowe)....

13/03/2020

Praca zdalna – kluczowe kwestie prawne

W związku z przyspieszonym transferem do pracy zdalnej, stykamy się z pytaniami ze strony działów...

3/03/2020

Jak cię widzą, tak ci płacą – o znaczeniu ubioru w biznesie

Mówi się, że nie powinniśmy oceniać książki po okładce. A i tak często to robimy - wydajemy opinię...

24/02/2020

Zwinność wodospadu, czyli agile mindset

Turkusowe zarządzanie, samoorganizujące się zespoły, zwinność organizacji. Znamy to, prawda? Te i...

29/01/2020

Project management z perspektywy czasu – jak było i jak będzie

Kiedy poprosiliśmy ministra gospodarki o honorowy patronat nad konferencją Project Management,...

16/12/2019

Samoorganizujący się zespół? Tak, ale po sFRISowaniu

Typowa sytuacja: dołączyłeś do projektu Agile i wiesz, że macie stać się zespołem...

4/12/2019

Goodness is good for business – kilka słów o programach wellbeing

Weekend trwa jeszcze w najlepsze, a Ty myślisz tylko o tym, że następnego dnia musisz iść do pracy....

15/11/2019

Rozwój po nowemu – WOW w procesach rozwojowych

Zmiana pokoleniowa w firmach, wszechobecna technologia i rzeczywistość VUCA kształtują nowe...