15.12.2014

Zadaniowy czas pracy

Dariusz został zatrudniony jako przedstawiciel handlowy. Zarówno dla pracodawcy, jak i dla niego elastyczność była dużą wartością. Dariusz wiedział, że w firmie wszyscy przedstawiciele handlowi pracują w zadaniowym czasie pracy i akceptował to. Do czasu.

Na początku praca układała się płynnie. Służbowy telefon, komputer i samochód były podstawowymi narzędziami pracy Dariusza. Jego zadanie było proste. Odwiedzać sklepy, organizować akcje promocyjne i prowadzić sprzedaż. Wszystko to było ubrane w plany sprzedażowe, które były ustalane na poszczególne kwartały. Przedstawiciele handlowi byli rozliczani z efektów sprzedażowych. Sam sposób wykonywania pracy leżał już w zakresie ich swobodnego uznania. Zadanie wydawało się jasne – nakręcać sprzedaż i realizować plan.

Problemy zaczęły się pojawiać, gdy firmie, w której pracował Dariusz urosła konkurencja. Sprzedaż była coraz trudniejsza i osiąganie zakładanych wyników pracy kosztowało przedstawicieli handlowych coraz więcej czasu. Dariusz zaczął zastanawiać się nad tym, jak zadaniowy czas pracy ma się do norm czasu pracy pracowników i wynagrodzenia za godziny nadliczbowe.

Kodeks pracy w art. 140 dopuszcza wykonywanie pracy przez pracowników nie w ramach określonych godzin, ale wskazanych zadań. W przypadku Dariusza zadania te można było podsumować w prosty sposób: „jeździj, sprzedawaj, wyrabiaj plan”. Kłopot w tym, że przepisy Kodeksu pracy nakładają na pracodawców dużo bardziej rozbudowane obowiązki. Zgodnie ze wspomnianym art. 140 Kodeksu pracy, pracodawca, w porozumieniu z pracownikiem, powinien określić czas, który potrzebny jest na wykonanie określonych zadań.

Pracodawca Dariusza nie określił mu konkretnych zadań do wykonania. Nie wskazał czynności, których oczekiwał od pracownika oraz sposobu ich wykonywania. Oczekiwał jedynie od niego, aby ten korzystając z dużej swobody oraz powierzonych mu narzędzi pracy dostarczał odpowiedniego wyniku sprzedażowego.

Dariusz doszedł do przeświadczenia, iż powyższa formuła sprawia, że po pierwsze przerzuca się na niego ryzyko prowadzonej działalności, a po drugie narusza przepisy o czasie pracy. Pracownik zatrudniony w zadaniowym czasie pracy powinien bowiem wykonywać swoje zadania w ramach 40-godzinnego tygodnia pracy. Przynajmniej tak powinny być ułożone jego zadania, aby było to wykonalne. Co więcej, swoboda, którą cieszy się pracownik przy wykonywaniu pracy nie zmienia dwóch okoliczności. Pierwsza odnosi się do treści definicji stosunku pracy zawartej w art. 22 § 1 Kodeksu pracy, zgodnie z którą pracownik wykonuje pracę pod kierownictwem pracodawcy, co oznacza, że zadania, cele oraz sposób ich wykonywania określa pracodawca. Po drugie, zgodnie z art. 117 ­– pracownik nie ponosi ryzyka związanego z działalnością pracodawcy. Przejawem takiego ryzyka jest zakładanie pożądanych celów gospodarczych. W związku z tym, konstrukcja zatrudnienia, w której funkcjonował Dariusz nie była dopuszczalna. Pracodawca powinien po pierwsze planować zadania pracownika i powierzać mu je wprost do wykonania. Powinien też skonsultować zakres działań z Dariuszem oraz ustalić, czy są one możliwe do wykonania w ramach norm czasu pracy pracownika.

W tym przypadku nie były. Szczególnie, gdy po pojawieniu się nowej konkurencji, pracownicy musieli pracować coraz więcej. Dariusz nie wytrzymał presji sprzedażowej i odszedł z pracy. Złożył także pozew przeciwko pracodawcy domagając się zapłaty za godziny nadliczbowe.

Pracodawca nie uznał roszczenia byłego już wówczas pracownika. W odpowiedzi na pozew wskazywał, że pracownik zatrudniony w ramach zadaniowego czasu pracy posiadał samodzielność w zakresie planowania swojego dnia pracy i winien tak planować swoje działania, aby było to dostosowane do 40-godzinnego tygodnia pracy. Co więcej, pracodawca uważał, że nie może ponosić negatywnych konsekwencji braku kompetencji sprzedażowych po stronie pracownika, szczególnie gdy inne osoby zatrudnione na stanowisku przedstawiciela handlowego nie deklarowały problemów z przeciążeniem pracą i twierdziły, że radziły sobie z wykonywaniem swoich obowiązków.

