15.12.2014

Zadaniowy czas pracy

Dariusz został zatrudniony jako przedstawiciel handlowy. Zarówno dla pracodawcy, jak i dla niego elastyczność była dużą wartością. Dariusz wiedział, że w firmie wszyscy przedstawiciele handlowi pracują w zadaniowym czasie pracy i akceptował to. Do czasu.

Na początku praca układała się płynnie. Służbowy telefon, komputer i samochód były podstawowymi narzędziami pracy Dariusza. Jego zadanie było proste. Odwiedzać sklepy, organizować akcje promocyjne i prowadzić sprzedaż. Wszystko to było ubrane w plany sprzedażowe, które były ustalane na poszczególne kwartały. Przedstawiciele handlowi byli rozliczani z efektów sprzedażowych. Sam sposób wykonywania pracy leżał już w zakresie ich swobodnego uznania. Zadanie wydawało się jasne – nakręcać sprzedaż i realizować plan.

Problemy zaczęły się pojawiać, gdy firmie, w której pracował Dariusz urosła konkurencja. Sprzedaż była coraz trudniejsza i osiąganie zakładanych wyników pracy kosztowało przedstawicieli handlowych coraz więcej czasu. Dariusz zaczął zastanawiać się nad tym, jak zadaniowy czas pracy ma się do norm czasu pracy pracowników i wynagrodzenia za godziny nadliczbowe.

Kodeks pracy w art. 140 dopuszcza wykonywanie pracy przez pracowników nie w ramach określonych godzin, ale wskazanych zadań. W przypadku Dariusza zadania te można było podsumować w prosty sposób: „jeździj, sprzedawaj, wyrabiaj plan”. Kłopot w tym, że przepisy Kodeksu pracy nakładają na pracodawców dużo bardziej rozbudowane obowiązki. Zgodnie ze wspomnianym art. 140 Kodeksu pracy, pracodawca, w porozumieniu z pracownikiem, powinien określić czas, który potrzebny jest na wykonanie określonych zadań.

Pracodawca Dariusza nie określił mu konkretnych zadań do wykonania. Nie wskazał czynności, których oczekiwał od pracownika oraz sposobu ich wykonywania. Oczekiwał jedynie od niego, aby ten korzystając z dużej swobody oraz powierzonych mu narzędzi pracy dostarczał odpowiedniego wyniku sprzedażowego.

Dariusz doszedł do przeświadczenia, iż powyższa formuła sprawia, że po pierwsze przerzuca się na niego ryzyko prowadzonej działalności, a po drugie narusza przepisy o czasie pracy. Pracownik zatrudniony w zadaniowym czasie pracy powinien bowiem wykonywać swoje zadania w ramach 40-godzinnego tygodnia pracy. Przynajmniej tak powinny być ułożone jego zadania, aby było to wykonalne. Co więcej, swoboda, którą cieszy się pracownik przy wykonywaniu pracy nie zmienia dwóch okoliczności. Pierwsza odnosi się do treści definicji stosunku pracy zawartej w art. 22 § 1 Kodeksu pracy, zgodnie z którą pracownik wykonuje pracę pod kierownictwem pracodawcy, co oznacza, że zadania, cele oraz sposób ich wykonywania określa pracodawca. Po drugie, zgodnie z art. 117 ­– pracownik nie ponosi ryzyka związanego z działalnością pracodawcy. Przejawem takiego ryzyka jest zakładanie pożądanych celów gospodarczych. W związku z tym, konstrukcja zatrudnienia, w której funkcjonował Dariusz nie była dopuszczalna. Pracodawca powinien po pierwsze planować zadania pracownika i powierzać mu je wprost do wykonania. Powinien też skonsultować zakres działań z Dariuszem oraz ustalić, czy są one możliwe do wykonania w ramach norm czasu pracy pracownika.

W tym przypadku nie były. Szczególnie, gdy po pojawieniu się nowej konkurencji, pracownicy musieli pracować coraz więcej. Dariusz nie wytrzymał presji sprzedażowej i odszedł z pracy. Złożył także pozew przeciwko pracodawcy domagając się zapłaty za godziny nadliczbowe.

Pracodawca nie uznał roszczenia byłego już wówczas pracownika. W odpowiedzi na pozew wskazywał, że pracownik zatrudniony w ramach zadaniowego czasu pracy posiadał samodzielność w zakresie planowania swojego dnia pracy i winien tak planować swoje działania, aby było to dostosowane do 40-godzinnego tygodnia pracy. Co więcej, pracodawca uważał, że nie może ponosić negatywnych konsekwencji braku kompetencji sprzedażowych po stronie pracownika, szczególnie gdy inne osoby zatrudnione na stanowisku przedstawiciela handlowego nie deklarowały problemów z przeciążeniem pracą i twierdziły, że radziły sobie z wykonywaniem swoich obowiązków.

