03.06.2014

Zwolnienie przez Facebook'a

Komunikaty mają swoje znaczenie. Nieważne, gdzie je składamy.

Choć czasem wydaje się nam, że na emocjonalne deklaracje, rzucone jako groźba albo wyraz złości, należy patrzeć z przymrużeniem oka, to z prawnego punktu widzenia - wcale tak nie jest. W postach na Facebook'u ludzie bywają więc zwalniani albo dostają powody, by zwalniać się samemu.

Nawiązanie stosunku pracy wymaga zgodnego oświadczenia woli pracownika i pracodawcy. Rozstanie wymaga już tylko oświadczenia jednej ze stron. Każdy może samodzielnie rozwiązać umowę, choć w okolicznościach i formie, która została do tego prawem przewidziana. Czym jest więc to oświadczenie woli? Najprościej mówiąc, pojęcie to oznacza przejaw naszej woli, zmierzający do wywołania skutków prawnych w postaci powstania, ustania lub zmiany jakiegoś stosunku prawnego. W naszych rozważaniach skutkiem tym będzie rozwiązanie umowy o pracę.

Przepisy Kodeksu Pracy wskazują, że rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem powinno nastąpić na piśmie. W przypadku umowy na czas nieokreślony z podaniem przyczyny takiej decyzji, a w innych typach umów nawet bez tego. Ważny jest jednak obowiązek dochowania formy pisemnej. I w tym miejscu pojawia się kreatywność pracodawców. Niektórzy skanują wypowiedzenia i wysyłają je mailem, inni wpadają na pomysł posłużenia się komunikatorami internetowymi. Wydaje im się bowiem, że elektroniczna forma dokumentu, który zawiera w sobie obraz właściwego wypowiedzenia (z podpisem i pieczątką) wystarczy, aby postąpić zgodnie z przepisami ustawy.

Jeszcze ciekawiej wygląda rozumienie przepisów kodeksu, gdy w grę wchodzą emocje, których hamulce racjonalnego działania nie powstrzymują. Zdarza się, że informacja o zwolnieniu dociera do pracownika w takiej formie, w jakiej pracodawcy najłatwiej było je zwalnianemu objawić. Facebook, jako miejsce społecznościowe, okazuje się być do tego użytecznym instrumentem. W komentarzu na profilu pracownika, w prywatnej wiadomości, w poście na własnej tablicy. Znany jest mi przypadek, gdy pracownik przebywający na zwolnieniu lekarskim wklejał na swoim profilu zdjęcia z wycieczki do ciepłych krajów. Piękna sceneria, plaża, woda, słońce i komentarz pracodawcy pod zdjęciem "cieszę się, że odpocząłeś, skoro wróciłeś to zapraszam do pracy zdać służbowy komputer i telefon, już u nas nie pracujesz, formalności załatwisz w kadrach". Czy taka deklaracja oznacza, że pracownik otrzymał oświadczenie pracodawcy o zwolnieniu go z pracy, czy było ono jedynie zapowiedzią tego, co stać się może?

Odpowiedź jest jednoznaczna, oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak wymagają tego okoliczności jego złożenia i zwyczaje. Jeśli pracownik otrzymuje informację, że do pracy ma się stawić tylko po to, aby zdać sprzęt służbowy, to należy taką wiadomość traktować jak deklarację zwolnienia pracownika. Jeśli więc znajdziemy w skrzynce mailowej informację "już tu nie pracujesz, nie potrzebujemy złodziei", to oczywiście spotykamy się z zarzutem kradzieży i dyscyplinarnym zwolnieniem.

