15/03/2021

Leadership w nowej normalności

O transformacji przywództwa mówiono od przynajmniej 10 lat. Jednak to ostatni rok pokazał prawdziwe znaczenie tego pojęcia.

Leadership zmieniał się na przestrzeni ostatniej dekady. Silnymi impulsami do zmiany były m.in. opomiarowanie przywództwa wskaźnikami KPI oraz pojawienie się na rynku pracy nowych pokoleń - Millenialsów i generacji Z, które oczekiwały od liderów włączającego stylu przywództwa. Trzecim istotnym impulsem w wielu organizacjach było przejście na Agile i związany z tym rozwój przywództwa służebnego. Z perspektywy czasu uważam, że była to jednak ewolucja przywództwa, nie transformacja.

Transformacja przywództwa

O transformacji można mówić wtedy, gdy zaangażowane osoby MUSZĄ zmienić swój sposób myślenia, zachowanie, a tym samym sposób działania, aby osiągnąć te same rezultaty. Jeśli do odniesienia sukcesu lider musi być naprawdę inny niż wcześniej, możemy nazwać to transformacją.

"Przymusowa" praca zdalna oraz komunikacja z zespołem przede wszystkim albo wyłącznie online bez wątpienia wymagają od liderów takiej transformacji. Badania pokazują, że nie jest to zmiana tylko na "tu i teraz". Deloitte wieszczy, że czeka nas dekada życia, pracy i zarządzania w new normal. Wyniki badań wskazują, że praca hybrydowa zostanie z nami po pandemii. Ponad połowa badanych przez EY polskich firm myśli o pracy od 1 do 3 dni w tygodniu z domu (raport ze stycznia 2021). Globalne badania McKinsey&Company mówią, że ponad 20% siły roboczej mogłoby pracować zdalnie od 3 do 5 dni w tygodniu tak samo efektywnie jak w biurze.

Jakie wyzwania napotykają liderzy w dobie pracy wirtualnej?

Lider musi na nowo zbudować relacje pracownika z firmą. Musi zastąpić przywiązanie do miejsca, do przysłowiowego biurka oraz do zespołu. Żeby połączyć pracownika i zespół ze strategią, lider nie może zdać się na przypadek, potrzeba tu nowych rutyn. To ważne, bo tylko relacja z zespołem i liderem może zatrzymać pracownika w firmie.

Kolejna różnica leży w poczuciu komfortu i przełamaniu przyzwyczajeń. Wyzwania new normal to brak poczucia bezpieczeństwa i kontroli nad rzeczywistością. I pracownicy, i liderzy nie przebywają w strefie kontroli i komfortu. Zatem rola liderów to zaopiekowanie się obszarami, którymi wcześniej się nie zajmowali: emocjami, przekonaniami ograniczającymi - swoimi i innych.

Ważnym aspektem obecnej transformacji przywództwa jest zmiana w podejściu strategicznym. Wirtualny lider skupia się na planowaniu krótkoterminowym oraz alternatywnych scenariuszach i tego musi uczyć swój zespół. Trzeba łączyć planowanie z reagowaniem, a to nie jest łatwe.

Jakie powinno być wirtualne przywództwo?

Warto w tym obszarze obserwować liderów transformacji cyfrowej - firmy, które zdalnie pracują od lat. W 2014 roku ukazała się książka "Leading Digital: Turning Technology into Business Transformation" autorstwa mistrzów z Doliny Krzemowej: George Westerman, Didier Bonnet, Andrew McAfee. Mówili w niej m.in. o tym, jak budować zdolności przywódcze w digitalnym świecie. Co ciekawe, w wirtualnym przywództwie nie liczą się tylko zdolności cyfrowe i obeznanie z technologią.

Według podpowiedzi autorów kluczowa jest praca atrakcyjną wizją przyszłości, angażowanie pracowników, łączenie ich z organizacją niezależnie od miejsca świadczenia pracy przez otwarty dialog oraz liderowanie zmianom i bycie role model w zmianie.