Sądu to tłumaczenie nie przekonało. W uzasadnieniu wyroku przyznającego Dariuszowi ponad 100 tysięcy złotych za 3 lata pracy w nadgodzinach, sąd stwierdził, że pracodawca naruszył szereg obowiązków, które pojawiają się przy zatrudnianiu pracowników w zadaniowym czasie pracy. Po pierwsze: pracodawca nie skonsultował z pracownikiem charakteru zadań, które mu powierzono. Po drugie: nie dokonał ich wyliczenia pod kątem norm czasu pracy. Po trzecie: utożsamiał pracę Dariusza z osiąganiem określonego rezultatu ­­– z wysokością sprzedaży, a nie samymi działaniami, które miały do niej prowadzić. W tym miejscu sąd zgodził się ze stanowiskiem Dariusza, że od pracownika nie można wymagać zrealizowania rezultatu, który jest niepewny i osiągnięcie którego nie zależy wyłącznie od samego pracownika. Na wynik sprzedażowy składa się wiele elementów np. atrakcyjność oferty, działania konkurencji i obszar, na którym prowadzi się sprzedaż. Rozliczanie pracy pracownika zatrudnionego w sprzedaży może za to polegać na ocenie profesjonalizmu podejmowanych przez niego działań, zaangażowania i dokładności. Tym kryterium pracodawca w ogóle się nie posługiwał.

Sąd, zasądzając Dariuszowi wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, oparł się na wcześniejszych wyrokach Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2008 r. (I PK 262/2007) oraz z dnia z 18 sierpnia 2009 r. (I PK 51/2009), w których orzeczono, że w przypadku sporu dotyczącego zadaniowego czasu pracy to pracodawca powinien wykazać, że powierzał pracownikowi zadania możliwe do wykonania w czasie pracy wynikającym z norm czasu pracy.

 

Grzegorz Ilnicki – Trener Grupy ODiTK

 

 

27.11.2020

Czy sprzedawać wszystkim klientom?

Kiedy spadają przychody, rodzi się pokusa, by sprzedawać wszystkim klientom, którzy się pojawią....

[więcej]
18.11.2020

Zwinność jest wtedy, gdy piłka jest w grze – krótki przewodnik po AGILITY

W sporcie zwinność jest bezcenna. Szybkie podania, przejęcia, zmiany, przepływ energii między...

[więcej]
22.10.2020

Kogo zatrudnić na Dyrektora Sprzedaży? To zależy, co i jak ma sprzedawać

Firma chce się rozwijać, walczyć o rynek, w „covidowych” warunkach dodatkowo poszerzyła lub...

[więcej]
30.09.2020

Oczywiste problemy biznesowe i nieoczywiste odpowiedzi w czasach Covid-19

Wiele firm staje przed wyzwaniem dalszego projektowania swojego wzrostu w wyjątkowo zmiennym...

[więcej]
28.09.2020

Strategia w czasach pandemii

Często kryzys, obok zagrożenia, stwarza nowe okazje. Aby je dostrzec, trzeba być elastycznym....

[więcej]
04.09.2020

Tarcza 4.0. i kolejne zmiany w prawie pracy

Kolejna tarcza antykryzysowa wprowadziła sporo ważnych zmian w prawie pracy.

[więcej]
02.09.2020

Wirtualne przywództwo, czyli lider w digitalnym świecie

Przywództwo to świadomy wybór, sama charyzma nie wystarczy, by być dobrym liderem.

[więcej]
22.08.2020

Kontrolujesz własne decyzje? O pułapkach, które funduje nam mózg

Mózg wpada w wiele różnych pułapek, z których nie zdajemy sobie sprawy. A one mają wpływ na...

[więcej]
04.08.2020

BIM Koordynator – pierwsza linia obrony

2020 będziemy pamiętać jako rok Covid-19. Ale zapamiętamy go również jako rok gwałtownej rewolucji...

[więcej]
30.07.2020

Inne podejście do sukcesji

Wiadomo, że słowo 'sukces' kojarzy się pozytywnie. A co się stanie, kiedy dodamy do niego dwie...

[więcej]
29.06.2020

Are you ready to go online? Jak przygotować handlowców do transformacji sprzedaży

O transformacji sprzedaży do online mówiono od kilku dobrych lat, ale była to raczej aspiracja,...

[więcej]
15.06.2020

Projekt ekstremalny od środka – the good, the bad and the ugly

Niezwykłe czasy rodzą niezwykłe historie. Przedstawiam anatomię z projektu, który okazał się być...

[więcej]
01.06.2020

Jak motywować w nieprzewidywalnych czasach

Menadżerowie wciąż poszukują skutecznych sposobów motywowania swoich pracowników. A jeśli w tzw....

[więcej]
27.04.2020

O co tyle krzyku z odpornością psychiczną?

Wyobraź sobie, że jesteś wysoko w górach. Pogoda może zmienić się w każdej chwili. Czasem świeci...

[więcej]
06.04.2020

Ty kontra stres – o mądrej rozgrywce i przygotowaniu na nowe

Pamiętam, jak w 2008 roku pisałem artykuły o zarządzaniu stresem w obliczu kryzysu ekonomicznego,...

[więcej]
30.03.2020

Rozwój w czasach zarazy

Rozwój znajduje się w ćwiartce matrycy Eisenhowera: WAŻNE/NIEPILNE – tak pokazują moje...

