17.07.2017

O pracy płytkiej i głębokiej

„Tak to można szatkować kapustę” – powiedziała moja współpracowniczka, gdy w związku ze spóźnieniem kandydata, z którym mieliśmy prowadzić wspólnie rozmowę, próbowała zabrać się za jedno ze swoich zadań, gdy na niego czekaliśmy.

Kandydat zadzwonił, mówiąc, że spóźni się około 20 minut, próbowała zatem wybrać odpowiednie zadanie na ten moment. Świadomość, że w tak krótkim czasie zabieranie się za zadanie o większym znaczeniu nie ma sensu, bo za chwilę konieczne będzie jego przerwanie, wywołało frustrację mojej koleżanki.

Wydaje mi się, że słowa o kapuście dobrze obrazują dość poważny i częsty problem, z którym spotyka się wiele osób. Z powodu dużej liczby zadań, spotkań, zebrań, koniecznych rozmów telefonicznych czy przychodzących wiadomości mailowych, trudno jest znaleźć czas na dłuższą nieprzerwaną pracę nad jednym zadaniem, szczególnie jeśli potrzebna jest przy nim koncentracja. Zawsze natomiast możliwe jest wykonanie zadań prostszych i mniej wymagających, do których łatwo wrócić po ich przerwaniu (jak nasze szatkowanie kapusty). Jeśli i Tobie Czytelniku zdarza się spędzać dnie na „szatkowaniu kapusty”, z tego artykułu dowiesz się, jakie mogą być tego skutki i nad czym warto się zastanowić, by zacząć ten stan rzeczy zmieniać.

Jak odróżnić działania ważne od mniej istotnych

Na początku warto określić, po czym poznać, czy wykonywane przez nas zadanie jest rzeczywiście najbardziej wartościowe. Cal Newport, autor książki „Deepwork” podpowiada dość proste pytanie, które można sobie zadać jako sposób na taką weryfikację. Zachęcam Cię Czytelniku, żebyś wykonując w pracy swoje działania, spróbował zadać je także sobie. Odpowiedź może mieć bowiem dość daleko idące skutki.

Pytanie to brzmi: Ile czasu zajęłoby wyszkolenie w miarę bystrego absolwenta college’u bez specjalistycznego treningu w twojej dziedzinie, żeby był w stanie poradzić sobie z powodzeniem z tym zadaniem?

W polskim systemie edukacji najbliższym odpowiednikiem college’u są studia pierwszego stopnia (czyli licencjackie lub inżynierskie). Wydaje się zatem, że to pytanie dotyczy w miarę bystrej osoby po takich studiach w naszym kraju.

Konsekwencje przewagi pracy płytkiej

A dlaczego odpowiedź na nie jest aż tak istotna? Newport twierdzi, że zadania, które bystry absolwent jest w stanie opanować w niedługim czasie to takie, które są związane z pracą płytką (oczywiście autor nie próbuje w żaden sposób obrażać absolwentów studiów). Praca taka w niewielkim stopniu stanowi wyzwanie i w niewielkim stopniu rozwija, jeśli wykonuje ją osoba z doświadczeniem. Im większą część zadań stanowią działania tego typu, tym łatwiej można wykonującego je pracownika zastąpić kimś innym. Biorąc zaś pod uwagę tempo rozwoju technologii, można z dużym prawdopodobieństwem przypuścić, że tego typu zadania zostaną już niedługo zautomatyzowane i ludzie w ogóle przestaną być do ich realizacji potrzebni.

Z kolei zadania, których prawidłowe wykonanie jest bardziej wymagające i z którymi osoba świeżo po obronie licencjatu nie poradziłaby sobie bez dłuższego czasu zdobywania doświadczenia i treningu, określane są przez Newporta mianem pracy głębokiej. To właśnie w nich kryje się największa wartość. To one stanowią wyzwanie i są nie tylko związane z rozwojem, ale też stanowią o wartości umiejętności danej osoby dla pracodawcy.