Takie, bez wątpienia uzasadnione, "niezadowolenie" pracodawcy napotyka jednak na problem dochowania wymogu pisemnego rozstania z pracownikiem. Oświadczenie woli pracodawcy wywoła bowiem skutek w momencie, w którym pracownik będzie mieć techniczną możliwość zapoznania się z nim. W naszym przykładzie - zaloguje do serwisu Facebook. Obowiązek przedłożenia oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę nie będzie tutaj zrealizowany, ale samo oświadczenie wywoła skutek prawny. Pracodawca skutecznie więc zwolni pracownika, ale naruszy w ten sposób przepisy o wypowiadaniu umów, a to już prosta droga do spotkania w sądzie pracy i zasądzenia pracownikowi odszkodowania. Można oczywiście, jeżeli czas na to pozwoli, zatrzymać się i bezpośrednio po wysłaniu postu, smsa, maila z wiadomości o treści "zwalniam cię", napisać szybko kolejnego i liczyć, że pracownik zapozna się z tymi wiadomościami jednocześnie. Taka sytuacja pozbawi pierwsze oświadczenie mocy prawnej, ale ryzyko i konieczność udowodnienia takiego przebiegu sprawy spadnie na pracodawcę.

Facebook, jak się okazuje, służy nie tylko emocjonalnym zwolnieniom. Czasem może być on także narzędziem dość ostrego naruszenia cudzych dóbr osobistych. Obraźliwe czy prześmiewcze posty są tutaj oczywiście czymś nagminnym, zdarza się jednak, że fantazja pracodawców sięga dużo dalej.

Maria pozostawała w sporze z pracodawcą. Pracodawca planował restrukturyzację i chciał Marię zwolnić, a ona bardzo się przed tym opierała. Obawiała się trudności z znalezieniu nowej pracy na dwa lata przed emeryturą. Oczywiście obejmowała ją ochrona przedemerytalna. Sytuacja patowa. Pewnego dnia Maria nie mogła zalogować się do swojej skrzynki mailowej, którą posiadała w serwisie związanym z popularną wyszukiwarką internetową. Hasło się nie zgadzało. Gdy wypełniła odpowiedni formularz i administrator przywrócił jej dostęp do maili, okazało się, że ktoś włamał się na jej konto i przesłał do jej pracodawcy, z tego właśnie konta, znaczną część jej korespondencji. Część z nich zawierała mało wybredne opinie na temat szefów. Stanowiły one jej prywatną korespondencję. Przesłanie tych maili technicznie wyglądało tak, jakby to ona sama je do nich wysłała. Co zrobili szefowie? Zaczęli publikować na Facebook'u fragmenty tych maili. Czasem dłuższe, czasem krótsze. Ze złośliwymi komentarzami lub bez nich. Połowa firmy świetnie się przy tym bawiła. Sytuacja skończyła się w ten sposób, że Maria udała się do notariusza, okazała wpisy na Facebook'u, a on z ich treści sporządził akt notarialny. Dokument za 400 zł o mocy dowodowej trudnej do przecenienia. Następnym krokiem Marii było złożenie oświadczenia woli o natychmiastowym rozwiązaniu stosunku pracy ze względu na ciężkie naruszenie podstawowego obowiązku pracodawcy. Taka forma rozstania skutkuje koniecznością zapłaty przez pracodawcą odszkodowania pracownikowi. Do rozstania Marii z pracodawcą finalnie więc doszło, tyle że z okolicznościach nieco innych niż planowane, z udziałem Facebook'a i notariusza.

Tak naprawdę do naruszenia przepisów o wypowiadaniu umów o pracę niepotrzebne są narzędzia elektroniczne, wystarczy rzucić pracownikowi ze złością "zwalniam Cię" i już jest problem. Szczególnie, gdy powody do zwolnienia są, ale formę dobrano do tego niewłaściwą. Okazuje się, że klasyczne spotkanie u kadrowej i wręczenie papierowej wersji dokumentu jest dla pracodawcy dużo bezpieczniejsze, choć zdecydowanie mniej widowiskowe.

 

Grzegorz Ilnicki - Trener Grupy ODiTK

 

 

 

10.12.2018

Innowacyjność w Polsce – jak to naprawdę wygląda?

Innowacyjność w Polsce ma różne oblicza. Dużo w tym kontekście mówi się o start-upach, i słusznie....

[więcej]
05.11.2018

Relacje – cichy zabójca sprzedaży?

Od kilku lat w procesach sprzedażowych kładzie się nacisk na budowanie relacji z klientem. Kierunek...