[więcej]
23.03.2020

Liderze - doładuj pozytywne emocje

O różnicach pomiędzy byciem menadżerem a liderem powiedziano już bardzo dużo. Aktualna sytuacja to...

[więcej]
13.03.2020

Jak oswoić niepewność – redukuj swój lęk

Kto z nas lubi się bać? Nie chcemy lęku. Unikamy go na różne sposoby (mniej i bardziej zdrowe)....

[więcej]
13.03.2020

Praca zdalna – kluczowe kwestie prawne

W związku z przyspieszonym transferem do pracy zdalnej, stykamy się z pytaniami ze strony działów...

[więcej]
03.03.2020

Jak cię widzą, tak ci płacą – o znaczeniu ubioru w biznesie

Mówi się, że nie powinniśmy oceniać książki po okładce. A i tak często to robimy - wydajemy opinię...

[więcej]
24.02.2020

Zwinność wodospadu, czyli agile mindset

Turkusowe zarządzanie, samoorganizujące się zespoły, zwinność organizacji. Znamy to, prawda? Te i...

[więcej]
29.01.2020

Project management z perspektywy czasu – jak było i jak będzie

Kiedy poprosiliśmy ministra gospodarki o honorowy patronat nad konferencją Project Management,...

[więcej]
16.12.2019

Samoorganizujący się zespół? Tak, ale po sFRISowaniu

Typowa sytuacja: dołączyłeś do projektu Agile i wiesz, że macie stać się zespołem...

[więcej]
04.12.2019

Goodness is good for business – kilka słów o programach wellbeing

Weekend trwa jeszcze w najlepsze, a Ty myślisz tylko o tym, że następnego dnia musisz iść do pracy....

[więcej]
15.11.2019

Rozwój po nowemu – WOW w procesach rozwojowych

Zmiana pokoleniowa w firmach, wszechobecna technologia i rzeczywistość VUCA kształtują nowe...

[więcej]
28.10.2019

Taki mamy klimat – globalne ocieplenie a przyszłość zarządzania projektami

Nie lubimy zmian. Byłoby świetnie, gdyby sprawy mogły podążać ustalonymi od dekad ścieżkami, gdzie...

[więcej]
08.10.2019

Uważny, obecny i skuteczny, czyli mindfulness lidera

Nie masz chwili wytchnienia. Nadmiar obowiązków, presja, pośpiech, konflikty, zmiany, oczekiwania,...

[więcej]
17.09.2019

Digitalne docenianie – spróbuj, co ci szkodzi

Słowa mają siłę. Szczególnie te, które wyrażają docenienie. Ale jak ich używać, gdy zwykłe...

[więcej]
26.08.2019

Wdrożenie BIM to droga do sukcesu - o ile nie idziesz na skróty

W branży budowlanej, jednej z branż sektora bądź co bądź usługowego, sukces opisany jest w bardzo...

[więcej]
06.08.2019

Program rozwojowy od kuchni – doprawiony 70:20:10

Zainspirowała mnie ostatnio międzynarodowa firma dostarczająca produkty żywnościowe bezpośrednio do...

[więcej]
29.07.2019

Czy opłaca się inwestować w personal branding kadry menadżerskiej?

Czy inwestując w markę osobistą menadżera, nie pomagamy mu w gładkim przejściu do konkurencji?...

[więcej]
08.07.2019

Wódz z nerwami na wodzy

Jaka jest wspólna cecha menadżerów? Poza tym, że kierują ludźmi w organizacjach, zdecydowana...

[więcej]
27.05.2019

Załatwiony w białych rękawiczkach

Menadżerze, markę osobistą buduj wtedy, kiedy masz pracę.

[więcej]
15.05.2019

BIM - siła kompetentnego zespołu

Ostatni rok to czas niezwykle intensywnego rozwoju BIM (Building Information Modeling) w Polsce....

[więcej]
08.04.2019

Głodni doceniania, czyli słów kilka o roli docenienia w miejscu pracy

Paradoks dzisiejszych czasów: mnożą się programy uznaniowe i benefitowe dla pracowników, a poziom...

[więcej]
26.03.2019

Złoto ukryte u konstruktorów, czyli Design For Assembly (DFA)

Realia pracy konstruktorów zwykle wyglądają tak, że menadżerowie oczekują od nich sporego tempa. Bo...

[więcej]
04.03.2019

Jak, a nie co – kiedy proces jest ważniejszy niż cel

Ludzie odnoszący sukcesy i ich nieodnoszący mają takie same cele.

[więcej]
18.02.2019

Business acumen, czyli czy leci z nami pilot

Poprawa EBITDA o 2,5% jest jednym z celów strategicznych pewnej firmy. Brzmi sensownie. Ale czy...

[więcej]
21.01.2019

Menadżerze, chcesz „uczynić” ludzi odpowiedzialnymi?

Jednym z wyzwań, o których najczęściej mówią liderzy, jest brak odpowiedzialności w ich...

[więcej]
09.01.2019

Storywatching w działaniach HR

W grudniu „Forbes” opublikował listę najlepiej zarabiających Youtuberów. Na jej szczycie znalazł...

[więcej]