Jeśli zdarzyło Ci się drogi Czytelniku tworzyć tabelę w arkuszu kalkulacyjnym, której skompletowanie wymagało od Ciebie przekopiowania do odpowiednich komórek danych z plików tekstowych (bo na przykład na ich podstawie tworzyłeś zestawienie), to sam stwierdzisz, że prawdopodobnie wówczas wykonywałeś pracę płytką. Nasz absolwent college’u nie wymaga bowiem długotrwałego treningu, żeby sobie z takim zadaniem poradzić. Jeśli z kolei jesteś osobą, która jedzie na spotkania do wymagających klientów i ratuje zagrożone projekty dzięki swojej wiedzy, umiejętności przyjęcia perspektywy klienta i pokazania mu korzyści z dalszej współpracy, to wiesz, że Twoja praca jest pracą głęboką. Pamiętasz także zapewne, jak dużo wysiłku było niezbędne do tego, żeby umiejętności te opanować i że ich zdobywanie nie zawsze było usłane różami (a z pewnością nie polegało na kopiowaniu fragmentów plików tekstowych do arkusza kalkulacyjnego). No i wiesz, że nie rekomendowałbyś zastąpienia Cię na najbliższym spotkaniu przez osobę, która właśnie skończyła studia. Te przykłady zadań są oczywiście dość skrajne i pomiędzy nimi jest wiele odcieni szarości. Warto natomiast przyjrzeć się bliżej proporcji działań głębokich do płytkich w naszej pracy.

Co zrobić, by zwiększyć głębię

Najprawdopodobniej każdy z tych rodzajów zadań występuje w większości zawodów czy prac i jest to zupełnie naturalne. Problem pojawia się wówczas, gdy praca płytka zaczyna zajmować większość naszego czasu. Zachęcam Cię Czytelniku do zadawania sobie pytania o to, jak dużo w Twoich działaniach pojawia się tej pracy głębokiej, trudniejszej i bardziej wymagającej, która w dużym stopniu wykorzystuje Twoje kompetencje w porównaniu do płytkiej. Jeśli stwierdzisz, że obecne proporcje Cię satysfakcjonują, serdecznie gratuluję. Jeśli natomiast dojdziesz do wniosku, że pracy głębokiej jest niewystarczająco dużo, niezbędne może być wprowadzenie nowego rodzaju działań lub przeprowadzenie ważnych rozmów. Przykładem działania może być technika pomidora, o której pisałem w artykule „Utrzymanie koncentracji – jak pomóc sobie w realizacji zadań”.

Co do rozmów z kolei - niezbędne może być przeprowadzenie jednej z dwóch następujących rodzajów. Pierwszy z nich to rozmowa z samym sobą. W natłoku zadań każdy z nas może dość łatwo uciec na płyciznę i mieć iluzję efektywności związanej z tym, że przecież tak bardzo jesteśmy zajęci, a zadań do wykonania i tak nie da się ukończyć. Pewnie będziemy mieli rację. Jeżeli natomiast cały czas jest to praca, którą łatwo mógłby w krótkim czasie przejąć ktoś bez naszego doświadczenia, to czy naprawdę jest ona tego warta? Drugi rodzaj rozmowy to rozmowa z przełożonym czy współpracownikami o tym, jak można zwiększyć głębię i mniej czasu spędzać na płyciźnie. Może ona dotyczyć poszczególnych działań i aktywności lub nawet całych projektów. Rozmowy tego typu często nie są łatwe. Moje osobiste doświadczenie pokazuje natomiast, że skutki potrafią być pozytywne dla wszystkich. Szatkowanie kapusty przez osobę, która może tworzyć nowe przepisy kulinarne, nie przynosi bowiem na dłuższą metę korzyści ani jej, ani jej pracodawcy.

 

Paweł Ziemiański, Trener GRUPY ODITK 

 

 

10.12.2018

Innowacyjność w Polsce – jak to naprawdę wygląda?

Innowacyjność w Polsce ma różne oblicza. Dużo w tym kontekście mówi się o start-upach, i słusznie....

[więcej]
05.11.2018

Relacje – cichy zabójca sprzedaży?

Od kilku lat w procesach sprzedażowych kładzie się nacisk na budowanie relacji z klientem. Kierunek...

