20.03.2017

Zarządzanie przez cele (MBO) dla menadżera

System zarządzania przez cele, opisany przez Petera Drucker’a w książce: „Praktyka zarządzania”, jest jednym z najskuteczniejszych systemów zarządzania organizacją. Na przestrzeni lat firmy jedynie udoskonalają formę osiągania celów i dostosowują ją do specyfiki działalności, ale główne założenia MBO pozostają niezmienne, co jedynie świadczy o skuteczności metody.

Główna idea zarządzania przez cele to dążenie całej organizacji do realizacji celów nadrzędnych poprzez realizację celów wyznaczanych na wszystkich szczeblach zarządzania. Zarządzanie przez cele jest techniką kompleksową, zorientowaną na wynik, możliwą do zastosowania w każdej organizacji.

System MBO możemy nazwać menadżerskim systemem zarządzania, ponieważ technikę tę stosuje się do kierunkowania działań najwyższej i średniej kadry menadżerskiej. Pracownicy niższego szczebla powinni być objęci systemem premiowania, oceniania czy innymi służącymi do wartościowania wyników ich pracy. Niemniej jednak wszystkie działania pracowników niższego szczebla powinny być podporządkowane celom nadrzędnym organizacji. Kierownicy średniego szczebla powinni w taki sposób kaskadować swoje cele na podległych pracowników, aby finalnie były one składową celów nadrzędnych firmy.

Jak więc przydzielać cele pracownikom, by zapewnić ich realizację na poziomie menadżera, a jednocześnie zmotywować pracowników?

Okazuje się, że przydzielanie celów cząstkowych pracownikom niższego szczebla może w rękach menadżera stanowić doskonałe narzędzie motywacyjne.

Po pierwsze włączmy pracowników w ustalanie celów cząstkowych, które będą musieli zrealizować. Wspólne ustalanie celów i partycypacja pracowników wykonawczych w tym procesie może jedynie przyczynić się do głębokiego zaangażowania pracownika w realizację tak ustalonego celu. Pracownik uzna cel za własny, samodzielnie określony. Będzie więc na zasadzie konsekwencji i zaangażowania skutecznie go realizował. Błędna realizacja celu określonego przez siebie będzie wywoływała dyskomfort i pracownik będzie poszukiwał rozwiązań prowadzących do pozytywnego rezultatu.

Po drugie pozwólmy, by pracownik sam zaproponował metody dojścia do celu. Niech określi, w jaki sposób zamierza osiągnąć cel - jakich użyje metod i środków. Jeśli jego propozycje w perspektywie zapewnią realizację celu oraz będą zgodne z polityką firmy, to nie ma powodów, aby ich nie przyjąć.

Jeśli pracownik partycypuje w wyznaczaniu celu, a także wskazuje sposoby na jego osiągnięcie, spójne z jego wiedzą, umiejętnościami, a często i wartościami - to taki cel stawiany pracownikowi może stać się doskonałym motywatorem.

Menadżer posiada więc kolejne narzędzie służące motywowaniu pracowników. Jeżeli cel jest dobrze postawiony i dobrze zarządzany, to motywuje przez cały czas, aż do momentu osiągnięcia go. Ważne jednak jest, jak cel zostanie zdefiniowany, komu przyznany do realizacji, a także w jakich okolicznościach. Przyznanie celu powinno wiązać się z uznaniem dla wiedzy, umiejętności i możliwości pracownika. Nie powinno natomiast stanowić elementu rutynowego rozdziału zadań, niepowiązanych z kompetencjami i oczekiwaniami pracowników, bo wówczas cel nie będzie motywatorem.

Menadżer powinien umiejętnie zarządzać motywacją pracowników. Jeśli pracownik zostanie odpowiednio zmotywowany do realizacji jednego celu, to jego motywacja w innych obszarach może znacznie spaść. Zadaniem menadżera jest umiejętne dostrzeganie tych obszarów i taki dobór celów, aby motywować pracownika do realizacji celów najistotniejszych w danym momencie z perspektywy zarządu firmy. Można więc powiedzieć, że system zarządzania przez cele to również pewnego rodzaju sztuka wyboru i rezygnacji z celów i zadań mniej istotnych dla realizacji bieżących celów nadrzędnych.

W konsekwencji można zaryzykować stwierdzenie, że jedną z podstawowych kompetencji menadżera, mającą wpływ na efektywność, jest odwaga. Konsekwencją odwagi jest ryzyko. Ryzyko jest tym, co odróżnia działania menadżerskie od pracowniczych.

Liderzy nastawieni na osiągnięcie celów muszą wybierać to, co daje największe zyski, a eliminować to, co przynosi straty. Takie wybory często wiążą się z trudem podejmowania decyzji, ale i z odwagą właśnie. Podejmowanie trudnych decyzji jest nieodzowne w pracy menadżera, a także jest centralnym punktem koncepcji zarządzania przez cele.