[więcej]
29.10.2018

Zmiany i nowości w wytycznych i certyfikacji IPMA

Najnowsza wersja „Wytycznych Kompetencji Indywidualnych w Zarządzaniu Projektami, Programami i...

[więcej]
15.10.2018

Planowanie programu rozwojowego – z kim i o czym rozmawiać

Fakt: Programy rozwojowe często nie osiągają założonych rezultatów.

[więcej]
01.10.2018

Grywalizacja – let's talk about fun

Super poważny zawodowy świat zmienia oblicze. Domaga się świeżości, lekkości i funu. Millenialsi,...

[więcej]
03.09.2018

Czego menadżer może się nauczyć od psa?

Zespoły mogły się już uczyć od dzikich gęsi. Sprawdzonym trenerem okazał się też koń. Mnie...

[więcej]
20.08.2018

Kto decyduje o wdrożeniu strategii organizacji - duży i mały obrazek

Typowy obrazek z polskich organizacji: zarząd wypracowuje strategię, a następnie zaprasza...

[więcej]
06.08.2018

Zator ogłoszony, czyli BIM w zamówieniach publicznych już w Polsce

Wyobraźmy sobie taką sytuację. Długo oczekiwana inwestycja w centrum miasta. Przebudowa, która...

[więcej]
23.07.2018

Kultura narodowa w biznesowej globalnej wiosce – czy nadal ma znaczenie?

Dlaczego w Arabii Saudyjskiej manekiny sklepowe nie mają głów?

[więcej]
09.07.2018

Związki zawodowe – czy pojawią się w każdej firmie?

Na początku czerwca 2018 r. sejm przyjął ustawę, która zasadniczo zmienia przepisy regulujące...

[więcej]
18.06.2018

Programy rozwojowe i model 70:20:10 – historia z happy endem?

Odnoszę wrażenie, iż wszyscy zgadzamy się, że model 70:20:10 powinien stanowić kręgosłup programów...

[więcej]
21.05.2018

Etyczna sprzedaż w branży ubezpieczeniowej – poszukiwanie jednorożca?

„Czy da się wyżyć w sprzedaży, nie oszukując?” – takim pytaniem zaskoczył mnie kilka dni temu...

[więcej]
07.05.2018

Mentoring – nie zaczynaj od ogona

Nie mogę wyjść z zaskoczenia, gdy w kolejnej organizacji, która uruchamia mentoring, stykam się z...

[więcej]
23.04.2018

BIM Manager – praca szuka człowieka

BIM (Building Information Modeling) - ten skrót od 2 lat jest niesłychanie „modny” w branży...

[więcej]
09.04.2018

To coach or not to coach – coaching menadżerski w ujęciu MAC

Certyfikowani coachowie i związane z tym specjalizacje mnożą się jak grzyby po deszczu. Dostępny...

[więcej]
05.03.2018

Wszystko zaczyna się od empatii – Design Thinking

Irytujesz się, kiedy podczas dyskusji pada stwierdzenie: „Spróbuj wejść w moje buty”? Jeżeli to...

[więcej]
19.02.2018

Nowy rok, nowe cele – strategia a procesy i pracownicy

Początek roku to dla wielu organizacji ogłoszenie nowych kierunków i celów strategicznych będących...

[więcej]
05.02.2018

Sposób na przełom w innowacjach

Co robić, gdy wszystkie nisko wiszące owoce zostały już zebrane? W życiu – wiadomo – zwykle trzeba...

[więcej]
29.01.2018

Microlearning – panaceum na oporny mózg

Kto nie chciałby uczyć się szybciej, łatwiej, efektywniej? Niestety mózg często stawia nam czynny...

[więcej]
15.01.2018

Różnorodność w zespole boli i leczy

Z różnorodnością spotykamy się coraz częściej. Dotyczy ona już nie tylko płci czy pokolenia, ale...

[więcej]
18.12.2017

Co było i co będzie – trendy w HR 2017-2018

Rok 2017 dobiega końca. To czas podsumowań tego, co się udało, co zrobiliśmy, ale też moment, w...