[więcej]
29.10.2018

Zmiany i nowości w wytycznych i certyfikacji IPMA

Najnowsza wersja „Wytycznych Kompetencji Indywidualnych w Zarządzaniu Projektami, Programami i...

[więcej]
15.10.2018

Planowanie programu rozwojowego – z kim i o czym rozmawiać

Fakt: Programy rozwojowe często nie osiągają założonych rezultatów.

[więcej]
01.10.2018

Grywalizacja – let's talk about fun

Super poważny zawodowy świat zmienia oblicze. Domaga się świeżości, lekkości i funu. Millenialsi,...

[więcej]
03.09.2018

Czego menadżer może się nauczyć od psa?

Zespoły mogły się już uczyć od dzikich gęsi. Sprawdzonym trenerem okazał się też koń. Mnie...

[więcej]
20.08.2018

Kto decyduje o wdrożeniu strategii organizacji - duży i mały obrazek

Typowy obrazek z polskich organizacji: zarząd wypracowuje strategię, a następnie zaprasza...

[więcej]
06.08.2018

Zator ogłoszony, czyli BIM w zamówieniach publicznych już w Polsce

Wyobraźmy sobie taką sytuację. Długo oczekiwana inwestycja w centrum miasta. Przebudowa, która...

[więcej]
23.07.2018

Kultura narodowa w biznesowej globalnej wiosce – czy nadal ma znaczenie?

Dlaczego w Arabii Saudyjskiej manekiny sklepowe nie mają głów?

[więcej]
09.07.2018

Związki zawodowe – czy pojawią się w każdej firmie?

Na początku czerwca 2018 r. sejm przyjął ustawę, która zasadniczo zmienia przepisy regulujące...

[więcej]
18.06.2018

Programy rozwojowe i model 70:20:10 – historia z happy endem?

Odnoszę wrażenie, iż wszyscy zgadzamy się, że model 70:20:10 powinien stanowić kręgosłup programów...

[więcej]
21.05.2018

Etyczna sprzedaż w branży ubezpieczeniowej – poszukiwanie jednorożca?

„Czy da się wyżyć w sprzedaży, nie oszukując?” – takim pytaniem zaskoczył mnie kilka dni temu...

[więcej]
07.05.2018

Mentoring – nie zaczynaj od ogona

Nie mogę wyjść z zaskoczenia, gdy w kolejnej organizacji, która uruchamia mentoring, stykam się z...

[więcej]
23.04.2018

BIM Manager – praca szuka człowieka

BIM (Building Information Modeling) - ten skrót od 2 lat jest niesłychanie „modny” w branży...

[więcej]
09.04.2018

To coach or not to coach – coaching menadżerski w ujęciu MAC

Certyfikowani coachowie i związane z tym specjalizacje mnożą się jak grzyby po deszczu. Dostępny...

[więcej]
05.03.2018

Wszystko zaczyna się od empatii – Design Thinking

Irytujesz się, kiedy podczas dyskusji pada stwierdzenie: „Spróbuj wejść w moje buty”? Jeżeli to...

[więcej]
19.02.2018

Nowy rok, nowe cele – strategia a procesy i pracownicy

Początek roku to dla wielu organizacji ogłoszenie nowych kierunków i celów strategicznych będących...

[więcej]
05.02.2018

Sposób na przełom w innowacjach

Co robić, gdy wszystkie nisko wiszące owoce zostały już zebrane? W życiu – wiadomo – zwykle trzeba...

[więcej]
29.01.2018

Microlearning – panaceum na oporny mózg

Kto nie chciałby uczyć się szybciej, łatwiej, efektywniej? Niestety mózg często stawia nam czynny...

[więcej]
15.01.2018

Różnorodność w zespole boli i leczy

Z różnorodnością spotykamy się coraz częściej. Dotyczy ona już nie tylko płci czy pokolenia, ale...

[więcej]
18.12.2017

Co było i co będzie – trendy w HR 2017-2018

Rok 2017 dobiega końca. To czas podsumowań tego, co się udało, co zrobiliśmy, ale też moment, w...