Leadership oparty o nawigację

Obserwując sytuację w wielu organizacjach oraz opierając się o globalny know-how, mogę powiedzieć, że liderzy czasu pandemicznego to tacy, którzy:

  • Pokazują kierunek strategiczny - tak, by ludzie wiedzieli, jaka jest nasza droga.
  • Są skupieni na priorytetach - funkcjonujemy w rzeczywistości, w której wszystko jest ważne i pilne. Rolą lidera jest wskazanie zespołowi priorytetów i celów krytycznych. Kiedy ludzie będą wiedzieli, co jest ważne, z czasem sami będą potrafili określić, na czym należy się skupić.
  • Angażują ludzi - odwołują się do ich wewnętrznej, głębokiej motywacji. Do tego, co lubią robić i w czym są dobrzy, by "spiąć" ich z celami i potrzebami organizacji i by chcieli się rozwijać.
  • Rozwijają - lider powinien wiedzieć, co jest blokadą organizacji/zespołu/danej osoby i umieć doprowadzić do przełomu.
  • Egzekwują - liderzy często działają skrajnie: nadmiernie monitorują lub nie monitorują wcale, zlecają wszystko albo nie delegują niczego. A chodzi przecież o to, by idee, plany zostały przełożone na rzeczywistość.

Trudność polega na tym, że o ile na prowadzenie poszczególnych osób przez lidera są sprawdzone patenty typu przywództwo sytuacyjne Blancharda czy metodologia coachingowa, to w zakresie leadershipu zespołowego, w zasadzie jedynym, powszechnie znanym narzędziem jest expose (oraz już mniej powszechne praktyki stosowane w zwinnej pracy projektowej). Tyle, że lider mówi tu, czego oczekuje, ale nie nawiązuje dialogu. A w obliczu obecnych zmian, niezwykle ważne jest, aby lider potrafił pracować z całym zespołem, bo wtedy pojawia się oddolna odpowiedzialność i samoorganizacja wokół celu, wskazanych priorytetów. Dlatego proponuję przyjrzeć się metodologiom międzynarodowym, w tym kompasowi N.E.W.S.®, który w mojej opinii najlepiej adresuje dzisiejsze wyzwania.

Nazwa modelu N.E.W.S.® to akronim kierunków świata: North, East, West, South. Aviad Goz, twórca tego konceptu, mówi, że istnieją cztery bariery, które sprawiają, że jednostki, zespoły i organizacje utykają w rozwoju. Są nimi:

· Brak wizji i kierunku rozwoju (Północ),

· Brak motywacji (Wschód),

· Bariery zewnętrzne i wewnętrzne (Południe),

· Brak planowania i egzekwowania (Zachód).

Kompas i praktyczne narzędzia na każdym kierunku pozwalają przełamać te bariery. Podczas pracy z tą metodologią "na północy" lider poznaje narzędzia, które pozwalają mu skupić zespół wokół wspólnej wizji. Klarowna wizja i kierunek w zespole to najistotniejsza kwestia. Północ w N.E.W.S.® jest kierunkiem świata referencyjnym dla wszystkich innych, pozwala utrzymać się na kursie i trafnie wybierać priorytety.

Na wschodzie lider uczy się motywować zespół i pracowników do wytężonego wysiłku i brania odpowiedzialności, m.in poprzez pokazywanie szerszego kontekstu i budowanie wspólnych wartości, które pozwalają na trafne decyzje w przypadku dylematów i konfliktów.

Na południu lider poznaje narzędzia i sposoby na to, by rozwijać pracowników i pomagać im przezwyciężać bariery, które ich blokują. Uczy się pracy z przekonaniami ograniczającymi i nowym, inspirującym story.

Zachód to kierunek, na którym liderzy uczą się planować w oparciu o priorytety, ale też o cele krótkoterminowe i myślenie scenariuszowe. W metodologii N.E.W.S.® pracuje się w oparciu o planowanie tygodniowe (!).

Angażowanie i rozwijanie ludzi było wyzwaniem ostatnich kilku lat. Lockdown i wynikające z niego przymusowe rozproszenie, lęk, wyhamowanie gospodarek tylko podbiły stawkę. Kluczowe w leadershipie jest dziś skupienie zespołu wokół klarownego kierunku, praca na wartościach i prawdziwe angażowanie oparte na dialogu, pokonywaniu ograniczeń, planowaniu iteracyjnym i priorytetach.