Sądu to tłumaczenie nie przekonało. W uzasadnieniu wyroku przyznającego Dariuszowi ponad 100 tysięcy złotych za 3 lata pracy w nadgodzinach, sąd stwierdził, że pracodawca naruszył szereg obowiązków, które pojawiają się przy zatrudnianiu pracowników w zadaniowym czasie pracy. Po pierwsze: pracodawca nie skonsultował z pracownikiem charakteru zadań, które mu powierzono. Po drugie: nie dokonał ich wyliczenia pod kątem norm czasu pracy. Po trzecie: utożsamiał pracę Dariusza z osiąganiem określonego rezultatu ­­– z wysokością sprzedaży, a nie samymi działaniami, które miały do niej prowadzić. W tym miejscu sąd zgodził się ze stanowiskiem Dariusza, że od pracownika nie można wymagać zrealizowania rezultatu, który jest niepewny i osiągnięcie którego nie zależy wyłącznie od samego pracownika. Na wynik sprzedażowy składa się wiele elementów np. atrakcyjność oferty, działania konkurencji i obszar, na którym prowadzi się sprzedaż. Rozliczanie pracy pracownika zatrudnionego w sprzedaży może za to polegać na ocenie profesjonalizmu podejmowanych przez niego działań, zaangażowania i dokładności. Tym kryterium pracodawca w ogóle się nie posługiwał.

Sąd, zasądzając Dariuszowi wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, oparł się na wcześniejszych wyrokach Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2008 r. (I PK 262/2007) oraz z dnia z 18 sierpnia 2009 r. (I PK 51/2009), w których orzeczono, że w przypadku sporu dotyczącego zadaniowego czasu pracy to pracodawca powinien wykazać, że powierzał pracownikowi zadania możliwe do wykonania w czasie pracy wynikającym z norm czasu pracy.

 

Grzegorz Ilnicki – Trener Grupy ODiTK

 

 

10.12.2018

Innowacyjność w Polsce – jak to naprawdę wygląda?

Innowacyjność w Polsce ma różne oblicza. Dużo w tym kontekście mówi się o start-upach, i słusznie....

[więcej]
05.11.2018

Relacje – cichy zabójca sprzedaży?

Od kilku lat w procesach sprzedażowych kładzie się nacisk na budowanie relacji z klientem. Kierunek...

[więcej]
29.10.2018

Zmiany i nowości w wytycznych i certyfikacji IPMA

Najnowsza wersja „Wytycznych Kompetencji Indywidualnych w Zarządzaniu Projektami, Programami i...

[więcej]
15.10.2018

Planowanie programu rozwojowego – z kim i o czym rozmawiać

Fakt: Programy rozwojowe często nie osiągają założonych rezultatów.

[więcej]
01.10.2018

Grywalizacja – let's talk about fun

Super poważny zawodowy świat zmienia oblicze. Domaga się świeżości, lekkości i funu. Millenialsi,...

[więcej]
03.09.2018

Czego menadżer może się nauczyć od psa?

Zespoły mogły się już uczyć od dzikich gęsi. Sprawdzonym trenerem okazał się też koń. Mnie...

[więcej]
20.08.2018

Kto decyduje o wdrożeniu strategii organizacji - duży i mały obrazek

Typowy obrazek z polskich organizacji: zarząd wypracowuje strategię, a następnie zaprasza...

[więcej]
06.08.2018

Zator ogłoszony, czyli BIM w zamówieniach publicznych już w Polsce

Wyobraźmy sobie taką sytuację. Długo oczekiwana inwestycja w centrum miasta. Przebudowa, która...

[więcej]
23.07.2018

Kultura narodowa w biznesowej globalnej wiosce – czy nadal ma znaczenie?

Dlaczego w Arabii Saudyjskiej manekiny sklepowe nie mają głów?

[więcej]
09.07.2018

Związki zawodowe – czy pojawią się w każdej firmie?

Na początku czerwca 2018 r. sejm przyjął ustawę, która zasadniczo zmienia przepisy regulujące...

[więcej]
18.06.2018

Programy rozwojowe i model 70:20:10 – historia z happy endem?

Odnoszę wrażenie, iż wszyscy zgadzamy się, że model 70:20:10 powinien stanowić kręgosłup programów...

[więcej]
21.05.2018

Etyczna sprzedaż w branży ubezpieczeniowej – poszukiwanie jednorożca?

„Czy da się wyżyć w sprzedaży, nie oszukując?” – takim pytaniem zaskoczył mnie kilka dni temu...

[więcej]
07.05.2018

Mentoring – nie zaczynaj od ogona

Nie mogę wyjść z zaskoczenia, gdy w kolejnej organizacji, która uruchamia mentoring, stykam się z...

[więcej]
23.04.2018

BIM Manager – praca szuka człowieka

BIM (Building Information Modeling) - ten skrót od 2 lat jest niesłychanie „modny” w branży...

[więcej]
09.04.2018

To coach or not to coach – coaching menadżerski w ujęciu MAC

Certyfikowani coachowie i związane z tym specjalizacje mnożą się jak grzyby po deszczu. Dostępny...

[więcej]
05.03.2018

Wszystko zaczyna się od empatii – Design Thinking

Irytujesz się, kiedy podczas dyskusji pada stwierdzenie: „Spróbuj wejść w moje buty”? Jeżeli to...