Hierarchizacja celów od najważniejszych do najmniej ważnych może przynieść jedynie wymierne korzyści. Sprawy, które nie zostaną załatwione, lecz odrzucone, mogą przynieść nie straty, a korzyści dla organizacji. Odrzucenie celów najmniej istotnych z punktu widzenia przydatności dla organizacji może zaoszczędzić czas, który menadżer powinien wykorzystać na twórcze i strategiczne myślenie oraz poprawę zarządzania.

Często dla wielu zarządzających nie jest najtrudniejszym zadaniem wskazanie celów priorytetowych, ale właśnie określenie celów, zadań, czynności najmniej rentownych i ich eliminacja. MBO to sztuka wyboru. Jeśli mamy wyeliminować działania, które nie przynoszą zysków organizacji, to nie mamy z tym problemów. Nie zawsze jednak działania, które będziemy eliminować, są nierentowne lub nie przynoszą dochodu. Jednak ich eliminacja może spowodować podniesienie rentowności firmy w innych obszarach i wówczas takie działanie ma sens oraz dodatni wymiar ekonomiczny. Wyznacznikiem sukcesu w biznesie jest koncentrowanie się na priorytetach i jednoczesne rezygnowanie z tego, co przynosi mniejszą korzyść.

MBO jest skutecznym systemem zarządzania, ale jedynie wtedy, gdy zastosujemy go w stosunku do menadżerów, pracowników o wysokich kompetencjach i wysokiej odpowiedzialności za wynik swoich działań kształtujących biznes.

 

Agnieszka Nowicka-Przyborska - Trener GRUPY ODITK

10.12.2018

Innowacyjność w Polsce – jak to naprawdę wygląda?

Innowacyjność w Polsce ma różne oblicza. Dużo w tym kontekście mówi się o start-upach, i słusznie....

[więcej]
05.11.2018

Relacje – cichy zabójca sprzedaży?

Od kilku lat w procesach sprzedażowych kładzie się nacisk na budowanie relacji z klientem. Kierunek...

[więcej]
29.10.2018

Zmiany i nowości w wytycznych i certyfikacji IPMA

Najnowsza wersja „Wytycznych Kompetencji Indywidualnych w Zarządzaniu Projektami, Programami i...

[więcej]
15.10.2018

Planowanie programu rozwojowego – z kim i o czym rozmawiać

Fakt: Programy rozwojowe często nie osiągają założonych rezultatów.

[więcej]
01.10.2018

Grywalizacja – let's talk about fun

Super poważny zawodowy świat zmienia oblicze. Domaga się świeżości, lekkości i funu. Millenialsi,...

[więcej]
03.09.2018

Czego menadżer może się nauczyć od psa?

Zespoły mogły się już uczyć od dzikich gęsi. Sprawdzonym trenerem okazał się też koń. Mnie...

[więcej]
20.08.2018

Kto decyduje o wdrożeniu strategii organizacji - duży i mały obrazek

Typowy obrazek z polskich organizacji: zarząd wypracowuje strategię, a następnie zaprasza...

[więcej]
06.08.2018

Zator ogłoszony, czyli BIM w zamówieniach publicznych już w Polsce

Wyobraźmy sobie taką sytuację. Długo oczekiwana inwestycja w centrum miasta. Przebudowa, która...

[więcej]
23.07.2018

Kultura narodowa w biznesowej globalnej wiosce – czy nadal ma znaczenie?

Dlaczego w Arabii Saudyjskiej manekiny sklepowe nie mają głów?

[więcej]
09.07.2018

Związki zawodowe – czy pojawią się w każdej firmie?

Na początku czerwca 2018 r. sejm przyjął ustawę, która zasadniczo zmienia przepisy regulujące...

[więcej]
18.06.2018

Programy rozwojowe i model 70:20:10 – historia z happy endem?

Odnoszę wrażenie, iż wszyscy zgadzamy się, że model 70:20:10 powinien stanowić kręgosłup programów...

[więcej]
21.05.2018

Etyczna sprzedaż w branży ubezpieczeniowej – poszukiwanie jednorożca?

„Czy da się wyżyć w sprzedaży, nie oszukując?” – takim pytaniem zaskoczył mnie kilka dni temu...

[więcej]
07.05.2018

Mentoring – nie zaczynaj od ogona

Nie mogę wyjść z zaskoczenia, gdy w kolejnej organizacji, która uruchamia mentoring, stykam się z...

[więcej]
23.04.2018

BIM Manager – praca szuka człowieka

BIM (Building Information Modeling) - ten skrót od 2 lat jest niesłychanie „modny” w branży...

[więcej]
09.04.2018

To coach or not to coach – coaching menadżerski w ujęciu MAC

Certyfikowani coachowie i związane z tym specjalizacje mnożą się jak grzyby po deszczu. Dostępny...

[więcej]
05.03.2018

Wszystko zaczyna się od empatii – Design Thinking

Irytujesz się, kiedy podczas dyskusji pada stwierdzenie: „Spróbuj wejść w moje buty”? Jeżeli to...

[więcej]
19.02.2018

Nowy rok, nowe cele – strategia a procesy i pracownicy

Początek roku to dla wielu organizacji ogłoszenie nowych kierunków i celów strategicznych będących...