[więcej]
04.12.2017

Building Information Modeling (BIM) – nowy wymiar branży budowlanej

Branża budowlana to stale rosnące wymagania w obszarze tworzenia nowej infrastruktury oraz nowych...

[więcej]
20.11.2017

O systemie antymobbingowym i antydyskryminacyjnym w działaniu - reagowanie i monitorowanie

Efektywny system antydyskryminacyjny i antymobbingowy opiera się na trzech filarach:...

[więcej]
06.11.2017

Etykieta biznesu czyli o kulturze budowania relacji

Co jakiś czas, w różnych sytuacjach, mamy okazję obserwować zachowania osób pełniących ważne...

[więcej]
23.10.2017

Kultura feedbacku - o sile informacji zwrotnej

O sile informacji zwrotnej korygującej dane mi było przekonać się w pewne czerwcowe przedpołudnie...

[więcej]
06.10.2017

TRIZ - fakty i mity

Każdy menadżer staje przed wyzwaniami przez duże „W”, w których nie ma mowy o prostej poprawie...

[więcej]
15.09.2017

Wymagania w projektach zwinnych – działasz Agile czy tylko o tym mówisz

„Działamy teraz Agile” to częsta deklaracja, którą potem szybko i boleśnie weryfikuje codzienność.

[więcej]
04.09.2017

E-learning – pięć filarów sukcesu

Apetyt polskich firm i urzędów na e-learning rośnie. Niestety próby jego wykorzystania często...

[więcej]
20.08.2017

Ewolucja w sprzedaży – przystosuj się albo zgiń

Świat się zmienia. W każdej dowolnie wybranej dziedzinie, wiedza i zasób informacji podwajają się...

[więcej]
31.07.2017

Zdawać czy nie zdawać - certyfikacja project management

Zapytałam Justynę, certyfikowaną Project Manager oraz moją bliską przyjaciółkę, czy wiedza, którą...

[więcej]
03.07.2017

HR bez procesów – w tym szaleństwie jest metoda

HR jest zwyczajowo postrzegany jako dział, który „wspiera organizację”, „zaspokaja potrzeby...

[więcej]
26.06.2017

AGILE – zwinny sposób na projekt nie tylko dla IT

Złośliwi mówią, że gdyby na książce kucharskiej napisać Agile, to jej sprzedaż by wzrosła. Fakty są...

[więcej]
05.06.2017

Na co masz apetyt? BUY IN dla inicjatyw HR

Przypomnij sobie ostatnią sytuację, gdy byłeś wilczo głodny. Wszystko, co czujesz, to: chcę jeść!...

[więcej]
22.05.2017

Chwila prawdy dla systemu antymobbingowego i antydyskryminacyjnego

W pewnej organizacji do działu HR wpłynęła anonimowa skarga dotycząca molestowania seksualnego,...

[więcej]
09.05.2017

Wyróżnij się - standardy obsługi klienta z pomysłem

„Dzień dobry, dzień dobry wiewiórki i bobry” – tym zdaniem zostałam powitana na pokładzie samolotu...

[więcej]
03.04.2017

Tech-trendy i symplifikacja, czyli jak rozwijać Millenialsów

Na polskim rynku pracy obecnie funkcjonują dwa główne pokolenia: X oraz Millenialsi (pokolenie Y)....

[więcej]
20.03.2017

Zarządzanie przez cele (MBO) dla menadżera

System zarządzania przez cele, opisany przez Petera Drucker’a w książce: „Praktyka zarządzania”,...

[więcej]
07.03.2017

Uzupełnianie kompetencji w projekcie zwinnym

Nikt nie ma już wątpliwości. Cokolwiek by się nie działo Murphy zadziała. Projekt zaawansowany....

[więcej]
06.02.2017

Sposób na "syndrom szczupaka"

Termin „syndrom szczupaka” pochodzi od eksperymentu przeprowadzonego przez niemieckiego zoologa...

[więcej]
17.01.2017

Utrzymanie koncentracji – jak pomóc sobie w realizacji zadań

Jak długo jesteś w stanie skoncentrować się na jednym zadaniu bez rozpraszania się i przerywania?

[więcej]