[więcej]
19.02.2018

Nowy rok, nowe cele – strategia a procesy i pracownicy

Początek roku to dla wielu organizacji ogłoszenie nowych kierunków i celów strategicznych będących...

[więcej]
05.02.2018

Sposób na przełom w innowacjach

Co robić, gdy wszystkie nisko wiszące owoce zostały już zebrane? W życiu – wiadomo – zwykle trzeba...

[więcej]
29.01.2018

Microlearning – panaceum na oporny mózg

Kto nie chciałby uczyć się szybciej, łatwiej, efektywniej? Niestety mózg często stawia nam czynny...

[więcej]
15.01.2018

Różnorodność w zespole boli i leczy

Z różnorodnością spotykamy się coraz częściej. Dotyczy ona już nie tylko płci czy pokolenia, ale...

[więcej]
18.12.2017

Co było i co będzie – trendy w HR 2017-2018

Rok 2017 dobiega końca. To czas podsumowań tego, co się udało, co zrobiliśmy, ale też moment, w...

[więcej]
04.12.2017

Building Information Modeling (BIM) – nowy wymiar branży budowlanej

Branża budowlana to stale rosnące wymagania w obszarze tworzenia nowej infrastruktury oraz nowych...

[więcej]
20.11.2017

O systemie antymobbingowym i antydyskryminacyjnym w działaniu - reagowanie i monitorowanie

Efektywny system antydyskryminacyjny i antymobbingowy opiera się na trzech filarach:...

[więcej]
06.11.2017

Etykieta biznesu czyli o kulturze budowania relacji

Co jakiś czas, w różnych sytuacjach, mamy okazję obserwować zachowania osób pełniących ważne...

[więcej]
23.10.2017

Kultura feedbacku - o sile informacji zwrotnej

O sile informacji zwrotnej korygującej dane mi było przekonać się w pewne czerwcowe przedpołudnie...

[więcej]
06.10.2017

TRIZ - fakty i mity

Każdy menadżer staje przed wyzwaniami przez duże „W”, w których nie ma mowy o prostej poprawie...

[więcej]
15.09.2017

Wymagania w projektach zwinnych – działasz Agile czy tylko o tym mówisz

„Działamy teraz Agile” to częsta deklaracja, którą potem szybko i boleśnie weryfikuje codzienność.

[więcej]
04.09.2017

E-learning – pięć filarów sukcesu

Apetyt polskich firm i urzędów na e-learning rośnie. Niestety próby jego wykorzystania często...

[więcej]
20.08.2017

Ewolucja w sprzedaży – przystosuj się albo zgiń

Świat się zmienia. W każdej dowolnie wybranej dziedzinie, wiedza i zasób informacji podwajają się...

[więcej]
31.07.2017

Zdawać czy nie zdawać - certyfikacja project management

Zapytałam Justynę, certyfikowaną Project Manager oraz moją bliską przyjaciółkę, czy wiedza, którą...

[więcej]
17.07.2017

O pracy płytkiej i głębokiej

„Tak to można szatkować kapustę” – powiedziała moja współpracowniczka, gdy w związku ze spóźnieniem...

[więcej]
03.07.2017

HR bez procesów – w tym szaleństwie jest metoda

HR jest zwyczajowo postrzegany jako dział, który „wspiera organizację”, „zaspokaja potrzeby...

[więcej]
26.06.2017

AGILE – zwinny sposób na projekt nie tylko dla IT

Złośliwi mówią, że gdyby na książce kucharskiej napisać Agile, to jej sprzedaż by wzrosła. Fakty są...

[więcej]
05.06.2017

Na co masz apetyt? BUY IN dla inicjatyw HR

Przypomnij sobie ostatnią sytuację, gdy byłeś wilczo głodny. Wszystko, co czujesz, to: chcę jeść!...

[więcej]
22.05.2017

Chwila prawdy dla systemu antymobbingowego i antydyskryminacyjnego

W pewnej organizacji do działu HR wpłynęła anonimowa skarga dotycząca molestowania seksualnego,...

[więcej]
09.05.2017

Wyróżnij się - standardy obsługi klienta z pomysłem

„Dzień dobry, dzień dobry wiewiórki i bobry” – tym zdaniem zostałam powitana na pokładzie samolotu...

[więcej]
03.04.2017

Tech-trendy i symplifikacja, czyli jak rozwijać Millenialsów

Na polskim rynku pracy obecnie funkcjonują dwa główne pokolenia: X oraz Millenialsi (pokolenie Y)....

[więcej]
20.03.2017

Zarządzanie przez cele (MBO) dla menadżera

System zarządzania przez cele, opisany przez Petera Drucker’a w książce: „Praktyka zarządzania”,...

[więcej]
07.03.2017

Uzupełnianie kompetencji w projekcie zwinnym

Nikt nie ma już wątpliwości. Cokolwiek by się nie działo Murphy zadziała. Projekt zaawansowany....

[więcej]
06.02.2017

Sposób na "syndrom szczupaka"

Termin „syndrom szczupaka” pochodzi od eksperymentu przeprowadzonego przez niemieckiego zoologa...

[więcej]