[więcej]
05.02.2018

Sposób na przełom w innowacjach

Co robić, gdy wszystkie nisko wiszące owoce zostały już zebrane? W życiu – wiadomo – zwykle trzeba...

[więcej]
29.01.2018

Microlearning – panaceum na oporny mózg

Kto nie chciałby uczyć się szybciej, łatwiej, efektywniej? Niestety mózg często stawia nam czynny...

[więcej]
15.01.2018

Różnorodność w zespole boli i leczy

Z różnorodnością spotykamy się coraz częściej. Dotyczy ona już nie tylko płci czy pokolenia, ale...

[więcej]
18.12.2017

Co było i co będzie – trendy w HR 2017-2018

Rok 2017 dobiega końca. To czas podsumowań tego, co się udało, co zrobiliśmy, ale też moment, w...

[więcej]
04.12.2017

Building Information Modeling (BIM) – nowy wymiar branży budowlanej

Branża budowlana to stale rosnące wymagania w obszarze tworzenia nowej infrastruktury oraz nowych...

[więcej]
20.11.2017

O systemie antymobbingowym i antydyskryminacyjnym w działaniu - reagowanie i monitorowanie

Efektywny system antydyskryminacyjny i antymobbingowy opiera się na trzech filarach:...

[więcej]
06.11.2017

Etykieta biznesu czyli o kulturze budowania relacji

Co jakiś czas, w różnych sytuacjach, mamy okazję obserwować zachowania osób pełniących ważne...

[więcej]
23.10.2017

Kultura feedbacku - o sile informacji zwrotnej

O sile informacji zwrotnej korygującej dane mi było przekonać się w pewne czerwcowe przedpołudnie...

[więcej]
06.10.2017

TRIZ - fakty i mity

Każdy menadżer staje przed wyzwaniami przez duże „W”, w których nie ma mowy o prostej poprawie...

[więcej]
15.09.2017

Wymagania w projektach zwinnych – działasz Agile czy tylko o tym mówisz

„Działamy teraz Agile” to częsta deklaracja, którą potem szybko i boleśnie weryfikuje codzienność.

[więcej]
04.09.2017

E-learning – pięć filarów sukcesu

Apetyt polskich firm i urzędów na e-learning rośnie. Niestety próby jego wykorzystania często...

[więcej]
20.08.2017

Ewolucja w sprzedaży – przystosuj się albo zgiń

Świat się zmienia. W każdej dowolnie wybranej dziedzinie, wiedza i zasób informacji podwajają się...

[więcej]
31.07.2017

Zdawać czy nie zdawać - certyfikacja project management

Zapytałam Justynę, certyfikowaną Project Manager oraz moją bliską przyjaciółkę, czy wiedza, którą...

[więcej]
17.07.2017

O pracy płytkiej i głębokiej

„Tak to można szatkować kapustę” – powiedziała moja współpracowniczka, gdy w związku ze spóźnieniem...

[więcej]
03.07.2017

HR bez procesów – w tym szaleństwie jest metoda

HR jest zwyczajowo postrzegany jako dział, który „wspiera organizację”, „zaspokaja potrzeby...

[więcej]
26.06.2017

AGILE – zwinny sposób na projekt nie tylko dla IT

Złośliwi mówią, że gdyby na książce kucharskiej napisać Agile, to jej sprzedaż by wzrosła. Fakty są...

[więcej]
05.06.2017

Na co masz apetyt? BUY IN dla inicjatyw HR

Przypomnij sobie ostatnią sytuację, gdy byłeś wilczo głodny. Wszystko, co czujesz, to: chcę jeść!...

[więcej]
22.05.2017

Chwila prawdy dla systemu antymobbingowego i antydyskryminacyjnego

W pewnej organizacji do działu HR wpłynęła anonimowa skarga dotycząca molestowania seksualnego,...

[więcej]
09.05.2017

Wyróżnij się - standardy obsługi klienta z pomysłem

„Dzień dobry, dzień dobry wiewiórki i bobry” – tym zdaniem zostałam powitana na pokładzie samolotu...

[więcej]
03.04.2017

Tech-trendy i symplifikacja, czyli jak rozwijać Millenialsów

Na polskim rynku pracy obecnie funkcjonują dwa główne pokolenia: X oraz Millenialsi (pokolenie Y)....

[więcej]
07.03.2017

Uzupełnianie kompetencji w projekcie zwinnym

Nikt nie ma już wątpliwości. Cokolwiek by się nie działo Murphy zadziała. Projekt zaawansowany....

[więcej]
06.02.2017

Sposób na "syndrom szczupaka"

Termin „syndrom szczupaka” pochodzi od eksperymentu przeprowadzonego przez niemieckiego zoologa...

[więcej]
17.01.2017

Utrzymanie koncentracji – jak pomóc sobie w realizacji zadań

Jak długo jesteś w stanie skoncentrować się na jednym zadaniu bez rozpraszania się i przerywania?

[więcej]