Iwona Skiba, Dyrektor Obszaru Szkoleń Psychologii Biznesu GRUPY ODITK

 

Polecane:

N.E.W.S.® COMPASS™ - więcej o tej metodologii

Advanced Virtual Leadership Academy (AVLA) - cykl spotkań szkoleniowych online. Akademia dostarcza wiedzy i umiejętności szczególnie potrzebnych liderom wobec wyzwań, które stawia przed nimi "nowa normalność".

 

 

Autor artykułu
Iwona Skiba
4/10/2021

Docenianie - bo żeby docenić…. trzeba cenić

Jak to jest, że 80% badanych Polaków uważa, że warto doceniać, chciałoby być docenianych częściej i...

20/09/2021

Jaką wartość mają wartości w Twojej organizacji?

Jeśli przed pandemią - choć z trzaskiem - dźwigaliśmy braki w kulturze komunikacji czy współpracy w...

7/09/2021

CONTROLLER 5.0 - Controlling Leaders of To(morrow)Day

VUCA Times, globalizacja, Big Data, automatyzacja, robotyzacja, zamiana towarów w usługi, zwinne i...

30/08/2021

Na szerokie wody mnie weź – onboarding w zdalnym wydaniu

Nie zawsze łatwa decyzja o odejściu z poprzedniej firmy, nowe środowisko i zadania, a to wszystko w...

30/07/2021

Klimatyczny wstrząs dla biznesu - „Fit for 55”

Trudno nie dostrzegać symptomów zmian klimatu. Nie tylko zarządzający, ale też pracownicy firm na...

9/07/2021

Trening silnej woli latem (i nie tylko) – to możliwe!

Siła woli to pojęcie, o którym słyszy się stosunkowo często. Zazdrościmy jej tym, którzy ją mają....

21/06/2021

Inspiracja i pragmatyzm – program rozwojowy dla menadżerów w modelu 70:20:10 (case study)

Najbardziej lubię się uczyć na przykładach. Jest w nich dużo inspiracji, ale i lekcji o tym, co...

7/06/2021

Eksperymentowanie - Agile Mindset od kuchni

Zarządzanie w środowisku, w którym nie zachodziły częste zmiany, było relatywnie łatwe. Gdy jest...

24/05/2021

Jaka piękna katastrofa – lekcje płynące z Misji Apollo 13

Wszyscy wiemy, że warto uczyć się na sukcesach. A ja, tak jak bohater filmu Ridleya Scotta „Dobry...

10/05/2021

Nowe potrzeby to nowe benefity – jak zapewnić pracownikom wsparcie psychologiczne

Nowe potrzeby pracowników wymagają świeżego spojrzenia na benefity.

27/04/2021

Agile Mindset – hit czy kit?

Agile, agility, agile mindset, zwinność, agile leadership - to hasła, które od miesięcy są na...

19/04/2021

Na „covidową rzeczywistość” odpowiedz realizmem

Czy wiesz, że większość ludzi poświęca ponad 80% swojego życia na rozpamiętywanie tego, co było lub...

18/01/2021

Zarządzanie konfliktem – ważny element dobrego przywództwa

Burza i pioruny, a potem ciche dni – znasz to? A może jednak od początku cisza, ale atmosfera w...

10/12/2020

Od czego zacząć, gdy spada sprzedaż?

Spadek sprzedaży stawia zarządzających firmą przed dylematem, jak najlepiej na zmiennym rynku...

27/11/2020

Czy sprzedawać wszystkim klientom?

Kiedy spadają przychody, rodzi się pokusa, by sprzedawać wszystkim klientom, którzy się pojawią....

18/11/2020

Zwinność jest wtedy, gdy piłka jest w grze – krótki przewodnik po AGILITY

W sporcie zwinność jest bezcenna. Szybkie podania, przejęcia, zmiany, przepływ energii między...

22/10/2020

Kogo zatrudnić na Dyrektora Sprzedaży? To zależy, co i jak ma sprzedawać

Firma chce się rozwijać, walczyć o rynek, w „covidowych” warunkach dodatkowo poszerzyła lub...

30/09/2020

Oczywiste problemy biznesowe i nieoczywiste odpowiedzi w czasach Covid-19

Wiele firm staje przed wyzwaniem dalszego projektowania swojego wzrostu w wyjątkowo zmiennym...

29/09/2020

Wirtualne przywództwo, czyli lider w digitalnym świecie

Przywództwo to świadomy wybór, sama charyzma nie wystarczy, by być dobrym liderem.