[więcej]
04.12.2017

Building Information Modeling (BIM) – nowy wymiar branży budowlanej

Branża budowlana to stale rosnące wymagania w obszarze tworzenia nowej infrastruktury oraz nowych...

[więcej]
20.11.2017

O systemie antymobbingowym i antydyskryminacyjnym w działaniu - reagowanie i monitorowanie

Efektywny system antydyskryminacyjny i antymobbingowy opiera się na trzech filarach:...

[więcej]
06.11.2017

Etykieta biznesu czyli o kulturze budowania relacji

Co jakiś czas, w różnych sytuacjach, mamy okazję obserwować zachowania osób pełniących ważne...

[więcej]
23.10.2017

Kultura feedbacku - o sile informacji zwrotnej

O sile informacji zwrotnej korygującej dane mi było przekonać się w pewne czerwcowe przedpołudnie...

[więcej]
06.10.2017

TRIZ - fakty i mity

Każdy menadżer staje przed wyzwaniami przez duże „W”, w których nie ma mowy o prostej poprawie...

[więcej]
15.09.2017

Wymagania w projektach zwinnych – działasz Agile czy tylko o tym mówisz

„Działamy teraz Agile” to częsta deklaracja, którą potem szybko i boleśnie weryfikuje codzienność.

[więcej]
04.09.2017

E-learning – pięć filarów sukcesu

Apetyt polskich firm i urzędów na e-learning rośnie. Niestety próby jego wykorzystania często...

[więcej]
20.08.2017

Ewolucja w sprzedaży – przystosuj się albo zgiń

Świat się zmienia. W każdej dowolnie wybranej dziedzinie, wiedza i zasób informacji podwajają się...

[więcej]
31.07.2017

Zdawać czy nie zdawać - certyfikacja project management

Zapytałam Justynę, certyfikowaną Project Manager oraz moją bliską przyjaciółkę, czy wiedza, którą...

[więcej]
17.07.2017

O pracy płytkiej i głębokiej

„Tak to można szatkować kapustę” – powiedziała moja współpracowniczka, gdy w związku ze spóźnieniem...

[więcej]
03.07.2017

HR bez procesów – w tym szaleństwie jest metoda

HR jest zwyczajowo postrzegany jako dział, który „wspiera organizację”, „zaspokaja potrzeby...

[więcej]
26.06.2017

AGILE – zwinny sposób na projekt nie tylko dla IT

Złośliwi mówią, że gdyby na książce kucharskiej napisać Agile, to jej sprzedaż by wzrosła. Fakty są...

[więcej]
05.06.2017

Na co masz apetyt? BUY IN dla inicjatyw HR

Przypomnij sobie ostatnią sytuację, gdy byłeś wilczo głodny. Wszystko, co czujesz, to: chcę jeść!...

[więcej]
22.05.2017

Chwila prawdy dla systemu antymobbingowego i antydyskryminacyjnego

W pewnej organizacji do działu HR wpłynęła anonimowa skarga dotycząca molestowania seksualnego,...

[więcej]
09.05.2017

Wyróżnij się - standardy obsługi klienta z pomysłem

„Dzień dobry, dzień dobry wiewiórki i bobry” – tym zdaniem zostałam powitana na pokładzie samolotu...

[więcej]
03.04.2017

Tech-trendy i symplifikacja, czyli jak rozwijać Millenialsów

Na polskim rynku pracy obecnie funkcjonują dwa główne pokolenia: X oraz Millenialsi (pokolenie Y)....

[więcej]
20.03.2017

Zarządzanie przez cele (MBO) dla menadżera

System zarządzania przez cele, opisany przez Petera Drucker’a w książce: „Praktyka zarządzania”,...

[więcej]
07.03.2017

Uzupełnianie kompetencji w projekcie zwinnym

Nikt nie ma już wątpliwości. Cokolwiek by się nie działo Murphy zadziała. Projekt zaawansowany....

[więcej]
06.02.2017

Sposób na "syndrom szczupaka"

Termin „syndrom szczupaka” pochodzi od eksperymentu przeprowadzonego przez niemieckiego zoologa...

[więcej]