28/09/2020

Strategia w czasach pandemii

Często kryzys, obok zagrożenia, stwarza nowe okazje. Aby je dostrzec, trzeba być elastycznym....

4/09/2020

Tarcza 4.0. i kolejne zmiany w prawie pracy

Kolejna tarcza antykryzysowa wprowadziła sporo ważnych zmian w prawie pracy.

22/08/2020

Kontrolujesz własne decyzje? O pułapkach, które funduje nam mózg

Mózg wpada w wiele różnych pułapek, z których nie zdajemy sobie sprawy. A one mają wpływ na...

4/08/2020

BIM Koordynator – pierwsza linia obrony

Ostatni rok będziemy pamiętać nie tylko jako rok Covid-19, ale też rok gwałtownej rewolucji...

30/07/2020

Inne podejście do sukcesji

Wiadomo, że słowo 'sukces' kojarzy się pozytywnie. A co się stanie, kiedy dodamy do niego dwie...

29/06/2020

Are you ready to go online? Jak przygotować handlowców do transformacji sprzedaży

O transformacji sprzedaży do online mówiono od kilku dobrych lat, ale była to raczej aspiracja,...

15/06/2020

Projekt ekstremalny od środka – the good, the bad and the ugly

Niezwykłe czasy rodzą niezwykłe historie. Przedstawiam anatomię z projektu, który okazał się być...

1/06/2020

Jak motywować w nieprzewidywalnych czasach

Menadżerowie wciąż poszukują skutecznych sposobów motywowania swoich pracowników. A jeśli w tzw....

27/04/2020

O co tyle krzyku z odpornością psychiczną?

Wyobraź sobie, że jesteś wysoko w górach. Pogoda może zmienić się w każdej chwili. Czasem świeci...

6/04/2020

Ty kontra stres – o mądrej rozgrywce i przygotowaniu na nowe

Pamiętam, jak w 2008 roku pisałem artykuły o zarządzaniu stresem w obliczu kryzysu ekonomicznego,...

30/03/2020

Rozwój w czasach zarazy

Rozwój znajduje się w ćwiartce matrycy Eisenhowera: WAŻNE/NIEPILNE – tak pokazują moje...

23/03/2020

Liderze - doładuj pozytywne emocje

O różnicach pomiędzy byciem menadżerem a liderem powiedziano już bardzo dużo. Aktualna sytuacja to...

13/03/2020

Jak oswoić niepewność – redukuj swój lęk

Kto z nas lubi się bać? Nie chcemy lęku. Unikamy go na różne sposoby (mniej i bardziej zdrowe)....

13/03/2020

Praca zdalna – kluczowe kwestie prawne

W związku z przyspieszonym transferem do pracy zdalnej, stykamy się z pytaniami ze strony działów...

3/03/2020

Jak cię widzą, tak ci płacą – o znaczeniu ubioru w biznesie

Mówi się, że nie powinniśmy oceniać książki po okładce. A i tak często to robimy - wydajemy opinię...

24/02/2020

Zwinność wodospadu, czyli agile mindset

Turkusowe zarządzanie, samoorganizujące się zespoły, zwinność organizacji. Znamy to, prawda? Te i...

29/01/2020

Project management z perspektywy czasu – jak było i jak będzie

Kiedy poprosiliśmy ministra gospodarki o honorowy patronat nad konferencją Project Management,...

16/12/2019

Samoorganizujący się zespół? Tak, ale po sFRISowaniu

Typowa sytuacja: dołączyłeś do projektu Agile i wiesz, że macie stać się zespołem...

4/12/2019

Goodness is good for business – kilka słów o programach wellbeing

Weekend trwa jeszcze w najlepsze, a Ty myślisz tylko o tym, że następnego dnia musisz iść do pracy....

15/11/2019

Rozwój po nowemu – WOW w procesach rozwojowych

Zmiana pokoleniowa w firmach, wszechobecna technologia i rzeczywistość VUCA kształtują nowe...

28/10/2019

Taki mamy klimat – globalne ocieplenie a przyszłość zarządzania projektami

Nie lubimy zmian. Byłoby świetnie, gdyby sprawy mogły podążać ustalonymi od dekad ścieżkami, gdzie...